ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΚΩΣΤΑΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ
Ολοκληρώθηκε η πρώτη φάση των εργασιών της Επιτροπής Αλήθειας Λογιστικού Χρέους με ενδιαφέρουσες τοποθετήσεις ειδικών σε θέματα δημόσιου χρέους από Ελλάδα και εξωτερικό και με τη δέσμευση της κυβέρνησης να βοηθήσει όσο μπορεί την Επιτροπή στο έργο της. Ιδιαίτερης σημασίας για το κύρος της Επιτροπής ήταν η παρουσία στην πρώτη συνεδρίαση τόσο του Προέδρου της Δημοκρατίας Πρ. Παυλόπουλου, που στον σύντομο χαιρετισμό του χαρακτήρισε το έργο της Επιτροπής «χρέος απέναντι στον τόπο και στις γενιές που έρχονται», όσο και του πρωθυπουργού Αλ. Τσίπρα.
Παράλληλα, η έναρξη των εργασιών της Επιτροπής Αλήθειας Λογιστικού Χρέους σημαδεύτηκε από αντιδράσεις από τη μεριά των μνημονιακών και νεομνημονιακών κομμάτων της αντιπολίτευσης, τα οποία σε πρώτη φάση ασχολήθηκαν με παραπολιτικά ζητήματα. Η πρόεδρος της Βουλής Ζ. Κωνσταντοπούλου, σημείωσε ότι οι αντιδράσεις αυτές δεν αποτέλεσαν έκπληξη καθώς η Επιτροπή «συγκεντρώνει τα πυρά εκείνων που αισθάνονται ότι απειλούνται».
Μετά την ολοκλήρωση της πρώτης φάσης των εργασιών της Επιτροπής Αλήθειας Δημόσιου Χρέους, τα μέλη της χωρίστηκαν σε ομάδες εργασίας. Η επόμενη φάση των εργασιών της Επιτροπής θα είναι μεταξύ 4 και 7 Μαΐου, ενώ στη συνέντευξη Τύπου που έδωσαν τα μέλη της Επιτροπής η Πρόεδρος της Βουλής επανέλαβε τη δέσμευση για τη δημοσιοποίηση κάποιων πρώτων αποτελεσμάτων του έργου της Επιτροπής μέχρι τον Ιούνιο. Η Ζ. Κωνσταντοπούλου σημείωσε ακόμα ότι θα θέσει το θέμα της συμμετοχής των κοινοβουλίων στον δημοκρατικό έλεγχο του χρέους κατά τη διάσκεψη των Προέδρων των ευρωπαϊκών κοινοβουλίων που θα γίνει στις 20-21 Απριλίου.
Δικαίωμα ελέγχου
Οι πρώτες ομιλίες των μελών της Επιτροπής, αλλά και των υπουργών που τοποθετήθηκαν, έδωσαν το στίγμα για το πού θα κινηθεί η Επιτροπή στην προσπάθειά της να αποκωδικοποιήσει το δημόσιο χρέος και να προσδιορίσει το επαχθές μέρος του. Σημαντική ήταν η παρέμβαση του Προέδρου της Δημοκρατίας ο οποίος υπογράμμισε ότι η συγκρότηση αυτής της Επιτροπής αποτελεί δικαίωμα της Ελλάδας που όχι μόνο δεν θίγει τις ευρωπαϊκές υποχρεώσεις της χώρας, αλλά αντίθετα «υπερασπίζεται τις αρχές και τις αξίες της Ε.Ε.».
Η συγκρότηση της Επιτροπής δεν αποτελεί μόνο δικαίωμα της Ελλάδας, αλλά και συμβατική της υποχρέωση, καθώς, όπως επισήμανε ο Er. Toussaint, συντονιστής της επιστημονικής ομάδας της Επιτροπής, ο λογιστικός έλεγχος του χρέους είναι υποχρεωτικός για χώρες που βρίσκονται σε πρόγραμμα δημοσιονομικής εξυγίανσης, όπως προβλέπει ο Κανονισμός 472 του 2013 του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και του Ευρωκοινοβουλίου. Μάλιστα ο Er. Toussaint αναρωτήθηκε γιατί δεν εφάρμοσε αυτόν τον Κανονισμό η κυβέρνηση του Αντ. Σαμαρά, αλλά και γιατί δεν πιέστηκε ως προς αυτό από την Κομισιόν.
Όχι πάνω από τα δικαιώματα
Δύο από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις των ξένων ειδικών που συμμετέχουν στην Επιτροπή Αλήθειας Δημόσιου Χρέους ήταν αυτές του C. K. Lumina, πρώην εισηγητή της ύπατης αρμοστείας του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα, και του D. Borja, πρώην υπουργού Οικονομίας και Οικονομικής Πολιτικής και πρώην πρόεδρου της Κεντρικής Τράπεζας του Ισημερινού.
Ο C.K. Lumina ως εισηγητής του ΟΗΕ είχε συντάξει έκθεση η οποία έθετε ζήτημα παραβίασης των διεθνών συνθηκών από τους όρους των Μνημονίων, καθώς η αποπληρωμή του χρέους δεν μπορεί να αποτρέψει το κράτος από το να παρέχει στους πολίτες του στοιχειώδη ανθρώπινα δικαιώματα όπως η υγεία ή η παιδεία.
Όσον αφορά την περίπτωση του Ισημερινού, ο D. Borja σχολίασε ότι παρόμοια Επιτροπή Λογιστικού Ελέγχου του Χρέους της λατινοαμερικανικής χώρας αποτέλεσε για την κυβέρνηση «μεγάλο εργαλείο οικονομικής πολιτικής, χρήσιμο για να επιτύχουμε μια καλή επαναδιαπραγμάτευση μεγάλου μέρους του εξωτερικού χρέους». Τα κρατικά ομόλογα του Ισημερινού κουρεύτηκαν κατά 70% αποδεσμεύοντας σημαντικούς πόρους για κοινωνική πολιτική. Αξιοσημείωτο είναι ότι και ο Ισημερινός δεν έχει δικό του εθνικό νόμισμα, αλλά χρησιμοποιεί το δολάριο των ΗΠΑ.
