Από τόπος μαρτυρίου και συλλογικής μνήμης σε χώρο όπου μπορούν να φιλοξενηθούν εκδηλώσεις γαστρονομίας. Η συμπερίληψη του Επταπυργίου στη λίστα των 19 μνημείων που το υπουργείο Πολιτισμού διαθέτει για δράσεις προβολής της τοπικής γαστρονομίας προκαλεί αίσθηση στη Θεσσαλονίκη. Η συζήτηση που έχει ανοίξει αφορά όχι μόνο τον τρόπο αξιοποίησης των μνημείων, αλλά και τα όρια ανάμεσα στην ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς και την εμπορευματοποίησή της. Στην περίπτωση του Επταπυργίου, το ερώτημα αποκτά ιδιαίτερο βάρος, καθώς πρόκειται για έναν ιστορικό τόπο μνήμης, συνδεδεμένο με φυλακίσεις, βασανιστήρια και εκτελέσεις.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Σωματεία ΥΠΠΟ / Αντιδράσεις ενάντια στο πολυνομοσχέδιο για το ξεπούλημα της πολιτιστικής κληρονομιάς
Η δυνατότητα αυτή εντάσσεται σε πρωτοβουλία του υπουργείου Πολιτισμού και του Οργανισμού Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (ΟΔΑΠ), η οποία προβλέπει την αξιοποίηση επιλεγμένων αρχαιολογικών χώρων, μνημείων και ιστορικών τόπων για δράσεις που συνδέονται με την προώθηση της τοπικής γαστρονομίας. Συνολικά 19 αρχαιολογικοί χώροι, μνημεία και ιστορικοί τόποι έχουν επιλεγεί και προορίζονται για γευστικές δοκιμές, παρουσιάσεις τοπικών προϊόντων, μυρωδικών, τοπικών κρασιών και ηδύποτων, στο πλαίσιο μιας πρωτοβουλίας που αποσκοπεί στην «παράλληλη αξιοποίηση δύο σημαντικών και δυναμικών πόρων της χώρας, του πολιτιστικού αποθέματος και της διατροφικής παράδοσης». Στόχος είναι να σηματοδοτηθεί «ο νέος ρόλος των φορέων στην κοινή προσπάθεια για την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη».
Από τόπος μαρτυρίου σε χώρο γαστρονομικών εκδηλώσεων
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
ΣΥΡΙΖΑ - ΠΣ / Η πολιτιστική μας κληρονομιά δεν είναι προϊόν κερδοφορίας κα Μενδώνη
Τον προβληματισμό για τη χρήση του Επταπυργίου ως χώρου γαστρονομικών εκδηλώσεων εξέφρασε μιλώντας στο «Κόκκινο Θεσσαλονίκης 91,4» και την Ευγενία Χατζηγεωργίου, ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Σπύρος Κουζινόπουλος, ο οποίος έχει ασχοληθεί εκτενώς με την ιστορία του Γεντί Κουλέ.
«Αντί να βρούμε έναν τρόπο ανάδειξης του μνημείου ως χώρου ιστορικής μνήμης και απόδοσης τιμής στη μνήμη των ανθρώπων που φυλακίστηκαν, βασανίστηκαν, εκτελέστηκαν εκεί προχωρούμε στην εμπορευματοποίηση», σημείωσε χαρακτηριστικά, τονίζοντας πως η Πολιτεία δεν έχει ανταποκριθεί μέχρι σήμερα στο αίτημα που εδώ και χρόνια διατυπώνουν ο Δήμος Νεάπολης-Συκεών, η Εταιρεία Διάσωσης Ιστορικών Αρχείων Μακεδονίας και άλλοι φορείς της πόλης για τη δημιουργία στο Γεντί Κουλέ ενός μουσείου των κοινωνικών αγώνων της Θεσσαλονίκης.
Ο Σπύρος Κουζινόπουλος κάλεσε τόσο τη δημοτική αρχή όσο και τα πολιτικά κόμματα να πάρουν θέση στο θέμα επισημαίνοντας την ανάγκη ο χώρος να αντιμετωπιστεί πρωτίστως ως τόπος ιστορικής μνήμης. Στο πλαίσιο αυτό αναφέρθηκε και στην υπόθεση των 47 σκελετών εκτελεσμένων του Γεντί Κουλέ, σημειώνοντας ότι, σχεδόν ενάμιση χρόνο μετά την ανακάλυψή τους, δεν έχουν προχωρήσει οι διαδικασίες ταυτοποίησης μέσω DNA, παρά το αίτημα των συγγενών τους και ενώ, όπως υπογράμμισε, θα έπρεπε να αποτελεί αυτονόητη υποχρέωση της Πολιτείας.
Το ηχητικό απόσπασμα της συνέντευξης:
Στη Βουλή το θέμα
Το ζήτημα τέθηκε και στη Βουλή, με κοινοβουλευτική ερώτηση που κατέθεσε η ανεξάρτητη βουλευτής Κυριακή Μάλαμα προς την υπουργό Πολιτισμού. Η βουλευτής ζητά την άμεση αφαίρεση του Επταπυργίου από τη λίστα των 19 μνημείων και αρχαιολογικών χώρων που ο ΟΔΑΠ διαθέτει για τη διοργάνωση εκδηλώσεων γαστρονομίας. Στην ερώτησή της υπογραμμίζει ότι «πέρα από το ότι πρόκειται, συνολικά, για μια απαράδεκτη εμπορευματοποίηση των μνημείων για “φαγοπότια”, όσων διαθέτουν τις σχετικές οικονομικές δυνατότητες, μέσα στη λίστα αυτή εμφανίζεται ανερυθρίαστα ο ματωμένος ιστορικός τόπος του Επταπυργίου, ένας τόπος μαρτυρίου, στον οποίο άφησαν την ζωή τους χιλιάδες άνθρωποι, μέσα στα βασανιστήρια και στην αγωνία».
Προβληματισμός για την εμπορευματοποίηση των μνημείων
Τον ίδιο προβληματισμό για τα όρια της αξιοποίησης της πολιτιστικής κληρονομιάς εκφράζει και ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων. Με αφορμή προηγούμενες περιπτώσεις παραχώρησης μνημείων για ιδιωτικές εκδηλώσεις, έχει επισημάνει ότι χώροι με ιδιαίτερο ιστορικό χαρακτήρα δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως απλά πεδία φιλοξενίας δραστηριοτήτων, όταν αυτές δεν συνδέονται άμεσα με την ανάδειξη της πολιτιστικής τους αξίας. Στο ίδιο πλαίσιο, με αφορμή και το νέο σχέδιο νόμου του υπουργείου Πολιτισμού για τον Οργανισμό Πολιτιστικής Κληρονομιάς, εργαζόμενοι και φορείς του πολιτισμού θέτουν συνολικά το ζήτημα του τρόπου με τον οποίο διαχειρίζεται η Πολιτεία την πολιτιστική κληρονομιά, εκφράζοντας την αντίδρασή τους στην ενίσχυση μιας λογικής οικονομικής αξιοποίησης που απομακρύνει τα μνημεία από τον βασικό τους ρόλο ως δημόσια αγαθά και φορείς ιστορικής μνήμης.
