Πώς αναμένουν σήμερα τον πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά στην καγκελαρία στο Βερολίνο; Με «χαρά» για την ανταλλαγή απόψεων, αλλά διαμηνύοντας ότι δεν πρόκειται να ληφθεί καμία απόφαση - για το πρόγραμμα, για το χρέος, για το όποιο χρηματοδοτικό κενό κ.λπ.
Χαρακτηριστική ήταν η απάντηση του κυβερνητικού εκπροσώπου στο ερώτημα τι θα μπορούσε να περιμένει η ελληνική πλευρά από τη συνάντηση με την Άνγκελα Μέρκελ: «Προφανώς, δεν μπορώ να πω τίποτε για τις ελληνικές προσδοκίες».
Το βέβαιο είναι ότι ο πρωθυπουργός θα ακούσει τους συνήθεις επαίνους, που λέγονται τους τελευταίους μήνες, για τις θυσίες του ελληνικού λαού και την αποφασιστικότητα της ελληνικής κυβέρνησης, για τις προόδους στα δημοσιονομικά και για τις ελπίδες ότι η Ελλάδα θα επιστρέψει στο μονοπάτι της ανάπτυξης.
Ωστόσο, εάν ο Αντ. Σαμαράς περιμένει μια μεγάλη χειρονομία από τη Μέρκελ, θα απογοητευτεί. Καγκελαρία και υπουργείο Οικονομικών στο Βερολίνο επιμένουν μονότονα ότι, πριν συζητηθεί οτιδήποτε άλλο, θα πρέπει να τελειώσει και η τελευταία (;) αξιολόγηση της τρόικας και να φανεί εάν η Ελλάδα χρειάζεται περαιτέρω βοήθεια και πόση. Μόνο τότε θα σταματήσουν τα σενάρια περί τρίτου πακέτου - το οποίο έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι δεν θα χρειαστεί ο Γκίκας Χαρδούβελης.
Επιπλέον η γερμανική κυβέρνηση δεν ξεχνάει να υπογραμμίζει -και το έκανε και χθες ο εκπρόσωπος της Μέρκελ- ότι οι όποιες διαπραγματεύσεις δεν γίνονται σε διμερές επίπεδο, μεταξύ Αθήνας και Βερολίνου, αλλά στο πλαίσιο της Ευρωζώνης. «Οι συνομιλίες επίκεινται τώρα το φθινόπωρο σε ευρωπαϊκό επίπεδο» δήλωσε και η εκπρόσωπος του Σόιμπλε.
Να σημειωθεί ότι ο πρόεδρος του Eurogroup Γερούν Ντάισελμπλουμ δεν κουράζεται να δηλώνει ότι οι συζητήσεις για το τι δέον γενέσθαι με την Ελλάδα, μετά την ολοκλήρωση του τρέχοντος προγράμματος, θα ξεκινήσουν μετά τον Οκτώβριο.
Αυτά στο... θεσμικό επίπεδο, αφού το Βερολίνο δεν θέλει να δίνει την εντύπωση ότι αποφασίζει μόνο του, ερήμην των εταίρων του. Στο επίπεδο των εντυπώσεων η Μέρκελ θα επιμένει στην αναγκαιότητα των μεταρρυθμίσεων και δεν θα αφήσει στον Σαμαρά περιθώρια για χαλάρωση του προγράμματος, αν και θα αποφύγει να βάλει στο στόμα της τη λέξη «λιτότητα». Επίσης, όλο και κάτι θα έχει ετοιμάσει να πει για προγράμματα ενίσχυσης των νέων ανέργων και για προόδους στη διμερή συνεργασία στο πλαίσιο της Ελληνογερμανικής Συνέλευσης.
Εάν υποθέσουμε ότι ο Σαμαράς θα χρησιμοποιήσει ως μοχλό πίεσης το ότι «αν δεν με στηρίξετε, σύντομα θα έχετε απέναντί σας τον αντιμεταρρυθμιστή ΣΥΡΙΖΑ», η αντίδραση του Βερολίνου δεν θα είναι πανικός. Προφανώς το Βερολίνο δε θα ήταν... ευτυχισμένο με μια κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, αλλά, όπως τονίζει και ο υπεύθυνος της γερμανικής Μonde Diplomatique Νιλς Καντρίτσκε, «ο Τσίπρας δεν είναι πλέον ο μεγάλος μπαμπούλας. Κανείς στο Βερολίνο δεν φοβάται πια ότι ο Τσίπρας θα αναποδογυρίσει το τραπέζι, στο οποίο θέλει να καθίσει με μια αριστερή κυβέρνηση προκειμένου να συζητήσει την ελληνική κρίση και σχέδια εξόδου από αυτήν».
Η Γαλλία και οι μεταρρυθμίσεις
Πάντως, ο Σαμαράς θα έπρεπε να πάρει μια γεύση από το κλίμα που τον περιμένει σήμερα στο Βερολίνο διαβάζοντας προσεκτικά τα ρεπορτάζ από τη χθεσινή επίσκεψη του Γάλλου πρωθυπουργού Μανουέλ Βαλς στην καγκελαρία. Βαλς και Μέρκελ έκαναν ό,τι μπορούσαν για να επιδείξουν ένα κοινό μέτωπο, ήταν εμφανής ωστόσο η προσπάθεια του Γάλλου πρωθυπουργού να δείξει ότι κάνει μεταρρυθμίσεις -κι ότι αυτές κοστίζουν, άρα η δημοσιονομική εξυγίανση πρέπει να γίνει με πιο αργούς ρυθμούς- και της Γερμανίδας καγκελαρίου να μην κάνει πίσω ούτε ένα βήμα από το αίτημα για πλήρη τήρηση των κανόνων του Συμφώνου Σταθερότητας.
