ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΝΙΚΟΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ
«Το πρόβλημα του ΣΥΡΙΖΑ δεν μπορεί να γίνει πρόβλημα της χώρας»: με τη φράση αυτή, ως καμβά, ο Αλέξης Τσίπρας απευθύνθηκε -λόγω και της διττής ιδιότητάς του, ως πρωθυπουργού και ως προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ- τόσο προς τον ελληνικό λαό όσο και προς τα 30.000 μέλη του ΣΥΡΙΖΑ.
Για πάνω από μιάμιση ώρα ανέλυε τα οφέλη της συμφωνίας που επιτεύχθηκε (αλλά δεν έχει ακόμη «κλειδώσει», όπως επεσήμανε), ενώ ζήτησε καθαρές λύσεις στο κρίσιμο σταυροδρόμι πάνω στο οποίο έχει βρεθεί σήμερα η Αριστερά. Κοινός παρονομαστής όλων των κινήσεών του, στο 6μηνο που προηγήθηκε, αλλά και σε εκείνες από εδώ και πέρα θα γίνουν, η ευθύνη απέναντι στους πολίτες, θέση που διαφάνηκε σε πολλά σημεία της συνέντευξης στον ραδιοφωνικό σταθμό «Στο Κόκκινο 105,5» και τον διευθυντή του Κώστα Αρβανίτη.
Στο εσωκομματικό ζήτημα, πιθανώς δημοψήφισμα (μεταξύ των μελών του κόμματος) και σε κάθε περίπτωση έκτακτο συνέδριο, είναι οι προτάσεις που προκρίνει, χωρίς όμως και να αποκλείσει την πρόωρη προσφυγή στις κάλπες, εφόσον εξαναγκασθεί. Αλλά και το έμμεσο αίτημα προς τους διαφωνούντες βουλευτές να παραδώσουν τις έδρες τους, θα είναι πάνω στο τραπέζι, υπονόησε ο πρωθυπουργός, καταγγέλλοντας παράλληλα σχέδια («εδώ και καιρό»), που καταλήγουν στη διάσπαση του ΣΥΡΙΖΑ. Το Όχι στο δημοψήφισμα δεν θα γίνει Ναι στη δραχμή, διεμήνυσε εξάλλου.
Αυτοκριτικός αλλά και κριτικός, ο Αλ. Τσίπρας αναζήτησε, αναλυτικά, τη ρίζα του σημερινού αδιεξόδου, λέγοντας ότι «πρέπει να παραδεχθούμε πως ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έγινε ενιαίο κόμμα» και ότι «η προσπάθεια να μετατραπεί από κόμμα των συνιστωσών σε ενιαίο κόμμα ήταν έντιμη, αλλά το αποτέλεσμα δεν ήταν το επιδιωκόμενο». Για να προσθέσει: «Η κοινωνία στη συμπαράστασή της ξεπέρασε και το κόμμα και την κυβέρνηση... ένα κόμμα 30.000 μελών... έχει τη στήριξη 3.000.000 πολιτών, πρέπει να το λάβουμε σοβαρά υπόψη».
Είναι, για παράδειγμα, ένα ζήτημα πώς ένα απλό μέλος, που δεν συμμετέχει σε τάσεις, ενημερώνεται, πώς μπορεί να συμμετέχει στη λήψη αποφάσεων κ.ο.κ., αναγνώρισε ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ. Επίσης υποστήριξε ότι στη Γραμματεία διασταυρώνονται κατ' ουσίαν κέντρα λήψης των αποφάσεων, τα οποία και εν συνεχεία συσκέπτονται για την εφαρμογή των κομματικών αποφάσεων.
