Η Ρωσία προσπερνά όλο και ευκολότερα τις κυρώσεις της Δύσης στο πετρέλαιο, εκμεταλλευόμενη και τροφοδοτώντας με τζίρο την δημιουργία νέων εφοπλιστικών εταιρειών που τις παρακάμπτουν, όπως εξηγεί σε εκτενές θέμα του το Reuters.
Το κόστος μεταφοράς έχει υποχωρήσει στα χαμηλότερα επίπεδα εδώ και ένα έτος και η προσπάθεια επιβολής πλαφόν στα 60 δολάρια το βαρέλι, όπως επεδίωκαν ΗΠΑ, ΕΕ και άλλες χώρες, φαίνεται να αποτυγχάνει πλήρως. Η μεταφορά ρωσικού πετρελαίου σε διυλιστήρια τρίτων χωρών, όπως της Ινδίας και της Κίνας, επιτρέπει στη συνέχεια την απρόσκοπτη εμπορία των διυλισμένων προϊόντων του (βενζίνη, diesel κτλ.) στις διεθνείς αγορές.
Μετά την επιβολή των πρώτων κυρώσεων που αφορούσαν το πλαφόν, εφοπλιστές ξεκίνησαν ταχέως να αγοράζουν παλιά δεξαμενόπλοια σε εταιρείες με έδρα εκτός των δυτικών χωρών, ενώ μετέφεραν σε τέτοιες χώρες και τμήμα του υφιστάμενου στόλου τους. Έτσι, συγκροτήθηκε ένας «σκιώδης στόλος» που σύμφωνα με το Lloyd's List Intelligence αριθμεί τουλάχιστον 535 δεξαμενόπλοια, μέσης ηλικίας 23 ετών, πολλά χωρίς καμία ασφάλιση.
Η «προσφορά» δεξαμενόπλοιων για τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου είναι τόσο μεγάλη ώστε να έχει μειωθεί λόγω ανταγωνισμού η τιμή στα ναύλα, κάτι που αυξάνει περαιτέρω τα τελικά κέρδη για τη Ρωσία. Όπως εκτιμά το Reuters, εξοικονομούνται περίπου 7 δολάρια ανά βαρέλι αυτή την περίοδο, σε σχέση με ένα χρόνο πριν. Για παράδειγμα, για δεξαμενόπλοιο 100.000 τόνων που θα πάει από τη Βαλτική στην Ινδία, το κόστος είναι τον Οκτώβριο φέτος 4,8-5,2 εκατ. δολάρια, όταν στις αρχές του 2023 ήταν πάνω από 15 εκατ. δολάρια.
Έτσι, το ρωσικό πετρέλαιο πωλείται τελικά στα 70 δολάρια περίπου. Όταν τον Σεπτέμβριο οι τιμές διεθνώς είχαν φτάσει τα 97 δολάρια, το πετρέλαιο από τα Ουράλια πωλείτο στα 79 δολάρια το βαρέλι. Και η Ρωσία φέτος εξάγει περίπου 5 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ημερησίως, ενώ τον Σεπτέμβριο είχε φτάσει τα 7,6 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.
Σύμφωνα με το διεθνές πρακτορείο, οι περισσότερες έδρες των ναυτιλιακών που εξυπηρετούν τη Ρωσία βρίσκονται σε Μέση Ανατολή, Αφρική, Κίνα, Λατινική Αμερική, ακόμη και στη Ρωσία. Ωστόσο άλλοι αναλυτές «δείχνουν» την πρώτη δύναμη παγκοσμίως στη ναυτιλία: την Ελλάδα.
Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο επικεφαλής του Διεθνούς Χρηματοπιστωτικού Ινστιτούτου Ρόμπιν Μπρουκς σε πρόσφατη ανάρτησή του, το πλεόνασμα τρεχουσών συναλλαγών της Ρωσίας τον Σεπτέμβριο του 2023 «είναι τεράστιο. Οι Έλληνες ολιγάρχες το έκαναν εφικτό πουλώντας πλοία στον Πούτιν. Και η ΕΕ το άφησε να συμβεί...».
Russia's big current account surplus in Sep. '23 is terrible news for the G7 cap. The cap aims to prevent Russia from having another energy windfall like in 2022, but this surplus is massive. Greek oligarchs made this possible by selling ships to Putin. The EU let it happen... pic.twitter.com/5kOEyEsoK6
— Robin Brooks (@RobinBrooksIIF) October 11, 2023