ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΦΟΙΒΟΣ ΚΛΑΥΔΙΑΝΟΣ
Μέσα στο πρώτο δεκαήμερο του Αυγούστου αναμένεται να κατατεθεί για δημόσια διαβούλευση το καινοτόμο σχέδιο νόμου του Π. Νικολούδη για την αντιμετώπιση του λαθρεμπορίου καπνικών προϊόντων με στόχο να ψηφιστεί τον Σεπτέμβριο και αφού συζητηθεί με τους θεσμούς στις τρέχουσες διαπραγματεύσεις.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι επιπτώσεις του λαθρεμπορίου καπνικών στα δημόσια ταμεία υπολογίζονται σε μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια ετησίως (20%-22% της συνολικής κατανάλωσης εκτιμάται ότι προέρχεται από λαθραία). Καθώς τα εμπορεύματα αυτά δεν ελέγχονται, θεωρούνται πολύ σημαντικές και οι επιπτώσεις τους στη δημόσια υγεία.
Σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησαν ο υπουργός Επικρατείας Π. Νικολούδης και ο νομικός του σύμβουλος καθηγητής Νικόλαος Λίγος εξήγησαν ότι το νομοσχέδιο στηρίζεται στην αρχή "του βέλτιστου δυνατού ελέγχου της εφοδιαστικής αλυσίδας στον τομέα του νόμιμου εμπορίου", ώστε να μην είναι δυνατόν να περνούν σε αυτό προϊόντα που δεν έχουν φορολογηθεί ή ελεγχθεί.
Ο υπουργός για την Καταπολέμηση της Διαφθοράς εξήγησε ότι το νομοσχέδιο δεν στοχεύει άμεσα στην πάταξη του λαθρεμπορίου των απολύτως παράνομων προϊόντων καπνού ("μαύρο" λαθρεμπόριο), όπως η δράση των "τσιγαράδικων" πλοίων, τα οποία εισάγονται και απαιτούν παράλληλο "επιχειρησιακό χτύπημα" με έλεγχο των συνόρων και αστυνόμευση. Αντιθέτως, σκοπός είναι το χτύπημα του "γκρίζου" τομέα της εμπορίας καπνικών, δηλαδή οι παρανομίες που γίνονται από επίσημους παραγωγούς και διακινητές και οι οποίες ανέρχονται στο 1/3 περίπου του συνόλου του λαθρεμπορίου καπνικών παγκοσμίως.
Όπως επισήμανε ο κ. Νικολούδης για να τονίσει την αποτρεπτικότητα του σχεδίου, "το ζήτημα δεν είναι τα καμιόνια που θα πιάσουμε, αλλά αυτά που δεν θα πιάσουμε", ενώ παράλληλα σημείωσε ότι τα αποτελέσματα θα φανούν διαχρονικά στην άνοδο των εσόδων από τον ειδικό φόρο κατανάλωσης καπνικών. Ακόμη, τόνισε ότι έγινε ευρύς διάλογος με όλες τις ελληνικές καπνοβιομηχανίες (πλην μιας) και τους εισαγωγείς.
Βασικοί άξονες
Σύμφωνα με τον κ. Νικολούδη, οι βασικοί άξονες του νομοσχεδίου είναι οι εξής:
* Εισάγεται σύγχρονο σύστημα ιχνηλασιμότητας των προϊόντων, με το οποίο θα διαπιστώνεται αν οποιοδήποτε προϊόν καπνού που παράγεται ή εισάγεται στην Ελλάδα, είναι αυθεντικό ή λαθραίο. Αυτό θα γίνει με την αντικατάσταση των παλιών ταινιών φορολογίας με άλλες, πιο σύγχρονες, και των εφοδιασμό των ελεγκτικών υπηρεσιών με ειδικές φορητές συσκευές (ηλεκτρονικό scanner). Οι φορητές συσκευές θα είναι συνδεδεμένες με τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων του υπουργείου Οικονομικών (σε μια ειδική κεντρική βάση δεδομένων).
