Η μόνη κακή είδηση που έριξε τη σκιά της στο εορταστικό κλίμα της Πρωτοχρονιάς στην Ευρώπη ήταν ένα ακόμη θρίλερ με Σύρους πρόσφυγες που θαλασσοπνίγονταν έξω από τις ακτές της Καλαβρίας. Τα δημοσιεύματα για τις ελληνικές εκλογές, γεμάτα σενάρια για την επόμενη μέρα, κινδυνολογικά ή μη για την Ελλάδα και την Ευρωζώνη, πέρασαν σε δεύτερη μοίρα, κυρίως επειδή δεν «ταΐστηκαν» από δηλώσεις των μεγάλων πρωταγωνιστών στη διαχείριση της ευρωκρίσης.
Αντιθέτως, τη δεύτερη μέρα του χρόνου βγήκε ο διοικητής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Μάριο Ντράγκι, να ξεκαθαρίσει ότι «δεν υπάρχει Σχέδιο Β», αφού «δεν θα γίνει διάσπαση της Ευρωζώνης», αποφεύγοντας να σχολιάσει οτιδήποτε άλλο, εν όψει των εκλογών στην Ελλάδα και αγνοώντας επιδεικτικά εκείνες τις αναλύσεις σύμφωνα με τις οποίες είναι μικρός ο κίνδυνος μετάστασης της κρίσης σε περίπτωση ελληνικού... ατυχήματος.
Ωστόσο, το βασικό μήνυμα που έστειλε ο Ντράγκι -και δη από τις σελίδες της γερμανικής οικονομικής εφημερίδας Handelsblatt- ήταν εκ νέου επιβεβαίωση ότι η ΕΚΤ θα κάνει «οτιδήποτε χρειαστεί» για να σώσει την Ευρωζώνη, δηλαδή ακόμη και να τυπώσει χρήμα αγοράζοντας μαζικά κρατικά ομόλογα.
Εννοείται ότι ο Ντράγκι δεν χρησιμοποίησε τόσο... σκληρές διατυπώσεις, ειδικά για τα γερμανικά αυτιά, ωστόσο φαίνεται να έπεισε τις αγορές ότι ήδη από την επόμενη συνεδρίαση της ΕΚΤ, στις 22 Ιανουαρίου, θα αρχίσουν τα μέτρα ποσοτικής χαλάρωσης, ως αντίδοτο στη μηδαμινή ανάπτυξη και τον επικίνδυνα χαμηλό πληθωρισμό στην Ευρωζώνη. Γι' αυτό υποχώρησε το ευρώ στις αγορές συναλλάγματος, γι' αυτό μειώθηκαν οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων όλων των μεγάλων χωρών της Ευρωζώνης.
Ταυτόχρονα ο Ντράγκι κάλεσε πιεστικά τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα της αδυναμίας εφαρμογής μεταρρυθμίσεων, της γραφειοκρατίας και του χρέους: «Για να τονωθεί η οικονομική ανάπτυξη στην Ευρώπη και να μειωθεί το χρέος, όλες οι χώρες της Ευρωζώνης, της Γερμανίας συμπεριλαμβανομένης, πρέπει να αυξήσουν τις δαπάνες για επενδύσεις στην έρευνα, την εκπαίδευση και την ψηφιακή ατζέντα και να μειώσουν τις άλλες, καθώς και τη φορολογία», είπε.
