Τους εργαζόμενους χρησιμοποιούν ως ασπίδα η Ελληνικός Χρυσός και η μητρική της Eldorado Gold για να καλύψουν την παραβατική τους συμπεριφορά μετά την απόφαση του υπουργού ΠΑΠΕΝ Π. Σκουρλέτη την περασμένη Τρίτη να παγώσει κάθε δραστηριότητα των χρυσοθήρων στις μεταλλευτικές εγκαταστάσεις Σκουριών και Ολυμπιάδας στη Χαλκιδική για έναν χρόνο, ανακαλώντας τις τεχνικές μελέτες, οι οποίες είχαν εγκριθεί τον Φεβρουάριο του 2012.
Εξαιρούνται οι εργασίες που συνδέονται με την περιβαλλοντική αποκατάσταση του χώρου απόθεσης των παλαιών τελμάτων στην Ολυμπιάδα και η λειτουργία υφιστάμενων εγκαταστάσεων εμπλουτισμού μεικτών θειούχων μεταλλευμάτων στην ίδια περιοχή. Μαζί με τις δύο μελέτες παγώνουν, τουλάχιστον, άλλες τέσσερις αποφάσεις, ανάμεσά τους η άδεια εγκατάστασης ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού του εργοστασίου εμπλουτισμού Σκουριών στην περιοχή της Μεγάλης Παναγιάς και η έγκριση της τεχνικής μελέτης για τις εγκαταστάσεις διαχείρισης εξορυκτικών αποβλήτων του υποέργου Σκουριών "Φράγματα και χώροι απόθεσης τελμάτων εμπλουτισμού μεταλλείου Σκουριών".
Η εταιρεία από την Παρασκευή ανακοίνωσε την πρόθεσή της να θέσει σε διαθεσιμότητα από αύριο την πλειονότητα των εργαζομένων, παρ' ότι "πιάστηκε με τη γίδα στην πλάτη".
Οι παραβάσεις
Ήτοι, όπως τεκμηριώνεται στην απόφαση, η ανάκληση των εγκρίσεων επιβάλλεται για λόγους υπεράσπισης του δημοσίου συμφέροντος, διότι, κατά παράβαση των γενικών και ειδικών όρων της σύμβασης με την οποία μεταβιβάστηκαν τα μεταλλεία το 2004 από το Ελληνικό Δημόσιο, αλλά και των εγκεκριμένων περιβαλλοντικών όρων του 2011 (πρώτη πράξη του φρέσκου στο τότε ΥΠΕΚΑ Γ. Παπακωνσταντίνου τον Ιούλιο της ίδιας χρονιάς), η εταιρεία ουδέποτε προχώρησε στην κατασκευή και λειτουργία πιλοτικής μονάδας επιτόπου για την ανάκτηση χρυσού και αργύρου από τα συμπυκνώματα με τη μέθοδο της ακαριαίας τήξης, ώστε να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα και αποδείξεις για την "εφαρμοσιμότητά" της, αλλά και τις επιπτώσεις της στο φυσικό περιβάλλον και τη δημόσια υγεία.
Η πρόσθετη προθεσμία που της είχε δοθεί για να το πράξει ήταν πάνω από τρία χρόνια (...μετρώντας από 10.2.2012). Η πιλοτική λειτουργία τέθηκε ως προαπαιτούμενο για την κατασκευή της μεταλλουργίας χρυσού στην περιοχή Μαντέμ Λάκκου, καθώς η μέθοδος επεξεργασίας με κυάνιο έχει απαγορευτεί ως επικίνδυνη το 2002 από το ΣτΕ. Η ακαριαία τήξη δεν έχει εφαρμοστεί πάντως πουθενά στον κόσμο σε βιομηχανική κλίμακα, πόσο μάλλον στη Χαλκιδική, όπου τα συμπυκνώματα είναι υψηλής περιεκτικότητας σε τοξικό αρσενικό.
Οι υποχρεώσεις
Όπως εκτίθεται αναλυτικά στην απόφαση του ΥΠΑΠΕΝ: "Η Διοίκηση, διά των αδειοδοτουσών αρχών, έθεσε κατά νόμο τους όρους για την προστασία του περιβάλλοντος διά της Απόφασης Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων, αναπόσπαστο τμήμα της οποίας αποτελεί η υποβληθείσα Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ), καθώς και τους όρους για την εκμετάλλευση των κοιτασμάτων και κατασκευή των σχετικών εγκαταστάσεων μεταξύ άλλων και με τις εγκρίσεις των Τεχνικών Μελετών των υποέργων: α) Μεταλλευτικές Εγκαταστάσεις Σκουριών και β) Μεταλλευτικές εγκαταστάσεις Ολυμπιάδας.