* Ιδρύεται, εντός του ΣΔΟΕ, το Ενιαίο Επιχειρησιακό Κέντρο Δίωξης του Λαθρεμπορίου (ΕΕΚΔΙΛ), το οποίο θα λειτουργεί ως ενιαία εθνική μονάδα ανάλυσης πληροφοριών από τις «πρωτοβάθμιες» μονάδες δίωξης του λαθρεμπορίου και θα αφορά και άλλα είδη λαθρεμπορίου, όπως τα καύσιμα και τα ποτά. Σημειώνεται ότι βασικό πρόβλημα στον έλεγχο του λαθρεμπορίου είναι η διάγνωση συναφειών μεταξύ λαθρεμπορικών πράξεων. Με απλά λόγια, πιάνεται ο οδηγός ενός φορτηγού που μεταφέρει λαθραία χωρίς να εντοπίζεται στη συνέχεια το κύκλωμα που οργανώνει κεντρικά την παρανομία. Επίσης, θα λειτουργήσει Υπηρεσία Ανώνυμων Καταγγελιών σχετικά με το Λαθρεμπόριο στη Γενική Γραμματεία Δημοσίων Εσόδων.
* Εισάγεται νέο σύστημα αδειοδότησης, ιδρύοντας δύο κεντρικές βάσεις δεδομένων στη Διεύθυνση των Ειδικών Φόρων Κατανάλωσης και ΦΠΑ της Τελωνειακής Υπηρεσίας του υπουργείου Οικονομικών. Η πρώτη βάση, που φέρει την ονομασία «Ενιαίο Κεντρικό Μητρώο Παραγωγών και Βιομηχανιών Καπνού και των Προϊόντων αυτού» (ΕΚΕΜΚΑ), αφορά τους παραγωγούς καπνού και τις καπνοβιομηχανίες, ενώ η δεύτερη βάση, που φέρει την ονομασία «Ενιαίο Κεντρικό Μητρώο Εφοδιαστικής Αλυσίδας Καπνού και Βιομηχανοποιημένων Καπνών» (ΕΚΜΕΑ), αφορά κάθε άλλη δραστηριότητα της εφοδιαστικής αλυσίδας. Οι δραστηριοποιούμενοι στον κλάδο θα λαμβάνουν επιπλέον έναν Μοναδικό Αριθμό Μητρώου Διακινητή Καπνικών Προϊόντων (ΑΜΔΙΚΑΠ).
Πρόστιμα ως 30.000 ευρώ και αφαίρεση αδειών
Εφεξής, θα τιμωρείται ως τελωνειακή παράβαση με διοικητικό πρόστιμο μέχρι 30.000 ευρώ οποιαδήποτε παραβίαση σχετικά με το σύστημα των αδειοδοτήσεων. Για την κυκλοφορία προϊόντων καπνού χωρίς ενεργοποιημένη ένσημη ταινία θα επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο από 40 μέχρι 100 ευρώ ανά πακέτο λιανικής συσκευασίας. Σε περίπτωση υποτροπής το διοικητικό πρόστιμο θα τριπλασιάζεται και θα επιβάλλεται αφαίρεση της άδειας λειτουργίας για 3 έτη. Για τις δραστηριότητες από εγκληματική οργάνωση θα προβλέπονται, πλέον, κακουργηματικές ποινές, όχι μόνο για λαθρεμπορική συμπεριφορά, αλλά και για βλαπτικές για τη δημόσια υγεία πράξεις.
Ο νέος νόμος θα είναι συμβατός με τις διατάξεις του Εθνικού Τελωνειακού Κώδικα, με τον οποίο οι υπηρεσίες καταπολέμησης του λαθρεμπορίου είναι εξοικειωμένες. Τέλος, επιλύεται και το ζήτημα της συμμόρφωσης της χώρας μας με το ευρωπαϊκό δίκαιο (υποθέσεις Καπετάνιος, Μαμιδάκης), καθώς τα δικαστήρια θα έχουν τη δυνατότητα να μην επιδικάζουν επιπλέον χρηματικές ποινές, όταν κρίνουν ότι υπάρχει ήδη επαρκές διοικητικό πρόστιμο (δεν θα πληρώνει δύο φορές ο παραβάτης για το ίδιο αδίκημα).
Ο Π. Νικολούδης υπογράμμισε ότι το κόστος εφαρμογής του νέου νομοσχεδίου θα είναι πολύ μικρό, καθώς αξιοποιούνται οι ήδη υπάρχουσες υποδομές στο ΣΔΟΕ, την ΓΓΠΣ κ.λπ. Η συμμόρφωση των εμπλεκομένων στην εμπορία καπνικών αναμένεται να γίνει σε βάθος εξαμήνου, ενώ ορισμένες από τις διατάξεις του θα έχουν ισχύ και στις εκκρεμείς υποθέσεις.