«Πρώτος εγώ έχω την ευθύνη», παραδέχθηκε, ζήτησε από την άλλη όμως να δει κανείς τι μπορεί να γίνει σήμερα, με δεδομένο μάλιστα ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν βρίσκεται στην αντιπολίτευση, αλλά κυβερνά. «Όταν το μοντέλο αυτό δεν περιορίζεται στα εσωκομματικά, αλλά μεταφέρεται και στο Κοινοβούλιο, αυτό δεν μπορεί να λειτουργήσει», τόνισε ο πρωθυπουργός, σε μια φράση που μπορεί να θεωρηθεί οδηγός για το (άμεσο) μέλλον. Δεν γίνεται να λειτουργούν παράλληλα προς την κυβέρνηση κέντρα εξουσίας, διεμήνυσε και έφερε το παράδειγμα συνεδρίασης σε ξενοδοχείο, όπως χαρακτηριστικά είπε, μερίδας βουλευτών.
«Δεν μπορεί να λειτουργήσει (η κυβέρνηση)», ήταν η φράση που επαναλάμβανε ο Αλ. Τσίπρας -και η εύρυθμη, στο εξής, λειτουργία της κυβέρνησης φαίνεται πως θα είναι βασικό επιχείρημα του Μεγάρου Μαξίμου. «Δεν λέω αν είναι καλό ή κακό (το υπάρχον μοντέλο), αλλά δεν μπορεί να είναι αποτελεσματικό», διευκρίνισε.
«Δεν μπορεί να υπάρχει α λα καρτ κοινοβουλευτική πλειοψηφία», είπε ακόμη, σε ένα εμφανές σχόλιο των ψηφοφοριών που έγιναν αλλά και θα ακολουθήσουν, στη Βουλή. «Δεν είμαι υπέρ του δημοκρατικού συγκεντρωτισμού, αλλά όταν πάρεις μια απόφαση να κυβερνήσεις τον τόπο, να τον κυβερνήσεις», είπε εξάλλου με έμφαση. Και, «αν πεις στο λαό ότι δεν μπορείς να κυβερνήσεις, δεν θα σε εμπιστεύεται τότε ούτε ως αντιπολίτευση».
Στο σημείο αυτό ήταν που έστειλε ένα καθαρό μήνυμα προς τους διαφωνούντες βουλευτές: «Αν η συλλογική απόφαση ενός κόμματος είναι να κυβερνήσει, θα πρέπει οι συλλογικές αποφάσεις να τηρούνται από όλους τους βουλευτές. Ειδάλλως, όπως λέει το Καταστατικό της Κοινοβουλευτικής Ομάδας, οι βουλευτές να παραδίδουν την έδρα τους στον επόμενο». Αλλά «δεν ζήτησα να παραδοθούν έδρες», αποσαφήνισε εν τούτοις στη συνέχεια.
Για τον Αλ. Τσίπρα, ο ΣΥΡΙΖΑ έχει βρεθεί αντιμέτωπος με ένα μείζον θέμα στρατηγικής διαφωνίας, το οποίο σέβεται, όπως είπε, και το οποίο θα ήταν λάθος να το υποτιμήσει κανείς αντιμετωπίζοντάς το ως διαδικαστικό και μόνο. «Δεν λειτουργώ με κουλτούρα αρχηγισμού, ούτε με την κουλτούρα 'πνίγω την άλλη άποψη'», επέμεινε εξάλλου.
Και, χαρακτηρίζοντας «σουρεαλιστική» την εικόνα "καταψηφίζω τα μέτρα, αλλά στηρίζω την κυβέρνηση", εξέφρασε την έκπληξη που αισθάνθηκε, και σε προσωπικό επίπεδο, από τη στάση ορισμένων συντρόφων, με κάποιους από τους οποίους από κοινού δόθηκε η μάχη απέναντι στους δανειστές, με τους οποίους ζούσαν την κοινή αγωνία των κλειστών τραπεζών κ.ο.κ.
Οι ίδιοι αυτοί, όπως είπε χαρακτηριστικά, αφού είδαν ότι εξασφάλισε ο πρωθυπουργός ότι δεν καταστρέφεται η χώρα, δρέπουν τώρα τις δάφνες της ιδεολογικής καθαρότητας. Συμπεριφορά που στηλίτευσε πρώτα και κύρια για λόγους αξιακής στάσης, συντροφικότητας και αλληλεγγύης - και αυτό, όπως φάνηκε από τη συνέντευξη, ήταν κάτι που έχει ενοχλήσει ιδιαίτερα την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ.