Στις δύο παραπάνω εγκρίσεις η αρμόδια αρχή (δ/νση ΜΒΟ), ως είχε αρμοδιότητα και υποχρέωση εκ του νόμου, και μετά τοσ δημόσιο και επιστημονικό διάλογο που αναπτύχθηκε για την εφαρμοσιμότητα της μεθόδου της ακαριαίας τήξης στα συγκεκριμένης σύστασης μεταλλεύματα και στο συγκεκριμένο έργο και παρά το γεγονός ότι η εκμεταλλεύτρια εταιρεία είχε κατά τα ως άνω γνωστοποιήσει διά της υποβληθείσας ΜΠΕ ότι είχε ήδη πραγματοποιήσει δοκιμές της μεθόδου ακαριαίας τήξης σε ερευνητικό κέντρο της Φινλανδίας, έκρινε ως απολύτως αναγκαίο και έθεσε ως όρο αποβλέποντα στην προστασία του δημοσίου συμφέροντος και στα δύο υποέργα. 'Να εκτελεσθεί πρόγραμμα δοκιμών σε κατάλληλη ημιβιομηχανική μονάδα, επί τόπου του έργου'.
Επί των όρων αυτών δεν τίθεται θέμα ερμηνείας, καθ' ότι αναφέρονται σαφέστατα σε δοκιμές σε ημιβιομηχανική μονάδα επιτόπου του έργου -και όχι σε δοκιμές σε ερευνητικό κέντρο ή έστω σε ημιβιομηχανικής κλίμακας δοκιμές επί συμπυκνωμάτων που απλώς παράγονται από επιτόπια μεταλλευτικά δείγματα (γεγονός, το οποίο ούτως ή άλλως δεν αποδεικνύεται, συνέβη εν προκειμένω από την εταιρεία, αφού από κανένα έγγραφο δεν προκύπτει κατά τρόπο αδιαμφισβήτητο ότι τα συμπυκνώματα που υποβλήθηκαν στο φινλανδικό ερευνητικό κέντρο προέρχονταν πράγματι από την κρίσιμη για το έργο περιοχή).
Μάλιστα η διοίκηση διά των αδειοδοτουσών αρχών είχε γνωμοδοτήσει και στο παρελθόν μεταξύ άλλων και επί του θέματος και είχε υποβάλει τις υποδείξεις βελτίωσης. Οι όροι πραγματοποίησης δοκιμών σε ημιβιομηχανική μονάδα επιτόπου του έργου κρίθηκαν από τη διοίκηση ως απολύτως αναγκαίοι, προκειμένου αφενός να μελετηθεί / διερευνηθεί και πιστοποιηθεί αδιαμφισβήτητα και με όρους που να τη συνδέουν με το συγκεκριμένο έργο η εφαρμοσιμότητα, η προσφορότητα και τα αποτελέσματα της συγκεκριμένης πυρομεταλλουργικής μεθόδου ακαριαίας τήξης και της τεχνολογίας που την υποστηρίζει, αλλά και αφετέρου για να μελετηθούν σε πραγματικές συνθήκες επιτόπου του έργου οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις της συγκεκριμένης διεργασίας και ειδικότερα τα παραγόμενα στερεά και υγρά απόβλητα και οι αέριες εκπομπές, η ποσότητα, η φύση, η σύσταση και η επικινδυνότητά τους, καθώς και ο τρόπος διαχείρισης αυτών, ώστε να πιστοποιηθεί ασφαλέστερα ότι οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις που έχουν μελετηθεί και αποτυπωθεί στη ΜΠΕ και οι περιβαλλοντικοί όροι που έχουν προβλεφθεί τις αντιμετωπίζουν ικανοποιητικά".
Επί του ιδίου αντικειμένου, λειτουργία πιλοτικής μονάδας, από τις 28 Απριλίου του 2015 ο προηγούμενος ΥΠΑΠΕΝ Π. Λαφαζάνης είχε επιστρέψει με επιστολή του δυο προσαρτήματα τεχνικών προς διόρθωση και συμπλήρωση διαπιστώνοντας σωρεία παραλείψεων και σοβαρών κενών "που θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια των εργαζομένων και την υγεία των κατοίκων της ευρύτερης περιοχής".
Η εταιρεία ως κράτος εν κράτει, αφού είχε καλομάθει να βολεύεται με φωτογραφικές διατάξεις, γνωστοποίησε με επιστολή της από τις 26.5.2015 (αναφέρεται στην απόφαση της Τετάρτης) την πρόθεσή της "να μη συμμορφωθεί με τους προαναφερθέντες όρους περί πραγματοποίησης δοκιμών σε κατάλληλη ημιβιομηχανική μονάδα επιτόπου του έργου, ερμηνεύοντάς τους αβάσιμα και κατά τρόπο αντίθετο προς τη ρητή διατύπωση των αποφάσεων έγκρισης των σχετικών τεχνικών μελετών ως θέτοντες απλώς την υποχρέωσή της για πραγματοποίηση ημιβιομηχανικών δοκιμών σε επιτόπια μεταλλεύματα (και όχι σε κατάλληλη ημιβιομηχανική μονάδα επί τόπου του έργου)". Κάτι που επαναλαμβάνει προκλητικά και τώρα...
