Μια παράξενη ακινησία επικρατεί στο νέο μέτωπο Δύσης - Ρωσίας, δυο εβδομάδες μετά το δημοψήφισμα στην Κριμαία και τη συνακόλουθη προσάρτησή της από τη Ρωσία - παρά ή ίσως, εξαιτίας ενός συνεχούς διπλωματικού οργασμού. Από τη μια πλευρά η ουκρανική κρίση μοιάζει να έχει φέρει πιο κοντά την Ευρωπαϊκή Ένωση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, από την άλλη η απόφασή τους για πολιτική απομόνωση της Ρωσίας μοιάζει να αφήνει αδιάφορο τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν.
Πρωταγωνιστής την εβδομάδα που πέρασε ήταν ο Αμερικανός πρόεδρος Μπάρακ Ομπάμα, που έσπευσε για περιοδεία στην Ευρώπη, όπως δεν το συνήθιζε στα έξι χρόνια της θητείας του. Οι σχέσεις του Ομπάμα με τη γηραιά ήπειρο δεν είναι ανέφελες, η γοητεία που ασκούσε στην αρχή στους Ευρωπαίους έχει ξεθωριάσει οριστικά μετά και το σκάνδαλο των παρακολουθήσεων της αμερικανικής NSA. Παρόλα αυτά, πέτυχε να κρατήσει το μέτωπο της Δύσης ενιαίο σ' αυτή την κρίση, ίσως επειδή οι υψηλοί τόνοι που χρησιμοποίησε εναντίον της Μόσχας δεν συνοδεύτηκαν, για την ώρα τουλάχιστον, από ένα σκληρό πρέσινγκ στην Ευρώπη να επιβάλει ουσιαστικές οικονομικές κυρώσεις. Κι όσο δεν επιβάλλονται τέτοιες κυρώσεις, ούτε η Ε.Ε. διχάζεται, ούτε οι γέφυρες με τη Μόσχα κόβονται...
Το όπλο της περιφρόνησης
Ο Ομπάμα από τη Χάγη, στο περιθώριο της συνόδου για την πυρηνική ασφάλεια, επέλεξε να χτυπήσει τον Πούτιν εκεί που πίστευε ότι θα τον πονέσει. Χαρακτήρισε τη Ρωσία «περιφερειακή δύναμη» που απειλεί κάποιους από τους γείτονές της και ότι φέρεται έτσι «εξαιτίας της αδυναμίας της κι όχι της δύναμής της». Ο χαρακτηρισμός ήταν άκρως περιφρονητικός για τη Ρωσία του Πούτιν που προσπαθεί να ανακτήσει το στάτους της υπερδύναμης, αλλά ταυτόχρονα δείχνει ότι ο Ομπάμα σύρθηκε στο γήπεδο του Πούτιν. Όπως ο πρόεδρος της Ρωσίας έβαλε στην Κριμαία την κόκκινη γραμμή, στέλνοντας το μήνυμα ότι δε θα ανεχτεί περαιτέρω διεύρυνση της Ε.Ε. και κυρίως του ΝΑΤΟ προς ανατολάς, έτσι και ο Ομπάμα απάντησε με το μήνυμα, «μην κάνεις το επόμενο βήμα, οικονομικά και στρατιωτικά δεν μπορείς να τα βγάλεις πέρα μαζί μας».
Το αν η απάντηση αυτή είχε αποδέκτη κυρίως τον Πούτιν δεν είναι και τόσο βέβαιο. Υπενθυμίζεται ότι ο Ρώσος πρόεδρος, κατά την επίσημη τελετή της ένταξης της Κριμαίας στη Ρωσική Ομοσπονδία, είχε δηλώσει ότι δεν σκοπεύει να κάνει το επόμενο βήμα, ότι «θέλει μια Ουκρανία ανεξάρτητη και ισχυρή». Ωστόσο, τη δήλωση αυτή του Πούτιν δε φαίνεται να την πιστεύουν οι ανατολικοευρωπαϊκές χώρες, που είναι και μέλη του ΝΑΤΟ. Οπότε αποδέκτες της απάντησης του Ομπάμα μπορεί να ήταν και οι χώρες της Βαλτικής και η Πολωνία, που ποντάρουν στην προστασία του άρθρου 5 της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας (της συνδρομής, δηλαδή, σε περίπτωση επίθεσης). Να σημειωθεί ότι το άρθρο αυτό δεν δοκιμάστηκε ποτέ- κι αν έρθει η ώρα να δοκιμαστεί μπορεί να αποδειχθεί χάρτινο. Αλλά ο Αμερικανός πρόεδρος ήθελε να καθησυχάσει τους Ανατολικοευρωπαίους συμμάχους του. Και να πιέσει όλους τους Ευρωπαίους να «κάνουν περισσότερα» για την κοινή άμυνα: «Ο καθένας θα πρέπει να είναι έτοιμος να πληρώσει για εξοπλισμό, προσωπικό και εκπαίδευση», είπε. Μια παραίνεση που δεν αρέσει καθόλου ούτε στις πλούσιες χώρες της Ευρώπης, όπως η Γερμανία και η Γαλλία, που προτιμούν να πουλούν όπλα στους άλλους, αντί να αγοράζουν, ούτε βεβαίως στις χώρες της κρίσης, όπως η Ελλάδα, που ξοδεύει ακόμη υπερβολικά πολλά από το υστέρημά της για εξοπλισμούς.
