Ανοδικά βαδίζουν, στα χνάρια του ακριβού ηλεκτρικού ρεύματος, και οι τιμές του νερού από την αρχή του χρόνου, με τσουχτερές αυξήσεις στα πάγια ύδρευσης και αποχέτευσης για όλες τις χρήσεις, συνοδεία αυξήσεων στην τιμή ανά κυβικό έως και πάνω από 33% στα τιμολόγια (βιομηχανικά, επαγγελματικά, δήμων κ.ά.) της ΕΥΔΑΠ.
Έτσι, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας μετατρέπει και το νερό από δημόσιο αγαθό σε εμπορικό προϊόν και τους παρόχους ύδατος από επιχειρήσεις κοινωφελούς χαρακτήρα σε κερδοσκοπικές επιχειρήσεις. Ταυτόχρονα, κρύβεται πίσω από τις αποφάσεις της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (έπειτα από εισήγηση της ΕΥΔΑΠ), την οποία εκείνη μετονόμασε (από Ρυθμιστική Αρχής Ενέργειας) να αναλάβει αρμοδιότητες «ρύθμισης» ενός φυσικού μονοπωλίου!
Κυβερνητικό σχέδιο από το 2019
Οι μεθοδεύσεις ξεκίνησαν πολύ νωρίς. Με το που ανέλαβε τη διακυβέρνηση το καλοκαίρι του 2019, κατάργησε τη Γενική Γραμματεία Υδάτων στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Αργότερα, εν κρυπτώ, στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (Ελλάδα 2.0) τον Ιούλιο του 2021 ενέταξε ως αιρεσιμότητα (προαπαιτούμενο για την εκταμίευση των χρημάτων), βαφτίζοντάς την ως συνήθως «μεταρρύθμιση», τη σύσταση νέας Αρχής (μέτρο 16979) «για τα ύδατα και τα λύματα η οποία θα είναι αρμόδια για την εφαρμογή της πολιτικής ορθολογικής διαχείρισης των υδάτινων πόρων που έχει σχεδιαστεί από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Η νέα αρχή Αρχή αναμένεται να ενισχύσει το θεσμικό πλαίσιο και να εποπτεύσει τον τομέα, συμπεριλαμβανομένου του εξορθολογισμού της τιμολογιακής πολιτικής για το νερό σύμφωνα με την αρχή “ο ρυπαίνων πληρώνει”, καθώς και με τη διασφάλιση της βιωσιμότητας των υπηρεσιών ύδρευσης στην Ελλάδα. Η υλοποίηση της μεταρρύθμισης θα ολοκληρωθεί έως την Κυριακή 31 Δεκεμβρίου 2023». Προέβλεπε δε έναρξη ισχύος της νομοθεσίας στο τέλος του 2022, στελέχωση και κτηριακό εξοπλισμό στο τέταρτο τρίμηνο του 2023. Εντέλει, τον Μάρτιο της ίδιας χρονιάς με τον Νόμο 5037/2023 (ΦΕΚ Α 78/29.03.2023) έγινε η μετονομασία της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας σε Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων. Με τον ίδιο νόμο η ΕΥΔΑΠ και η ΕΥΔΑΠ Παγίων -όταν το 1999 η ΕΥΔΑΠ έσπασε στα δύο για να μπει στο χρηματιστήριο- μετακόμισαν από το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Νέα λογική τιμολόγησης και άνοδος τιμών
Με την απόφαση (ΦΕΚ B´ 7188/30.12.2025) η ΡΑΑΕΥ ενέκρινε το χρηματοοικονομικό κόστος και τα τιμολόγια της ΕΥΔΑΠ Α.Ε. για την πρώτη Ρυθμιστική Περίοδο 2025-2029. Έτσι για πρώτη φορά εισάγεται και εφαρμόζεται η νέα λογική, της πλήρους ανάκτησης του χρηματοοικονομικού κόστους της ΕΥΔΑΠ ή αλλιώς «επιτρεπόμενο έσοδο», στο οποίο εντάσσονται το κόστος λειτουργίας, οι αποσβέσεις και η απόδοση επί των απασχολούμενων κεφαλαίων (WACC). H ποσοστιαία απόδοση επί των απασχολούμενων κεφαλαίων (Μεσοσταθμικό Κόστος Κεφαλαίου WACC, ονομαστικό προ φόρων) της ΕΥΔΑΠ Α.Ε. για την 1η Ρυθμιστική Περίοδο 2025-2029 καθορίζεται 6,24% με μηδενικό συντελεστή δανειακής επιβάρυνσης. Όμως, παρότι στην απόφαση αναφέρεται ότι τα τιμολόγια θα παραμείνουν σταθερά, καθ’ όλη τη διάρκεια της Ρυθμιστικής Περιόδου αφήνεται διάπλατα ανοιχτή η πόρτα για νέες αυξήσεις. «Δύναται να αναπροσαρμοστούν» λέει στο πλαίσιο διαδικασίας Έκτακτης Αναθεώρησης Χρηματοοικονομικού Κόστους σύμφωνα με την ΚΥΑ 103755/24. Αυτό μπορεί να γίνει για τρεις λόγους. Ήτοι:
- Αν ο πάροχος κατά τη διάρκεια της Ρυθμιστικής Περιόδου αντιμετωπίζει έκτακτες και σημαντικές δαπάνες λειτουργίας και συντήρησης οι οποίες δεν θα μπορούσαν να είχαν προβλεφθεί κατά τον προσδιορισμό του χρηματοοικονομικού κόστους τής εν λόγω Ρυθμιστικής Περιόδου.