Σημαντικές για την πορεία των εργασιών της Επιτροπής Αλήθειας Δημόσιου Χρέους ήταν και οι παρεμβάσεις κορυφαίων υπουργών. Ο υπουργός Οικονομικών Γ. Βαρουφάκης περιέγραψε την οικοδόμηση της Ευρωζώνης χωρίς μηχανισμούς απορρόφησης κραδασμών υπό την επιρροή της ευδαιμονίας για συνεχή ανάπτυξη που είχε προκαλέσει ο κατακερματισμός του χρέους, ο οποίος και έπαιξε τελικά καθοριστικό ρόλο στην οικονομική κρίση που ξέσπασε το 2008. Τα παρασκήνια της προσφυγής στο Μνημόνιο περιέγραψε ο υπουργός Εθν. Άμυνας Π. Καμμένος, επισημαίνοντας την αλλαγή στάσης της κυβέρνησης του Γ. Παπανδρέου μετά από συνάντηση του πρώην πρωθυπουργού με διεθνείς κερδοσκόπους και συνδέοντας τη στάση αυτή με τα CDS.
Διαφθορά και χρέος
Την παράμετρο της διαφθοράς για τη διόγκωση του χρέους έθεσαν ο αρμόδιος υπουργός Επικρατείας Π. Νικολούδης κι ο υπουργός Δικαιοσύνης, Ν. Παρασκευόπουλος. Μάλιστα ο Π. Νικολούδης έδωσε αναλυτικά στοιχεία για τις «ταρίφες» της μίζας με βάση τις αναλύσεις των μέχρι τώρα ανοικτών υποθέσεων σε εξοπλιστικά προγράμματα, προμήθειες του Δημοσίου και προμήθειες των νοσοκομείων. Ειδικά για τα εξοπλιστικά προγράμματα, σημαντική είναι η συμμετοχή στα κυκλώματα διαφθοράς εταιρειών από το εξωτερικό αναδεικνύοντας την διεθνή διάσταση της διαφθοράς.
Από τη μεριά του, ο Ν. Παρασκευόπουλος υπογράμμισε την ανάγκη να ελεγχθούν δικαστικά τα πεπραγμένα του ΤΑΙΠΕΔ και συγκεκριμένα η σκανδαλώδης πώληση κτηρίων του Δημοσίου σε εταιρείες που τα νοίκιαζαν και πάλι στο Δημόσιο με εγγυημένο ενοίκιο. Άξια διερεύνησης είναι, κατά τον υπουργό Δικαιοσύνης, και η διαχείριση των προγραμμάτων του ΕΣΠΑ και κυρίως η αδυναμία απορρόφησης των πόρων από κοινωνικά προγράμματα.
Ενοχλεί το έργο της
Τα πρώτα δείγματα γραφής της Επιτροπής Αλήθειας Δημόσιου Χρέους φαίνεται ότι προκαλούν εκνευρισμό στα κόμματα της αντιπολίτευσης, που επιτέθηκαν στην Πρόεδρο της Βουλής για το γεγονός ότι δεν προσκλήθηκαν στην έναρξη των εργασιών της Επιτροπής, αλλά και για τα τηλεοπτικά σποτάκια που ενημερώνουν για τον ρόλο της Επιτροπής. Η Ζ. Κωνσταντοπούλου υπογράμμισε ότι δεν έστειλε προσωπική πρόσκληση σε κανένα, ούτε καν στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, και παρατήρησε ότι τα μέλη του Προεδρείου που προέρχονται από την αντιπολίτευση είχαν ενημερωθεί για τη συνεδρίαση της Επιτροπής. Όσον αφορά στα σποτάκια, η Πρόεδρος της Βουλής τόνισε ότι αυτά δημιουργήθηκαν αφιλοκερδώς από μέλη της Επιτροπής.
Έντονα ενοχλημένη εμφανίστηκε η Ζ. Κωνσταντοπούλου για τα δημοσιεύματα σχετικά με τα έξοδα φιλοξενίας των μελών της Επιτροπής Αλήθειας Δημόσιου Χρέους. Αφού έδωσε λεπτομερή στοιχεία, που δείχνουν ότι τα έξοδα αυτά είναι υποδιπλάσια από τα αντίστοιχα στην Ελληνική Προεδρία της Ε.Ε., και σχολίασε ότι τα μέλη της Επιτροπής συμμετέχουν σε αυτήν εθελοντικά, η Πρόεδρος της Βουλής επέκρινε τη στάση ορισμένων ΜΜΕ μιλώντας για «όργιο παραπληροφόρησης».
«Όσο πιο παραγωγική είναι η Επιτροπή τόσο θα φουντώνουν οι αντιδράσεις» παρατήρησε σε εξίσου αυστηρό τόνο η Σ. Σακοράφα, ευρωβουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ και πρωτεργάτης της συγκρότησης Επιτροπής Λογιστικού Ελέγχου του Χρέους. Η Σ. Σακοράφα έχει αναλάβει να μεταφέρει τα ευρήματα της Επιτροπής στα ευρωπαϊκά κοινοβούλια και το Ευρωκοινοβούλιο. Ένας ακόμη πρωτεργάτης της συγκρότησης της Επιτροπής, ο αναπληρωτής υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης Γ. Κατρούγκαλος, θα συντονίσει την παροχή στοιχείων από τα υπουργεία στα μέλη της Επιτροπής.
