Οι τελευταίες εξελίξεις στην έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) για τα λεγόμενα «σπιτάκια ανακύκλωσης» στρέφουν εκ νέου το ενδιαφέρον και στην προμήθεια των 48 πολυκέντρων ανακύκλωσης του Δήμου Θεσσαλονίκης. Αν και η συγκεκριμένη σύμβαση δεν εμπίπτει στην αρμοδιότητα της EPPO, καθώς χρηματοδοτήθηκε μέσω του προγράμματος «Αντώνης Τρίτσης» και όχι από ευρωπαϊκούς πόρους, παρουσιάζει κοινά χαρακτηριστικά με τις συμβάσεις που βρίσκονται στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής έρευνας.
Η EPPO ερευνά τις συμβάσεις προμήθειας 248 πολυκέντρων ανακύκλωσης που χρηματοδοτήθηκαν με ευρωπαϊκούς πόρους και αφορούν τον Ειδικό Διαβαθμιδικό Σύνδεσμο Νομού Αττικής (ΕΔΣΝΑ), τον ΦοΔΣΑ Πελοποννήσου και τον ΕΣΑΚ στην Κρήτη. Στο πλαίσιο της έρευνας, στελέχη της Υπηρεσίας Εσωτερικών Υποθέσεων πραγματοποίησαν τις προηγούμενες ημέρες έρευνα στα γραφεία της ΤΕΧΑΝ, εταιρείας που προμήθευσε τον συγκεκριμένο εξοπλισμό. Η ευρωπαϊκή έρευνα επικεντρώνεται, μεταξύ άλλων, στο κατά πόσο οι διαγωνιστικές διαδικασίες διασφάλιζαν τον ανταγωνισμό, καθώς και στο εάν το κόστος προμήθειας των πολυκέντρων ήταν δυσανάλογο σε σχέση με αντίστοιχο εξοπλισμό που διατίθεται στην ευρωπαϊκή αγορά.
Η περίπτωση της Θεσσαλονίκης
Η προμήθεια του Δήμου Θεσσαλονίκης ολοκληρώθηκε το 2023, λίγο πριν από τη λήξη της θητείας της προηγούμενης δημοτικής αρχής, εν μέσω σφοδρής κριτικής. Ο δήμος απέκτησε 48 πολυκέντρα ανακύκλωσης έναντι συνολικού τιμήματος 17.766.720 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ. Ανάδοχος ήταν η ίδια εταιρεία που προμήθευσε και τα έργα τα οποία αποτελούν σήμερα αντικείμενο της έρευνας της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Παράλληλα, η διαδικασία του διαγωνισμού εμφανίζει ορισμένα χαρακτηριστικά αντίστοιχα με εκείνα των συμβάσεων που βρίσκονται στο μικροσκόπιο της EPPO.
Ωστόσο, η διαφορετική πηγή χρηματοδότησης αποτελεί και τον λόγο για τον οποίο οι δύο υποθέσεις ακολουθούν διαφορετική ελεγκτική διαδρομή. Στην περίπτωση των συμβάσεων που συγχρηματοδοτήθηκαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση, αρμόδια είναι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Για την προμήθεια του Δήμου Θεσσαλονίκης, σύμφωνα με αναφορές στον τοπικό Τύπο, βρίσκεται σε εξέλιξη έρευνα του ΣΔΟΕ, η οποία φέρεται να διενεργείται κατόπιν εισαγγελικής παραγγελίας. Παρόλα αυτά επισήμως το θέμα δεν έχει συζητηθεί στο δημοτικό συμβούλιο, ούτε έχει υπάρξει ενημέρωση του σώματος για σχετικούς ελέγχους. Δεν αποκλείεται ωστόσο παρατάξεις της αντιπολίτευσης να ζητήσουν να συζητηθεί η υπόθεση, μετά και τις τελευταίες εξελίξεις. Άλλωστε, αν και δεν υπάρχει θεσμική σύνδεση μεταξύ των δύο ερευνών, οι ομοιότητες ως προς τα βασικά χαρακτηριστικά των συμβάσεων καθιστούν αναπόφευκτη τη σύγκριση.
Εκτός όμως από την προμήθεια των πολυκέντρων ανακύκλωσης, στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης που έχει ανοίξει στη Θεσσαλονίκη βρίσκεται και αυτή καθεαυτή η λειτουργία τους και κατά πόσο έχει αποδώσει αποτελέσματα στο κομμάτι της ανακύκλωσης. Το πρόσημο σύμφωνα με παρατάξεις της αντιπολίτευσης είναι αρνητικό. Σημειώνεται πως η λειτουργία των 48 πολυκέντρων στον Δήμο Θεσσαλονίκης πραγματοποιείται μέσω της «Ανταποδοτικής Ανακύκλωσης», με τη δημοτική αρχή δηλώνει ότι μέχρι στιγμής δεν έχει λάβει οποιαδήποτε ενημέρωση για διακοπή της σχετικής σύμβασης, σε αντίθεση με όσα εξελίσσονται στην Αττική, όπου οι δήμοι καλούνται να αναλάβουν οι ίδιοι τη λειτουργία των εγκαταστάσεων μετά τη λήξη της συνεργασίας του ΕΔΣΝΑ με την ΤΕΧΑΝ.