Η δέουσα στάση θα ήταν, όπως εξήγησε, να στηριχθεί η κυβέρνηση και ο πρωθυπουργός μέχρι να καταστεί εφικτή η συμφωνία («γιατί ακόμη δεν υπάρχει (συμφωνία)», σημείωσε), χωρίς να κρυφτεί η διαφωνία, και μετά να ζητηθεί ο επαναπροσδιορισμός κυβέρνησης και κόμματος μέσα από συλλογικές διαδικασίες.
Αλλά αυτό που συντελείται τις τελευταίες ημέρες το απέδωσε -προχωρώντας έτσι και στην αντίστοιχη καταγγελία- «στο πλαίσιο κάποιων αποφάσεων που είχαν ληφθεί εδώ και καιρό, αποφάσεων ρήξης, αποφάσεων με απόληξη τη διάσπαση του χώρου».
«Εγώ είμαι ο εγγυητής της ενότητας του ΣΥΡΙΖΑ, εκ του Καταστατικού, και θα φτάσω μέχρι το τέλος για να εγγυηθώ αυτήν την ενότητα. Εκβιασμένη ενότητα όμως δεν υπάρχει πουθενά», ήταν ένα ακόμη μήνυμα του Αλ. Τσίπρα. Και σε κάθε περίπτωση, «η ζωή θα δείξει αν οι φόβοι μου είναι δικαιολογημένοι ή αδικαιολόγητοι». Επιπλέον ζήτησε από τους διαφωνούντες να πουν συγκεκριμένα ποιο ήταν το εναλλακτικό σχέδιο που δεν ακολούθησε, αλλά και να γίνει συντεταγμένη συζήτηση για τα μεγάλα διακυβεύματα.
Σε άλλο σημείο της συνέντευξής του, επεσήμανε ότι οι αποφάσεις στην κυβέρνηση παίρνονταν συλλογικά, επίσης ότι τη διαπραγμάτευση παρακολουθούσαν βήμα - βήμα ο γραμματέας της Κ.Ε. Τάσος Κορωνάκης και ο γραμματέας της Κ.Ο. Χρήστος Μαντάς, ενώ πολλές φορές συνεδρίασε η Π.Γ. με το αντικείμενο αυτό, απαντώντας έτσι εν πολλοίς και στη μομφή ότι λειτουργούσε εξωθεσμικό κέντρο.
Ερωτηθείς για τη στάση της προέδρου της Βουλής, απάντησε με την εξής φράση: «Είναι σουρεαλισμός να σου λέει κάποιος 'σε καταγγέλλω για να σε προστατέψω'. Δεν είμαι κανένα μικρό παιδί. Έχω άλλους τρόπους να προστατευθώ». Ενώ για τη διαπιστωθείσα θεσμική δυσλειτουργία, υποστήριξε πως θα κριθεί προσεχώς, αλλά σε κάθε περίπτωση ο... κλεφτοπόλεμος στις 6 το πρωί είναι «παιδικά πράγματα».
Στο «διά ταύτα», ο πρωθυπουργός θα ήταν ο τελευταίος που θα ήθελε εκλογές, γιατί με την ολοκλήρωση της 4ετίας θα μπορούσε πραγματικά να κριθεί η κυβέρνηση. Αλλά: «Αν δεν έχω κοινοβουλευτική πλειοψηφία, θα αναγκαστώ να πάω σε εκλογές», εξέλιξη που συναρτάται άμεσα από τις εξελίξεις στον ΣΥΡΙΖΑ, συμπλήρωσε.
Στην ερώτηση για το τι μέλλει γενέσθαι σήμερα στην Κ.Ε., απάντησε πως η ηγεσία προτείνει προς τα μέλη του κόμματος να δώσουν, συντεταγμένα, απαντήσεις. Χωρίς διαδικασία... άρπα - κόλλα, προτείνει το κόμμα να πάει σε έκτακτο συνέδριο στις αρχές Σεπτεμβρίου. Και, επικρίνοντας όσους θέλουν να σκάσει η «βόμβα» της χώρας στα χέρια της κυβέρνησης και άρα θέλουν αποφάσεις εδώ και τώρα, επιχειρηματολόγησε πως αυτές δεν μπορεί να είναι στο επίπεδο μιας Π.Γ. ή μιας Κ.Ε. Άρα και πάλι ο λόγος στα μέλη: «Η μόνη εκδοχή είναι να στηθεί κάλπη σε σύντομο χρονικό διάστημα, πράγμα που φυσικά δεν αναιρεί την πρόταση για έκτακτο συνέδριο, που θα λύσει τα θέματα στρατηγικής».