Η γερμανική αντίδραση
Όπως ήταν αναμενόμενο, το μήνυμα Ντράγκι ενόχλησε το Βερολίνο, κυρίως εκείνο το συντηρητικό κομμάτι της κυβέρνησης συνασπισμού της Μέρκελ που σπεύδει πάντα να υπερασπιστεί τον διοικητή της Bundesbank Γενς Βάιντμαν ο οποίος τάσσεται κατά της αγοράς ομολόγων- και που ανεβάζει τους τόνους τις τελευταίες μέρες έναντι της Ελλάδας. Βγήκε, λοιπόν, στα ραδιόφωνα ο αντιπρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας των Χριστιανοδημοκρατών Μίχαελ Φουκς να ανακοινώσει ότι «δεν πρόκειται να δώσουμε περισσότερα χρήματα σ' αυτές τις χώρες (σ.σ.: εννοεί του Νότου, αλλά ίσως και τη Γαλλία), μέλημά μας να βεβαιωθούμε ότι βαδίζουν στον δρόμο των μεταρρυθμίσεων».
Να σημειωθεί ότι μέχρι τώρα, παρά την καμπάνια που ξεκίνησε εκ νέου η εφημερίδα Bild το «ευαγγέλιο» κάθε δεξιού πολιτικού, και όχι μόνο, στο Βερολίνο- ζητώντας από την καγκελάριο Μέρκελ να τραβήξει το αυτί στην όποια επόμενη ελληνική κυβέρνηση, είναι μετρημένοι στα δάκτυλα οι Γερμανοί πολιτικοί από τον χώρο της Χριστιανοδημοκρατίας - και περισσότεροι από τους Χριστιανοκοινωνιστές της Βαυαρίας- που ζωγραφίζουν πάλι στον τοίχο τον μπαμπούλα του ΣΥΡΙΖΑ.
Ο συνήθως λαλίστατος Βόλφγκανγκ Σόιμπλε περιορίζεται να υπενθυμίζει ότι κάθε κυβέρνηση καλείται να σεβαστεί τις διεθνείς συμφωνίες που υπέγραψαν οι προκάτοχοί της, ενώ η καγκελάριος Μέρκελ ξοδεύει όλη την ενέργειά της για να συγκρατήσει την υπερβολικά... δεξιά στροφή της γερμανικής κοινωνίας και το φούντωμα των προκαταλήψεων εναντίον των ξένων - την Πρωτοχρονιά το έκανε με ένα διάγγελμα που το χειροκρότησε ακόμη και η Αριστερά.
Οι πολιτικές επιπτώσεις
Αυτό που απασχολεί όλο και περισσότερο τους παροικούντες το Βερολίνο -αλλά και άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες- είναι η υπόγεια δυσαρέσκεια που φουντώνει στις κοινωνίες και ενισχύει τις ριζοσπαστικές πολιτικές δυνάμεις, τόσο τις αριστερές όσο και τις ακροδεξιές.
Παρά το φλερτ με τη θεωρία των δύο άκρων, όμως, για την πλειονότητα της πολιτικής ελίτ του Βερολίνου ο ΣΥΡΙΖΑ -ίσως και οι ακόμη άγνωστοι γι' αυτήν Ισπανοί Podemos, που ενδέχεται να σαρώσουν τα παραδοσιακά κόμματα στις εκλογές της Ισπανίας το φθινόπωρο- δεν είναι τόσο «τρομακτικοί» όσο η Γαλλίδα Μαρίν Λεπέν ή ο Ιταλός Πέπε Γκρίλο.
Άλλο να κυβερνήσει την Ελλάδα μια «μη προβλέψιμη» δύναμη, που ωστόσο αρχίζουν να πιστεύουν ότι δεν αμφισβητεί τη θέση της Ελλάδας στην Ευρώπη και ελπίζουν ότι δεν θα τραβήξει μέχρι τέλους το σκοινί στην διαπραγμάτευση για αναδιάρθρωση του χρέους - την οποία δεν θέλουν- κι άλλο να πάρουν την εξουσία στη δεύτερη και την τρίτη οικονομία της Ευρωζώνης δυνάμεις που θέλουν τη διάλυση του μαγαζιού.