- Αν, λόγω εξωγενών παραγόντων, προκύπτει σημαντική περικοπή λειτουργικών δαπανών εντός της Ρυθμιστικής Περιόδου.
- Αν μεταβληθούν σημαντικά τα οικονομικά, νομικά ή πραγματικά δεδομένα που είχαν ληφθεί υπόψη κατά τον προσδιορισμό του χρηματοοικονομικού κόστους.
Υπολογισμένες αυξήσεις μέχρι και το 2029
Κατά τα λοιπά, στην απόφαση της ΡΑΑΕΥ αναγράφεται ότι «τα τιμολόγια παροχής υπηρεσιών ύδατος που εγκρίνονται βάσει του χρηματοοικονομικού κόστους τίθενται σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2026 και παραμένουν αμετάβλητα καθ’ όλη τη διάρκεια της 1ης Ρυθμιστικής Περιόδου 2025-2029, προκειμένου να διασφαλιστεί η κοινωνική σταθερότητα και η ομαλή πρόσβαση των καταναλωτών στις υπηρεσίες ύδατος. Οι συμβατικοί όροι που αφορούν εκπτώσεις και απονομή άλλων δικαιωμάτων είναι δυνατόν να αναθεωρούνται κατόπιν τροποποίησης του κανονιστικού πλαισίου. Για τον σκοπό αυτό εφαρμόζεται μηχανισμός εξομάλυνσης του εγκεκριμένου χρηματοοικονομικού κόστους, σύμφωνα με τον οποίο η διαφορά μεταξύ του έτους 2025 και του ανακτηθέντος ποσού του έτους 2024, προστίθεται στο εγκεκριμένο χρηματοοικονομικό κόστος των ετών 2026-2029 και ο μέσος όρος αυτών επιμερίζεται ισόποσα, προς αποφυγή σημαντικών διακυμάνσεων και εξομάλυνση της οικονομικής επιβάρυνσης των καταναλωτών και των χρηστών». Το συνολικό ετήσιο χρηματοοικονομικό κόστος, το οποίο και θα ανακτηθεί μέσω των τιμολογίων, διαμορφώνεται σε 375,968 εκατ. ευρώ για το 2025 και βαίνει αυξανόμενο. Το 2026 ανεβαίνει στα 389,899 εκατ., το 2027 στα 398 εκατ., το 2028 στα 403.959 εκατ. και φτάνει τα 415,7 εκατ. ευρώ το 2029.
Οι τσουχτερές αυξήσεις
Υπενθυμίζεται ότι από 1/1/2026 για τους οικιακούς καταναλωτές, οριζόντια ανεξάρτητα από τις καταναλώσεις, το μηνιαίο πάγιο ύδρευσης αυξάνεται από 1 στα 2 ευρώ, (αύξηση σε ποσοστό 100%) και θεσπίζεται νέο μηνιαίο πάγιο τέλος αποχέτευσης, 1 ευρώ με 24% ΦΠΑ. Στο πάγιο ύδρευσης προ αυξήσεων ο ΦΠΑ ήταν 13%. Ένας τριμηνιαίος λογαριασμός νοικοκυριού μόνο με τα πάγια συν τον ΦΠΑ «φουσκώνει» φτάνοντας συνολικά τα 11,16 ευρώ. Τα πάγια (ύδρευσης και αποχέτευσης) σε ετήσια βάση από 12 ευρώ (μόνο ύδρευσης) ανεβαίνουν στα 36 ευρώ, δηλαδή τριπλασιάζεται το ετήσιο κόστος χωρίς ΦΠΑ.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα νέα τιμολόγια βασίζονται σε ΚΥΑ του 2024, η οποία έχει προσβληθεί στο Συμβούλιο της Επικρατείας από σωματεία εργαζομένων της ΕΥΔΑΠ, ΕΥΑΘ, πολιτών κ.ά., ενώ εκκρεμεί η έκδοση απόφασης. Η προγενέστερη ΚΥΑ του 2017 για την κοστολόγηση-τιμολόγηση υπηρεσιών ύδατος ακυρώθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο, το οποίο με την απόφασή του 2519/22 έκρινε ότι αντίκειται στην οδηγία-πλαίσιο για τα νερά 2000/60, καθιστώντας σαφές ότι το νερό είναι κοινωφελές αγαθό και όχι εμπορικό προϊόν.