Επώδυνος συμβιβασμός, μεγάλη ηθική νίκη
Οι αποκαλύψεις Τσίπρα σε ό,τι αφορά την τελευταία φάση της διαπραγμάτευσης έχουν ιδιαίτερη αξία, στη γλώσσα των αριθμών πάντως τα κέρδη μπορούν να συμπυκνωθούν στην εξής φράση: «Από πρόγραμμα 13 δισ. (σ.σ.: χωρίς «φρέσκο» χρήμα) εντός 5μήνου, πήγαμε σε 85 δισ. σε τρία χρόνια και με πρόσθετη δέσμευση για απομείωση του χρέους μετά την πρώτη αξιολόγηση».
Πρόκειται για «πύρρειο νίκη των δανειστών... ένας επώδυνος συμβιβασμός για τη χώρα, αλλά και μια μεγάλη ηθική νίκη», είπε και πρόσθεσε: «Μπορεί η ισχυρότερη πλευρά να επιβλήθηκε... (αλλά) η διαπραγμάτευση άνοιξε τον δρόμο για τη διαμόρφωση ενός νέου τοπίου στην Ευρώπη». Φράση - κλειδί και η παρακάτω: «Δεν υπάρχει λύση εκτός, στις χώρες που βρίσκονται εκτός ευρώ υπάρχει επίσης σκληρή λιτότητα».
«Θα δώσουμε τη μάχη, θα στηρίξουμε τους πιο αδύναμους, θα ενεργοποιήσουμε την αλληλεγγύη και θα διεκδικήσουμε κοινωνικά αντισταθμίσματα», είπε για το «αύριο», υπογραμμίζοντας ότι το σημερινό Μνημόνιο δεν εμπεριέχει ούτε ονομαστικές μειώσεις σε μισθούς και συντάξεις, ούτε ομαδικές απολύσεις, ούτε απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων.
Μια αξιοσημείωτη αναφορά του πρωθυπουργού ήταν η εξής: «Η συμφωνία πρέπει να ολοκληρωθεί, το Grexit παραμένει στο τραπέζι και θα παραμείνει μέχρι την απόφαση για το χρέος», ενώ, χάρη στην επιτυχή διαπραγμάτευση για χαμηλότερα πρωτογενή πλεονάσματα, "η χώρα γλίτωσε από μέτρα της τάξης των 15 δισ.". Σε ερώτηση για τα προαπαιτούμενα, απάντησε: "Η θέση της κυβέρνησης είναι ότι υλοποιεί τις γραπτές αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής, τίποτε περισσότερο, τίποτε λιγότερο".
Σκουριές: Θα δικαιωθεί το κίνημα που προστάτευσε το περιβάλλον
Σε ερώτηση, τέλος, για την ανοιχτή «πληγή» στις Σκουριές, ο πρωθυπουργός κατέδειξε την προσπάθεια της κυβέρνησης για εξεύρεση ενός modus vivendi ανάμεσα στην κοινωνική συνοχή αφενός, θέμα που άπτεται των ανθρώπων που δουλεύουν ώστε να μη χάσουν τη δουλειά τους, και στο δίκαιο του αγώνα αφετέρου, που είναι το δίκαιο του αγώνα των ανθρώπων εκείνων που προέταξαν τη ζωή τους για το περιβάλλον. Ο αγώνας των τελευταίων είναι προφανές ότι θα δικαιωθεί, δεδομένου ότι ο Αλ. Τσίπρας αναγνώρισε πως «η διαδικασία της διαλογής έχει τεράστιες επιπτώσεις στο περιβάλλον».
