Η νέα έρευνα του Ινστιτούτου Pew που είδε χθες το φως της δημοσιότητας, για το πώς βλέπουν οι Ευρωπαίοι την Ευρώπη, χτυπάει ακόμη μια φορά το καμπανάκι του συναγερμού. Το σωτήριο έτος 2016 οι πολίτες της Γηραιάς Ηπείρου φαίνεται να έχουν χάσει την εμπιστοσύνη τους στο ευρωπαϊκό εγχείρημα και αντιμετωπίζουν με όλο και περισσότερη καχυποψία την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Μάλιστα, ακόμη και στις ιδρυτικές χώρες των νυν "28", τη Γαλλία, τη Γερμανία και την Ολλανδία, τείνει να γίνει πλειοψηφική η τάση για την... αναδίπλωση στο εθνικό κράτος. Οι πολίτες φαίνεται να πιστεύουν ότι είναι πιο εύκολο να βρεθούν εθνικές λύσεις στα ευρωπαϊκά προβλήματα της εποχής, από την οικονομική κρίση μέχρι την πρόκληση του προσφυγικού, πιθανότατα επειδή έχουν απογοητευτεί από τις... μισερές λύσεις που προσπαθεί να δώσει η Ε.Ε., ως σύνολο, και δη πάντοτε μετά από μαραθώνιους διαπραγματεύσεων μεταξύ των εθνικών εγωισμών των "28".
Ωστόσο, αυτή η ανάγνωση είναι μισή. Επειδή δεν λαμβάνει υπόψη τον φόβο των ίδιων ερωτηθέντων -το δείγμα ήταν 10.000 Ευρωπαίοι πολίτες- για το τι θα σημάνει η πιθανή έξοδος ενός κράτους - μέλους από αυτή την ευρωπαϊκή οικογένεια, την οποία δεν εμπιστεύονται. Ένα Brexit "θα προκαλέσει καταστροφή" εκτιμά μια χορταστική πλειονότητα στην έρευνα της Pew.
Υπενθυμίζεται ότι και στο Πολιτικό Βαρόμετρο, στην έρευνα κοινής γνώμης που έκανε τον Μάιο η Public Issue για την "Αυγή", το πιο ενδιαφέρον εύρημα ήταν ότι η πλειονότητα των Ελλήνων πολιτών που ρωτήθηκαν σχετικά εκτιμούσε ότι καλό θα ήταν να αποφευχθεί ένα Brexit.
Γιατί φοβούνται, λοιπόν, οι Ευρωπαίοι την έξοδο της Βρετανίας από την Ε.Ε., ειδικά όταν τη βλέπουν ως την πρώτη μεγάλη θηλιά, που θα οδηγήσει στο ξήλωμα του πουλόβερ; Μια ερμηνεία είναι ότι προτιμούν να παραμείνουν σε μια ενωμένη ευρωπαϊκή οικογένεια στα χρόνια της παγκοσμιοποίησης, ακόμη κι αν είναι σαφώς δυσαρεστημένοι από τον τρόπο που διαχειρίζεται τις πολλαπλές κρίσεις της εποχής μας.
Ωστόσο, θα είναι τουλάχιστον θλιβερό να μείνει μόνο ο φόβος ως συγκολλητική ουσία της Ευρώπης. Το ευρωπαϊκό πείραμα ξεκίνησε και εξελίχθηκε πολύ πιο φιλόδοξα, υποσχόμενο ειρήνη και ευημερία σε μια ήπειρο που έχει διαπρέψει στο αιματοκύλισμα - κι όχι κλειστά σύνορα, λιτότητα και αύξηση των ανισοτήτων. Εάν οι σημερινές ηγεσίες της Ευρώπης δεν καταφέρουν να ανακτήσουν την εμπιστοσύνη των λαών τους ενθυμούμενες τις ιδρυτικές αρχές της Ένωσης, σε λίγο ούτε ο φόβος θα είναι αρκετός.
