Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
Αγρίεψαν οι κόντρες των βουβαλιών στον βάλτο με τα βατράχια, με το πιο ευάλωτο βατράχι εν προκειμένω να είναι η Ελλάδα. Η ηγεσία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου λέει άσπρο και η ελίτ της Ευρωζώνης λέει μαύρο ή ανάποδα. Σε πρώτο πλάνο η κόντρα γίνεται για το κούρεμα του ελληνικού χρέους, σε δεύτερο, πιο υπόγειο, συγκρούονται οι λογικές των Ευρωπαίων -υπό την ηγεμονία των Γερμανών- που έχουν ως προτεραιότητα στη δημοσιονομική εξυγίανση, με τις λογικές των Αμερικανών και των αναπτυσσόμενων χωρών, που ποντάρουν στην ανάκαμψη, μέσω του φθηνού χρήματος.
Τη νύχτα της Πέμπτης στην Ουάσινγκτον βγήκαν τα μεγάλα μαχαίρια, όχι απευθείας, αλλά σε δύο ξεχωριστές εκδηλώσεις, με ελάχιστη απόσταση μεταξύ τους. Η μεν διευθύντρια του ΔΝΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, θύμισε στους Ευρωπαίους ότι έχουν δεσμευτεί να βοηθήσουν την Ελλάδα να ελαφρύνει το χρέος της - μέσω κουρέματος δηλαδή. Η απάντηση του ισχυρού άνδρα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Γιέργκ Άσμουσεν, λίγες ώρες αργότερα, ήταν αποστομωτική. Είναι εύκολο για το ΔΝΤ, είπε, να προτιμά τη συγκεκριμένη λύση, επειδή «μιλάει για τα λεφτά των άλλων», καθώς το ίδιο έχει διασφαλίσει, ως προτιμώμενος πιστωτής, ότι θα πάρει στο ακέραιο πίσω τα λεφτά που δάνεισε στην Ελλάδα.
Ρεν: Ραντεβού το καλοκαίρι
Στην ίδια εκδήλωση με τον Άσμουσεν ήταν και ο επίτροπος Οικονομικών Υποθέσεων Όλι Ρεν, ο οποίος δήλωσε ότι δεμ θεωρεί αναγκαίο ένα κούρεμα του ελληνικού χρέους. Μάλιστα, ο Ρεν υποστήριξε ότι η όλη συζήτηση για το μέλλον του ελληνικού χρέους θα ξεκινήσει αφού βεβαιωθεί τον Απρίλιο από την Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία την επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος στον ελληνικό προϋπολογισμό του 2013 και θα ολοκληρωθεί «κάποια στιγμή στη διάρκεια του επόμενου καλοκαιριού».
Να σημειωθεί ότι τον Αύγουστο, ο πρόεδρος του Eurogroup, Γερούν Ντέισελμπλουμ -ο οποίος δεν ταξίδεψε αυτές τις μέρες στην Ουάσινγκτον για τη φθινοπωρινή σύνοδο του ΔΝΤ- είχε προαναγγείλει ότι η απόφαση για το ελληνικό χρέος θα λαμβανόταν το αργότερο τον Απρίλιο του 2014.
Την επόμενη μέρα, βγήκε να απαντήσει στους Ευρωπαίους ο επικεφαλής οικονομολόγος του ΔΝΤ, Ολιβιέ Μπλανσάρ, μέσω ενός γερμανικού μέσου. «Το ΔΝΤ έχει συμφωνήσει με τους Ευρωπαίους ότι το επίπεδο του ελληνικού χρέους θα πρέπει να πέσει κάτω από το 110% του ΑΕΠ το 2022. Θα πρέπει να δούμε πώς θα φτάσουμε σ' αυτό το επίπεδο», δήλωσε στην οικονομική εφημερίδα Handelsblatt. Ο Μπλανσάρ επανέλαβε τη δήλωση της αφεντικίνας του Κριστίν Λαγκάρντ, ότι το ΔΝΤ δεν έχει καμία αμφιβολία ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους για την περαιτέρω ελάφρυνση του ελληνικού χρέους, βεβαίως υπό την προϋπόθεση ότι η Ελλάδα θα επιτύχει τους στόχους του προγράμματος.
