Συναγερμός έχει σημάνει και στην Ελλάδα με αφορμή την επιβολή δασμών από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Αν και τα κυβερνητικά στελέχη τείνουν, για επικοινωνιακούς λόγους, να εμφανίζονται καθησυχαστικά, φαίνεται πως υπάρχουν λόγοι ανησυχίας.
Πρώτα απ’ όλα, ανησυχητικά είναι τα σημάδια που έρχονται από την πλευρά του πληθωρισμού για την Ελλάδα, καθώς δείχνουν ότι θα έχει συνέχεια η ακρίβεια στη χώρα μας. Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα (Εναρμονισμένος Δείκτης) διαμορφώθηκε στο 3% για ολόκληρο το 2024, παραμένοντας πάνω τόσο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (2,6%) όσο και από τον αντίστοιχο της Ευρωζώνης (2,4%). Αντίστοιχη εικόνα καταγράφεται και το πρώτο τρίμηνο του 2025, με τη χώρα μας να παραμένει πάνω από τον μέσο όρο, όπως έδειξαν και τα στοιχεία της Eurostat πριν από λίγες μέρες.
Μεγάλη ανησυχία
Ολα τα παραπάνω δημιουργούν εύλογη ανησυχία καθώς βρισκόμαστε στη σφαίρα των δασμών Τραμπ, κάτι που οδηγεί πολλούς οικονομολόγους να εκτιμούν πως οι συγκεκριμένες κινήσεις του Αμερικανού Προέδρου θα οδηγήσουν σε στασιμοπληθωρισμό. Σε μια τέτοια περίπτωση η Ελλάδα φαίνεται να βρίσκεται σε δυσμενέστερη θέση, όπως δείχνουν και τα στοιχεία, καθώς εκκινεί από αρνητικότερη βάση.
Μόνο τυχαίο δεν είναι το γεγονός ότι πλέον η Τράπεζα της Ελλάδος βλέπει πληθωρισμό στο 2,9% για φέτος (από 2,5% προηγουμένως), κάτι που συνεπάγεται ότι η ακρίβεια θα είναι πιο υψηλή σε σχέση με τις αρχικές εκτιμήσεις. Με βάση τις νέες προβλέψεις της κεντρικής τράπεζας, ο πληθωρισμός θα «πέσει» στο 2,3% το 2026 (θα παραμείνει πάνω από το όριο του 2% που θέτει η ΕΚΤ), για να ανέβει ξανά στο 2,5% το 2027. Αυτά ωστόσο προκύπτουν με βάση τα σημερινά δεδομένα. Οι εξελίξεις σε σχέση με τους δασμούς ενδέχεται να προκαλέσουν ακόμη δυσμενέστερες προβλέψεις.
«Όταν ξεκινάει ο εμπορικός πόλεμος, εσωτερικεύονται τα φαινόμενα του πληθωρισμού» ανέφερε από το βήμα της Βουλής ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. Νίκος Παππάς καταγγέλλοντας την κυβέρνηση της Ν.Δ. πως δεν έχει σχέδιο, όπως φάνηκε και από την πρώτη τοποθέτηση του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη στη Βουλή. Ούτε λίγο ούτε πολύ, στελέχη του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης σημειώνουν ότι η Ελλάδα δεν μπορεί από μόνη της να ακολουθήσει μια συγκεκριμένη εμπορική πολιτική και επαφίεται στις αποφάσεις που θα λάβει η Κομισιόν.
Ποια βασικά προϊόντα θα πληγούν
Από κει και πέρα αναμένεται να επηρεαστούν δυσμενώς και οι εξαγωγές. Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το 2024 οι εξαγωγές της χώρας μας προς τις ΗΠΑ καταλάμβαναν το 4,8% του συνόλου της αξίας των ελληνικών εξαγωγών. Οι ελληνικές εξαγωγές έκλεισαν το 2024 στα 49,9 δισ. ευρώ και προς τις ΗΠΑ διαμορφώνονται στα 2,4 δισ. ευρώ με πλεονασματικό το ισοζύγιο καθώς οι εισαγωγές αμερικανικών προϊόντων ανήλθαν στα 2,16 δισ. ευρώ.
Από τις πιο ισχυρές παρουσίες στα αμερικανικά ράφια έχουν οι ελληνικές ελιές, με την Ελλάδα να είναι η κύρια χώρα προέλευσης για τις εισαγόμενες ελιές στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με την ΠΕΜΕΤΕ, η αξία των εξαγωγών το 2024 ανήλθε σε 241 εκατ. ευρώ, αυξημένη κατά 39% σε ένα έτος. Παράλληλα, το 2024 διατέθηκαν στην αμερικανική αγορά 45.000 τόνοι ελαιόλαδου σύμφωνα με τα στοιχεία του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών Τυποποιήσεως Ελαιόλαδου.
Η φέτα, που κατέχει την πρωτοκαθεδρία στα εξαγώγιμα προϊόντα και στα ΠΟΠ τυριά, ενδέχεται να αντιμετωπίσει αύξηση τιμών. Η αξία των εξαγωγών φέτας στις ΗΠΑ το 2024 ανήλθε σε 53,6 εκατ. ευρώ.
Οι εξαγωγές ελληνικού κρασιού (με δεύτερη κυριότερη αγορά τις ΗΠΑ) ενδέχεται να υποστούν πλήγμα αν οι δασμοί περάσουν στις τελικές τιμές. Οι πωλήσεις ελληνικού κρασιού το 2024 ανήλθαν σε 19 εκατ. ευρώ.
Πάντως, διάχυτη είναι η ανησυχία και για τις δευτερογενείς συνέπειες από τους δασμούς Τραμπ, κάτι που σχετίζεται με τα θέματα του τουρισμού. Κι αυτό διότι αν οι ευρωπαϊκές χώρες παρουσιάσουν απώλεια εισοδήματος λόγω των δασμών, τότε κάτι τέτοιο ενδέχεται να επηρεάσει τον ελληνικό τουρισμό. Παράλληλα, η ήδη ανακοινωθείσα επιβολή δασμών στην Κίνα ενέχει τον κίνδυνο να στρέψει το βλέμμα τους σε άλλες αγορές, στις οποίες απευθύνονται και ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις, όπως για παράδειγμα τα βιομηχανικά προϊόντα.