Το όπλο της ενέργειας
Ο Ομπάμα ήθελε επίσης να πείσει τους Ευρωπαίους να "ανεξαρτητοποιηθούν" από το ρωσικό αέριο, να ακολουθήσουν το αμερικανό παράδειγμα της αμφιλεγόμενης εξόρυξης αερίου με τη μέθοδο του Fracking, ενώ ανήγγειλε ότι οι ΗΠΑ θα βγάλουν το δικό τους αέριο στην παγκόσμια αγορά. Μπορεί ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζοζέ Μπαρόζο να χαρακτήρισε το τελευταίο «καλή είδηση», ωστόσο το αμερικανικό όπλο της ενέργειας είναι... άσφαιρο. Η Ευρώπη, ακόμη κι αν υποθέσουμε ότι το θέλει, δεν μπορεί να βρει εναλλακτική λύση στο ρωσικό αέριο τα επόμενα χρόνια - το παραδέχτηκε κι ο Γερμανός υπουργός Ενέργειας. Κι ο Ρώσος πρέσβης στην Ε.Ε. Βλαντίμιρ Τσισόφ έσπευσε να καγχάσει λέγοντας: «Όσοι πιστεύουν ότι το ρωσικό αέριο είναι ακριβό, καλά θα κάνουν να αναλογιστούν πόσο θα κοστίσει η εισαγωγή αερίου στην Ευρώπη από τη Βόρεια Ντακότα»...
"Βραχυπρόθεσμες αναταράξεις"
Την ώρα, πάντως, που ο Ομπάμα προσπαθούσε να κάνει μέτωπο για μια πιο επώδυνη απομόνωση της Μόσχας, το αφεντικό του μεγαλύτερου βιομηχανικού ομίλου της Γερμανίας, της Siemens, έσπευδε να επισκεφτεί στο Κρεμλίνο τον Πούτιν και να επιβεβαιώσει τις «μακροχρόνιες σχέσεις εμπιστοσύνης» με τη ρωσική βιομηχανία. Ο Τζο Κέζερ, που βεβαίως είχε ενημερώσει την καγκελαρία πριν από το ταξίδι του στη Μόσχα, χαρακτήρισε την κρίση της Κριμαίας και τις διαβουλεύσεις για επιβολή κυρώσεων από τη Δύση στη Ρωσία «βραχυπρόθεσμες αναταράξεις, που δεν επιτρέπεται να επηρεάζουν υπερβολικά τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό μας» και διαβεβαίωσε ότι η Siemens θα συνεχίσει να επενδύει και να εξάγει στη Ρωσία.
Μάλιστα, όταν κάποιοι Γερμανοί δημοσιογράφοι κατηγόρησαν τον Κέζερ ότι δίνει ψήφο εμπιστοσύνης στον Πούτιν την ώρα που η ευρωπαϊκή πολιτική τού τρίζει τα δόντια, ο μάνατζερ απάντησε ότι σέβεται «ανεπιφύλακτα την πρωτοκαθεδρία της πολιτικής», ενώ επικαλέστηκε τις απόψεις του τελευταίου σοφού της γερμανικής Σοσιαλδημοκρατίας. Ο πρώην καγκελάριος Χέλμουτ Σμιτ βγήκε να χαρακτηρίσει τις κυρώσεις που αποφάσισαν να επιβάλουν στη Ρωσία η Ε.Ε. και οι ΗΠΑ ως «ανοησίες», καθώς θα είναι αφενός αναποτελεσματικές, αφετέρου θα πλήξουν εξίσου τη Δύση και τη Ρωσία. Μάλιστα, σύμφωνα με τον Σμιτ, η στάση του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν στην περίπτωση της Κριμαίας είναι «απόλυτα κατανοητή», ενώ η απόφαση των G7 να σταματήσουν τη συνεργασία με τη Ρωσία στο πλαίσιο των G8 «μείζον λάθος».
Το όπλο των υποκλοπών
Τέλος, πρωταγωνίστρια -με την πολύ κακή έννοια- αυτή την εβδομάδα ήταν και η πρώην πρωθυπουργός της Ουκρανίας, Γιούλια Τιμοσένκο. Χάρη στην υποκλοπή ενός τηλεφωνήματός της, η παγκόσμια κοινή γνώμη έμαθε ποια είναι τα όνειρα της επίδοξης επόμενης προέδρου της Ουκρανίας: «Είμαι έτοιμη να πάρω το Καλάσνικοφ και να πυροβολήσω αυτόν τον βρωμιάρη στο κεφάλι», είπε η Τιμοσένκο αναφερόμενη στον Ρώσο πρόεδρο Πούτιν.
Η... παρεκτροπή της Τιμοσένκο, που είναι προνομιακή συνομιλήτρια του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος συνολικά, και των Γερμανών Χριστιανοδημοκρατών ιδιαίτερα, τους χάλασε τη σούπα. Και θα είναι πολύ δύσκολο πλέον να τη στηρίξουν στις εκλογές της 25ης Μαΐου...
ΡΕΠΟΡΤΑΖ - ΑΝΑΛΥΣΗ: ΚΑΚΗ ΜΠΑΛΗ