Welt: Η ιδανική δικαιολογία
Αυτή η προϋπόθεση είναι που «καίει». Πετυχαίνει η Ελλάδα τους στόχους ή όχι; Αν πιστέψει κανείς την έκθεση του ΔΝΤ που δημοσιοποιήθηκε την Τετάρτη, και αναφέρει ότι αφενός το 2013 δεν θα υπάρχει πλεόνασμα, αφετέρου ότι απαιτούνται νέα μέτρα, ύψους 6,5 δισεκατομμυρίων ευρώ, η απάντηση είναι «όχι». Αν πιστέψει κανείς τις διευκρινήσεις που έδωσε την επομένη η Λαγκάρντ ότι «είναι θέμα μεθοδολογίας», ότι η έκθεση του οργανισμού της «δεν αντικατοπτρίζει τις επιδόσεις μιας χώρας, που είναι σε πρόγραμμα» κι ότι «το πρωτογενές πλεόνασμα θα ξεπεράσει τον αρχικό στόχο για το 2013», η απάντηση είναι «ναι».
Εφόσον η Ελλάδα πετυχαίνει τους στόχους της, οι Ευρωπαίοι είναι υποχρεωμένοι να τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους. Όμως, εάν οι Ευρωπαίοι επιλέξουν να διαβάσουν κατά γράμμα την έκθεση του ΔΝΤ και να αγνοήσουν τις διευκρινήσεις της Λαγκάρντ, έχουν κάθε δικαιολογία να καθυστερήσουν την πολιτικά δυσάρεστη γι' αυτούς συζήτηση για το κούρεμα του χρέους, τουλάχιστον μέχρι να περάσουν οι ευρωεκλογές. Κάτι τέτοιο διαφάνηκε από τη δήλωση Ρεν περί καλοκαιριού.
Εξαιρετικό ενδιαφέρον έχει η ανάλυση της συντηρητικής γερμανικής εφημερίδας Welt, που επισημαίνει ότι «ίσως, στα κρυφά, οι Ευρωπαίοι να μην είναι τόσο δυσαρεστημένοι από την πρόσφατη μελέτη του ΔΝΤ», καθώς έτσι θα έχουν τη δυνατότητα να ασκήσουν ακόμη περισσότερες πιέσεις στην κυβέρνηση Σαμαρά προκειμένου εκείνη να βελτιώσει τις απαιτούμενες μεταρρυθμίσεις. «Από την άλλη πλευρά -και αυτό μάλλον ικανοποιεί τη γερμανική κυβέρνηση- τα στοιχεία του ΔΝΤ προσφέρουν μια καλή δικαιολογία για να μη γίνει για την ώρα καμία συζήτηση για κούρεμα του χρέους της Αθήνας είτε στη μορφή των μειωμένων επιτοκίων και της επιμήκυνσης των δανείων είτε με τη μορφή μερικής παραίτησης από την αποπληρωμή τους». Και η εφημερίδα διευκρινίζει: «Οι Ευρωπαίοι έχουν μεν υποσχεθεί στην Ελλάδα να διαπραγματευτούν για το ενδεχόμενο ελάφρυνσης του χρέους, ωστόσο υπάρχει ένα παραθυράκι. Η συμφωνία προβλέπει ότι μόνο εφόσον η Αθήνα πληροί όλους τους όρους θα γίνουν διαπραγματεύσεις. Και ακριβώς αυτό δεν κάνει η χώρα».
Κύκλοι του Βερολίνου χαρακτηρίζουν «υπερβολικές» αυτές τις εκτιμήσεις και παραπέμπουν στην πρόοδο που σημειώνει η Ελλάδα. Υποστηρίζουν δε ότι η επίτευξη ενός πρωτογενούς πλεονάσματος αλλάζει το κλίμα για την Αθήνα, χωρίς ωστόσο να αρνούνται ότι το βάρος της εξυπηρέτησης του χρέους μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη θετική πορεία.