Παρέμβαση Πικετί
Πολλοί διάβασαν προσεκτικά τη... συμβουλή προς τις ευρωπαϊκές πολιτικές ελίτ που έδωσε από τις σελίδες της γαλλικής Liberation ο οικονομολόγος Τομά Πικετί, συγγραφέας του παγκόσμιου μπεστ σέλερ «Το κεφάλαιο τον 21ο αιώνα». Ο Πικετί θεωρεί ότι υπάρχουν τρεις προοπτικές για την Ευρώπη του 2015. Μια νέα χρηματοπιστωτική κρίση, ένας πολιτικός κραδασμός προερχόμενος από τα αριστερά και ένας πολιτικός κραδασμός προερχόμενος από τα δεξιά.
«Οι Ευρωπαίοι ηγέτες πρέπει να αναγνωρίσουν ότι η δεύτερη πιθανότητα είναι μακράν η καλύτερη. Αντί να απορρίψει η Ευρώπη κόμματα όπως το Podemos και ο ΣΥΡΙΖΑ, πρέπει να συνεργαστεί μαζί τους για μια δημοκρατική επανίδρυση της Ε.Ε. Αλλιώς ο πολιτικός κραδασμός θα προέλθει από τα δεξιά και θα είναι ισχυρός».
Κάτι ανάλογο λέει και ο νομπελίστας οικονομολόγος Πολ Κρούγκμαν, που επιρρίπτει στους συμβατικούς ηγέτες της σοσιαλδημοκρατίας ότι «φοβούνται να αμφισβητήσουν τις προτεραιότητες των ελίτ» και ανοίγουν τον δρόμο σε μη συμβατικές δυνάμεις, πρόθυμες να αντιμετωπίσουν τον θυμό και την απελπισία των απλών πολιτών. «Οι αριστεροί της Ελλάδας οι οποίοι πιθανότατα θα έρθουν στην εξουσία αυτόν τον μήνα, είναι οι λιγότερο τρομακτικοί, αν και οι απαιτήσεις τους για ελάφρυνση του χρέους και για τερματισμό της λιτότητας μπορεί να προκαλέσουν έντονη αντιπαράθεση με τις Βρυξέλλες. Αλλού, όμως, βλέπουμε την άνοδο των εθνικιστικών, αντιμεταναστευτικών κομμάτων, όπως του γαλλικού Εθνικού Μετώπου και του βρετανικού Κόμματος της Ανεξαρτησίας -και υπάρχουν και ακόμα χειρότεροι σε αναμονή» προειδοποιεί ο Κρούγκμαν.
Ένα βήμα παραπέρα προχωρεί το άρθρο του Γιάκομπ Άουγκσταϊν - του αγαπημένου παιδιού της φιλελεύθερης Αριστεράς στη Γερμανία- στην ηλεκτρονική έκδοση του Spiegel που κατηγορεί τη Μέρκελ για αποτυχία να γιατρέψει την Ευρωζώνη με το φάρμακο της λιτότητας, αλλά και την Ευρώπη συνολικά για τον «αυταρχικό χαρακτήρα που προσέδωσε στη δημοκρατία της», το οποίο συζητήθηκε πολύ.
Ο Άουγκσταϊν θεωρεί ότι μια νίκη της Αριστεράς στην Ελλάδα θα μπορούσε να στείλει μήνυμα ελπίδας για την δημοκρατία στην Ευρώπη: «Ο Αλέξης Τσίπρας, το νέο φωτεινό πρόσωπο της ευρωπαϊκής Αριστεράς, δεν είναι τρελός. Δεν επιδιώκει την έξοδο από την Ευρωπαϊκή Ένωση ούτε αμφισβητεί το ευρώ... Θέλει να αυξήσει τη φορολογία, να θεσμοθετήσει κατώτατο μεροκάματο, να δώσει στους εξαθλιωμένους κουπόνια σίτισης, να παράσχει στους ανέργους δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Αυτό ακριβώς είναι η Ευρώπη».
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΚΑΚΗ ΜΠΑΛΗ
ΜΟΤΟ
