Nτροπιαστικές καταδίκες, συνοδεία τσουχτερών χρηματικών προστίμων σωρεύει η Ελλάδα από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για μη συμμόρφωση με τις προγενέστερες, πρώτες καταδικαστικές αποφάσεις.
Αυτή τη φορά, υποχρεούται να πληρώσει ημερήσιο πρόστιμο 12.500 ευρώ έως την πλήρη συμμόρφωση με την πρωτόδικη απόφαση του 2014 και 5,5 εκατομμύρια ευρώ εφάπαξ χρηματική ποινή για την παράνομη λειτουργία Χώρου Υγιειονομικής Ταφής Αποβλήτων εντός προστατευόμενης Περιοχής του Εθνικού θαλάσσιου Πάρκου Ζακύνθου, βιότοπου της θαλάσσιας χελώνας «Caretta-Caretta». Το βαρύ πρόστιμο έρχεται γιατί στα 11 χρόνια που μεσολάβησαν από το 2014, ναι μεν ο ΧΥΤΑ έκλεισε το 2017, ουδέποτε όμως αποκαταστάθηκε μέχρι σήμερα.
Τότε το Δικαστήριο είχε διαπιστώσει ότι «διατηρώντας σε λειτουργία έναν δυσλειτουργικό και κορεσμένο χώρο υγειονομικής ταφής αποβλήτων (ΧΥΤΑ) στη Ζάκυνθο, στη θέση Γρυπαραίικα της περιοχής του Καλαμακίου, ο οποίος δεν πληροί τις προϋποθέσεις και απαιτήσεις της περιβαλλοντικής νομοθεσίας της Ένωσης», παραβιάζονται οι κανόνες των οδηγιών 2008/98 και 1999/31. Επιπρόσθετα, λειτουργούσε παράνομα αφού ανανεώθηκε η άδεια λειτουργίας χωρίς να τηρηθεί «η διαδικασία που προβλέπεται από το άρθρο 6, παράγραφος 3, της οδηγίας 92/43/ΕΟΚ για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων, καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας». Η Επιτροπή, κρίνοντας ότι η Ελλάδα δεν είχε ακόμη λάβει τα αναγκαία μέτρα συμμόρφωσης έστειλε το 2017, προειδοποιητική επιστολή και στη συνέχεια το 2024, κατέθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου νέα προσφυγή.
Όπως επισημαίνεται, στη χθεσινή απόφαση για την υπόθεση C 368/24, «κατά τον κρίσιμο χρόνο που ορίζεται στην προειδοποιητική επιστολή, δηλαδή στις 28 Ιουνίου 2017, η Ελλάδα ούτε είχε προβλέψει σχέδιο διευθέτησης ώστε να συνεχιστεί η λειτουργία του ΧΥΤΑ Ζακύνθου σύμφωνα με τις απαιτήσεις της οδηγίας περί υγειονομικής ταφής των αποβλήτων, ούτε είχε παύσει τη λειτουργία του ΧΥΤΑ.
Επιπλέον, ο ΧΥΤΑ Ζακύνθου συνέχισε να δέχεται απόβλητα μέχρι τα τέλη του 2017». Στην επιβολή των βαριών χρηματικών ποινών εκτός της σοβαρότητας της παράβασης, η οποία «ενέχει σοβαρό κίνδυνο για το περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία» αλλά και της πολυετούς διάρκειάς της, καθοριστικό ρόλο έπαιξε η μακρά… παραβατική συμπεριφορά της Ελλάδας στη διαχείριση πάσης φύσεως αποβλήτων (στερεών, υγρών και επικίνδυνων). Δηλαδή, «στο μεγάλο αριθμό αποφάσεων με τις οποίες διαπιστώθηκε ότι η Ελληνική Δημοκρατία είχε παραβεί τις υποχρεώσεις της» αφενός, και αφετέρου, «στο αριθμό των περιπτώσεων στις οποίες το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι το εν λόγω κράτος μέλος είχε, παραλείψει να εκτελέσει αποφάσεις του Δικαστηρίου».
Στη σκέψη με αριθμό 95 της χθεσινής απόφασης, τα ανωτέρω «συνιστούν, επιβαρυντικές περιστάσεις, σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου». Μάλιστα, γίνεται εκτενής αναφορά σε καταδίκες του μακρινού παρελθόντος, όπως για τον σκουπιδότοπο του Κουρουπητού στα Χανιά το 2000 και το πρώτο πρόστιμο που επιβλήθηκε σε κράτος μέλος το 1997 σε… ECU, για τη χωματερή στη θέση «Πέρα Γαληνοί» Ηρακλείου Κρήτης του 2002, όπως επίσης και στις «προστιματικές» καταδίκες που η Ελλάδα εξακολουθεί να μην συμμορφώνεται ακόμη, ενώ άγνωστο παραμένει το πότε θα εκτελεστούν πλήρως οι αποφάσεις του Δικαστηρίου. Π.χ. η καταδίκη του 2014 για το κλείσιμο των χωματερών και την αποκατάστασή τους, αυτή του 2016 για τα επικίνδυνα απόβλητα. Από το 2014 μέχρι το 2024 οι φορολογούμενοι έχουν πληρώσει ακριβά, την τριτοκοσμική διαχείριση απορριμμάτων, λυμάτων και επικίνδυνων αποβλήτων με την καταβολή 233 εκ. ευρώ βάσει των αποφάσεων του ΔΕΕ. Το ποσόν αυτό επιμερίζεται για τις χωματερές σε 72.248.961,75 εκ. ευρώ, για την έλλειψη επεξεργασίας των αστικών λυμάτων σε οικισμούς της Ανατολικής Αττικής σε 71.776.866.64 εκ. ευρώ, για την προβληματική διαχείριση των επικίνδυνων αποβλήτων σε 71.777.331 εκ. ευρώ και για την ελλιπή διαχείριση των αστικών λυμάτων στο Θριάσιο πεδίο σε 17.168.850,92 εκ. ευρώ.
