Η συμφωνία σύνδεσης της Ουκρανίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση -για την ακρίβεια μόνο το πολιτικό σκέλος της- υπογράφτηκε τελικά την Παρασκευή, ως «σαφές μήνυμα αλληλεγγύης», όπως είπε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Χέρμαν Βαν Ρομπάι. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι η υπογραφή αυτή είναι η επιβράβευση του αγώνα των πρώτων διαδηλωτών που κατέβηκαν τον Νοέμβριο στην πλατεία Μαϊντάν στο Κίεβο, εξαγριωμένοι με την υπαναχώρηση του τότε προέδρου τους Βίκτορ Γιανουκόβιτς να προχωρήσει στη συμφωνία. Αλλά η πορεία προς αυτή την επιβράβευση ήταν πολύ ακριβή για την Ουκρανία. Της στοίχισε πάνω από εκατό νεκρούς μέχρι σήμερα. Βάθυνε τον προϋπάρχοντα διχασμό της χώρας. Κόστισε την απόσχιση της Κριμαίας και ποιος ξέρει τι ακόμη.
Στερνή μου γνώση, να σε είχα πρώτα... Πόσο διαφορετικά θα ήταν σήμερα τα πράγματα εάν Ευρώπη και Ρωσία δεν είχαν βάλει στην Ουκρανία το μαχαίρι στο λαιμό να διαλέξει με ποιον θα πάει και ποιον θα αφήσει. Εάν δεν έμπαινε διαζευκτικά το δίλημμα ή με την Ε.Ε. ή με την τελωνειακή ένωση της Ευρασίας.
Ωστόσο, πάνω στις πλάτες της Ουκρανίας βλέπουμε να αναβιώνει ένα είδος ψυχροπολεμικού ανταγωνισμού. Δυναμικά από την πλευρά του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν, με περισσή αμηχανία από την πλευρά των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο φόβος του διχασμού
Στην εαρινή σύνοδο κορυφής της Ε.Ε. προχθές στις Βρυξέλλες ήταν εμφανής η αγωνία των «28» ηγετών να δείξουν ενιαίο μέτωπο ενάντια στη Ρωσία, να μην αφήσουν την ουκρανική κρίση να τους διχάσει.
Γι' αυτό, παρά τη σκληρή καταδίκη της Μόσχας για την προσάρτηση της Κριμαίας, οι «28» αποφάσισαν μια "λάιτ" επέκταση των "λάιτ" κυρώσεων που είχαν ήδη επιβάλει στη Ρωσία. Μετά από τέσσερις ώρες συνεδρίασης ανήγγειλαν ότι θα κόψουν τη βίζα για άλλους 12 Ρώσους αξιωματούχους -το είχαν ήδη κάνει για 21- κι ότι θα παγώσουν μερικούς ακόμη τραπεζικούς λογαριασμούς. Αυτό το τελευταίο, μάλιστα, μπορεί να βολεύει και τον Βλαντίμιρ Πούτιν, ο οποίος πιέζει εδώ και καιρό τους Ρώσους ολιγάρχες και τους πλούσιους αξιωματούχους του να μη βγάζουν τα λεφτά τους στο εξωτερικό. Επιπλέον, οι «28» ανέθεσαν στην Κομισιόν να προετοιμάσει «περιορισμούς» στους τομείς της οικονομίας, του εμπορίου και του χρηματοπιστωτικού τομέα για την Κριμαία.
Αντίθετα, ήταν προφανές στις Βρυξέλλες ότι η προσάρτηση της Κριμαίας δεν ήταν αρκετή για να προχωρήσει η Ε.Ε. στην άμεση επιβολή οικονομικών κυρώσεων στην ίδια τη Ρωσία. Επιφυλάσσεται να το κάνει εάν η κατάσταση... επιδεινωθεί, εάν δηλαδή η Ρωσία απειλήσει στρατιωτικά τις ανατολικές επαρχίες της Ουκρανίας, κάτι που ο Πούτιν διαψεύδει κατηγορηματικά.
Ο κίνδυνος του εμπορικού πολέμου
Η επιφύλαξη αυτή δεν είναι μόνο προϊόν ψυχραιμίας, μια προσπάθεια να κρατηθούν κάποιες γέφυρες με τη Ρωσία όρθιες. Οι ευρωπαϊκές χώρες ξέρουν καλά ότι οι οικονομικές κυρώσεις είναι δίκοπο μαχαίρι, καθώς η Ε.Ε. δεν είναι καθόλου έτοιμη για έναν εμπορικό πόλεμο με τη Ρωσία. Εάν ο Πούτιν απαντήσει, όπως απειλεί, με τις δικές του κυρώσεις, κάποιες χώρες, όπως, για παράδειγμα, η Αυστρία ή η Σλοβακία, μπορεί να τις πληρώσουν πολύ ακριβά.
Επιπλέον, η κρίση με τη Ρωσία μπορεί να διχάσει εσωτερικά την Ε.Ε., περισσότερο κι από τον πόλεμο του Ιράκ το 2003, να ανοίξει και πάλι το μέτωπο μεταξύ της, κατά Ράμσφελντ (σ.σ.: ο τότε υπουργός Άμυνας της αμερικανικής κυβέρνησης), «παλαιάς» και «νέας» Ευρώπης. Δεν είναι τυχαίο ότι η Πολωνία και άλλες ανατολικοευρωπαϊκές χώρες, σε αγαστή συνεργασία με τον Αμερικανό πρόεδρο Ομπάμα, πιέζουν για πιο «αποφασιστική» στάση έναντι της Ρωσίας, με τη Γερμανία και τη Γαλλία να θέλουν να δώσουν στη διπλωματία άλλη μια ευκαιρία.
Πάντως, αυτή τη φορά με τη «νέα» Ευρώπη δεν συντάσσεται η Βρετανία, καθώς το Λονδίνο ξεχειλίζει από ρωσικό χρήμα και δεν θέλει να το ρισκάρει...
ΡΕΠΟΡΤΑΖ-ΑΝΑΛΥΣΗ: ΚΑΚΗ ΜΠΑΛΗ