Να σημειωθεί ότι η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης -ο «Γάλλος ασθενής», όπως την ονομάζουν αυτό το διάστημα- έχει ανακοινώσει ότι δεν θα τηρήσει τον κανόνα του ελλείμματος ούτε το 2015 ούτε το 2016. Το Βερολίνο αρνείται να αποδεχτεί -επισήμως τουλάχιστον- αυτή την παραβίαση, με τη Μέρκελ να υποστηρίζει ότι «υπάρχουν πολλές δυνατότητες να ενισχύσει μια χώρα την ανάπτυξη χωρίς να ξοδέψει περισσότερα χρήματα» και να επιμένει πως είναι σημαντικό «να συμμορφωνόμαστε όλοι με τους κανόνες που από κοινού συμφωνήσαμε».
Πάντως, και οι δυο προσπάθησαν να κρύψουν αυτή τη βαθιά ασυμφωνία τους με καλά λόγια -κυρίως ο Βαλς, που εμφανίστηκε πρόθυμος να υποδυθεί τον καλό μαθητή. Η Μέρκελ επαίνεσε τη γαλλική κυβέρνηση για τις μεταρρυθμίσεις που σχεδιάζει -πρόκειται για μια «εντυπωσιακή» προσπάθεια, είπε- ενώ ο Βαλς υπογράμμισε ότι η συζήτησή τους σφραγίστηκε από εμπιστοσύνη: «Ήρθα να πω στον γερμανικό λαό ότι καταλαβαίνω τις αμφιβολίες του, αλλά η Γαλλία θα εφαρμόσει τις μεταρρυθμίσεις» τόνισε.
Το αν ο Βαλς έπεισε ή όχι, μένει να φανεί. Ωστόσο, οι Γερμανοί συνομιλητές του θέλουν να πειστούν - και, τουλάχιστον σιωπηρά, να τον διευκολύνουν. Αντίθετα, στην περίπτωση της Ελλάδας, και λόγω μεγέθους και λόγω προϊστορίας, το Βερολίνο ακολουθεί το δόγμα «η εμπιστοσύνη είναι καλή, ο έλεγχος είναι καλύτερος».
Κομισιόν: Συνεχίστε τις μεταρρυθμίσεις
Μια ακόμη γεύση για το τι θα πει η Μέρκελ στον Σαμαρά μπορεί να πάρει κανείς από την έκθεση της Κομισιόν για τις μεταρρυθμίσεις στις χώρες του Νότου που δόθηκε χθες στη δημοσιότητα. Οι Βρυξέλλες επαινούν τις μεταρρυθμιστικές προσπάθειες στην Ελλάδα, παραδέχονται ότι η χώρα επλήγη σοβαρά από τις επιπτώσεις της κρίσης, και καταλήγουν στο ότι οι μεταρρυθμίσεις πρέπει να συνεχιστούν -κι όσες υιοθετήθηκαν θα πρέπει να εφαρμοστούν.
Συγκεκριμένα στην έκθεσή της η Κομισιόν υποστηρίζει ότι ήταν «αξιοσημείωτη» η μεταρρυθμιστική προσπάθεια στην Ελλάδα, ειδικά στην αγορά προϊόντων, αλλά υπογραμμίζει μεταξύ άλλων ότι οι επιπτώσεις της κρίσης «είχαν αρνητικό αντίκτυπο σε ό,τι αφορά τις καθυστερήσεις των πληρωμών, αλλά και στη δυνατότητα του δικαστικού συστήματος να λαμβάνει έγκαιρα αποφάσεις».
Οι συντάκτες της έκθεσης δεν παραλείπουν να ρίξουν το καρφί τους, αλλά για το... παρελθόν, υποστηρίζοντας ότι «η εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων μέχρι το 2012 χαρακτηρίστηκε από έλλειψη φιλοδοξιών», ενώ έκτοτε δίνουν τα εύσημα: «Η Ελλάδα και η Πορτογαλία είναι οι χώρες που προώθησαν περισσότερο τις μεταρρυθμίσεις» γράφουν. Πλην όμως, «υπάρχει περιθώριο για περαιτέρω πρόοδο».
Αναφορικά με την απελευθέρωση των επαγγελμάτων, η έκθεση της Κομισιόν υποστηρίζει ότι η Ελλάδα έχει σημειώσει πρόοδο, αλλά αυτή η πρόοδος ήταν «άνιση» μεταξύ των επαγγελμάτων και η περαιτέρω πρόοδος θα εξαρτηθεί «από την αποτελεσματική αντιμετώπιση των στρεβλώσεων που εκκρεμούν, ώστε να υπάρχει ταχεία εφαρμογή της νομοθεσίας και παρακολούθηση της αποδοτικότητας των μεταρρυθμίσεων».
