Του Πάνου Τριγάζη*
Κάποτε είχα επικριθεί, γράφοντας σε άρθρο μου ότι «με την ισχυρή μας θέληση μπορούμε και βουνά να μετακινήσουμε». Δεν είναι έξω από τα πράγματα σήμερα ένας τέτοιος ισχυρισμός, αφού, με τις σύγχρονες τεχνολογικές κατακτήσεις, κυβερνήσεις μετακινούν βουνά, εκτρέπουν μικρά και μεγάλα ποτάμια, ενώνουν με υποθαλάσσιες σήραγγες νησιά με ηπειρωτικά εδάφη (όπως συνέβη στη Μάγχη). Τέτοια έργα -συχνά πολυσυζητημένα- είναι αποτελέσματα πολιτικών αποφάσεων και πολιτικού σχεδιασμού.
Άλλωστε, την πολιτική βούληση επικαλούμαστε ή την έλλειψή της όταν ως πολίτες ζητούμε λύσεις όχι μόνο σε τοπικά και εθνικά, αλλά και σε παγκόσμια προβλήματα, όπως η καταστροφική κλιματική αλλαγή, η διασπορά των πυρηνικών κ.ά.
Η πολιτική βούληση, λοιπόν, λαών και κυβερνήσεων είναι το κλειδί για την επίλυση μικρών και μεγάλων προβλημάτων των κοινωνιών, των κρατών και υπερεθνικών ενοτήτων, σαν την Ε.Ε., όμως η πολιτική βούληση δεν είναι αυτοφυής, προκύπτει μέσα από συγκεκριμένες διαδικασίες πολιτικής ωρίμανσης και στη βάση συγκεκριμένων αντικειμενικών συνθηκών.
Σε δύσκολα χρόνια για τον ιταλικό λαό και τους λαούς της Ευρώπης, όταν τα απελευθερωτικά οράματα υποχωρούσαν, ο κομμουνιστής ηγέτης και μεγάλος διανοητής Αντόνιο Γκράμσι είχε καλέσει τους επαναστάτες στην «απαισιοδοξία της γνώσης» να αντιπαραθέσουν την «αισιοδοξία της βούλησης».
Μας είναι χρήσιμη και στη χώρα μας αυτή η παραίνεση του Γκράμσι, καθώς ζούμε μια επώδυνη κατάσταση για τους πολλούς, μέσα σε ένα ευρωπαϊκό περιβάλλον κυριαρχίας ακραίων φιλελεύθερων πολιτικών. Κόντρα στα δεδομένα αυτά, ο ΣΥΡΙΖΑ είχε μιλήσει από το 2009 για το τέλος του δικομματισμού, προβάλλοντας πρόταση εξουσίας της Αριστεράς.
Στις 27 Ιανουαρίου 2015, η Αριστερά της Ελλάδας πέτυχε μια ιστορική εκλογική νίκη, ανέλαβε τη διακυβέρνηση με τους ΑΝ.ΕΛΛ., δεν πήρε όμως την εξουσία, αφού οι εσωτερικοί κοινωνικοί και πολιτικοί συσχετισμοί δεν άλλαξαν άρδην, κακά τα ψέματα. Και η λαϊκή εντολή δεν ήταν ούτε να πορευθεί η Ελλάδα σε ευθέως αντικαπιταλιστικούς δρόμους, ούτε να επιλέξει την έξοδο από την Ε.Ε. και την Ευρωζώνη. Όσοι ισχυρίστηκαν κάτι τέτοιο έκαναν ασκήσεις επί χάρτου, μακριά από τα πραγματικά δεδομένα στο εσωτερικό και το εξωτερικό της χώρας.
Τώρα τι κάνουμε;
Ακολούθησε η πεντάμηνη διαπραγμάτευση με τους «θεσμούς», η οποία υποχρέωσε την κυβέρνηση να δεχθεί μια συμφωνία διάσωσης της χώρας, με προοπτική την έξοδο από την πολύχρονη και πολυδιάστατη κρίση. Όλοι θέλαμε μια καλύτερη συμφωνία, χωρίς εκβιασμούς και υφεσιακά μέτρα, αλλά αυτό το αποτέλεσμα έδωσαν οι σημερινοί συσχετισμοί στη Ε.Ε., που δεν είναι αναλλοίωτοι, και στην κατεύθυνση αυτή έχει «βάλει το χέρι της» και η δική μας κυβέρνηση. Θέλαμε, αλλά δεν μπορέσαμε, ανεξάρτητα από λάθη -μικρότερα ή μεγαλύτερα και καθοριστικά- που έγιναν στη διάρκεια της διαπραγμάτευσης.
Το ζήτημα είναι τώρα τι κάνουμε; Θρηνούμε και καταστροφολογούμε; Παραδίδουμε την κυβέρνηση στο εγχώριο κατεστημένου; Πετροβολούμε αλλήλους, εντός του ΣΥΡΙΖΑ, μέχρι αλληλοεξόντωσης; Διεκδικούμε το αλάθητο και το μονοπώλιο της αλήθειας για την ομάδα μας; Επιλέγουμε τον πολλαπλασιασμό διά της διαιρέσεως, όπως κατά κανόνα συμβαίνει σε σεχταριστικά αριστερά μορφώματα; Προσωπικά, λέω ΟΧΙ σε όλα αυτά, πιστεύοντας ότι η σημερινή κατάσταση είναι αναστρέψιμη. Η συμφωνία μπορεί να αξιοποιηθεί από την κυβέρνηση στην κατεύθυνση της οικονομικής ανάκαμψης και ανάπτυξης. Οι πόροι που έρχονται στη χώρα, αν επενδυθούν σωστά και δεν πάνε στον παρασιτισμό και σε μη παραγωγικές χρήσεις, μπορεί να βοηθήσουν την Ελλάδα και τον λαό της.
Το νέο πρόγραμμα, το «Μνημόνιο Τσίπρα», όπως το αποκαλούν ορισμένοι, δεν είναι προορισμένο να αποτύχει. Μπορεί και να πετύχει αν το θελήσει ο λαός, αν το παλέψει η κυβέρνηση με την κατάλληλη διαχείριση και με σχέδιο, αλλά και με λαϊκή συμμετοχή. Εδώ έρχεται να δώσει απαντήσεις η «αισιοδοξία της βούλησης», την οποία τουλάχιστον ο πρωθυπουργός διαθέτει, έχοντας σταθερά στραμμένο το βλέμμα στο μέλλον. Όσοι αρέσκονται να ζουν στο παρελθόν, εμμένοντας σε παρωχημένες αντιλήψεις, ας μην του βάζουν «τρικλοποδιές».
* Ο Πάνος Τριγάζης είναι συντονιστής του Τμήματος Διεθνών Σχέσεων και Θεμάτων Ειρήνης του ΣΥΡΙΖΑ
