Το δώρο του Άγιου Βασίλη στη Γαλλία δεν ήταν ένας... προϋπολογισμός αλλά ένας «ειδικός νόμος» προκειμένου να μην κατεβάσει ρολά το γαλλικό κράτος, να μπορέσουν να συνεχίσουν οι μίνιμουμ λειτουργίες του και να αποφευχθεί το φαινόμενο «shut down» που σημειώθηκε στις ΗΠΑ πριν από λίγο καιρό με θύματα τα πιο ευάλωτα τμήματα της κοινωνίας.
Η κυβέρνηση Λεκορνί, ύστερα από την αποτυχία της αρμόδιας μεικτής επιτροπής της Βουλής να καταλήξει σε συμβιβασμό για το σχέδιο νόμου του προϋπολογισμού για το 2026, αναμενόταν να περάσει από τη Βουλή ειδικό νόμο για την προσωρινή χρηματοδότηση του κράτους και των διοικήσεων. Πρόκειται για ένα είδος «δεκανικιού» που χρησιμοποιείται για δεύτερη συνεχή φορά. Και πέρυσι είχε γίνει το ίδιο μετά την καταψήφιση της κυβέρνησης Μπαρνιέ, που απέτρεψε την έγκαιρη ψήφιση προϋπολογισμού. Με τον «ειδικό νόμο» μπορεί το κράτος να εισπράττει φόρους και δημόσιους πόρους για τη χρηματοδότηση των βασικών δημόσιων δαπανών. Αποτρέπεται έτσι η παράλυση του κρατικού μηχανισμού, ωστόσο δεν υποκαθιστά τον προϋπολογισμό.
Οι συζητήσεις για τον προϋπολογισμό θα εκκινήσουν στις αρχές Ιανουαρίου με τον Πρόεδρο Μακρόν να ασκεί δημόσια πίεση στον πρωθυπουργό του Σεμπαστιέν Λεκορνί παρατηρώντας στο Υπουργικό Συμβούλιο της Τρίτης 23 Δεκεμβρίου: «Πρέπει πάρα πολύ γρήγορα, τον Ιανουάριο, να έχουμε προϋπολογισμό» που «θα τηρεί τον στόχο του ελλείμματος στο 5% και θα χρηματοδοτεί τις προτεραιότητές μας». Παράλληλα, πολλαπλασιάζονται οι πιέσεις στον πρωθυπουργό να κάνει χρήση της δυνατότητας που του δίνει το σύνταγμα για προσφυγή στο άρθρο 49.3 προκειμένου να υιοθετηθεί ο προϋπολογισμός χωρίς συζήτηση στη Βουλή - πρακτική που είχαν ακολουθήσει σχεδόν όλες οι κυβερνήσεις Μακρόν και την οποία έχει επικρίνει σφοδρά σύσσωμη αντιπολίτευση ως αντιδημοκρατική. Ο σημερινός πρωθυπουργός τον Οκτώβριο, όταν ανέλαβε καθήκοντα, δεσμεύτηκε ότι δεν θα κάνει χρήση αυτής της αντιδημοκρατικής δυνατότητας. Θα τηρήσει τη δέσμευσή του; «Πιστεύω ότι το Σοσιαλιστικό Κόμμα θα είναι σύμφωνο με τη χρήση του 49.3, είναι υπεύθυνοι άνθρωποι» είπε πάντως μιλώντας στο ειδησεογραφικό κανάλι BFMTV ο γενικός εισηγητής του προϋπολογισμού Φιλίπ Ζιβέν από το δεξιό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, διαβεβαιώνοντας μάλιστα ότι αν είχαν πέντε-έξι μέρες ακόμη, θα μπορούσε να είχε ψηφιστεί ο προϋπολογισμός στη βάση μιας «σχεδόν συμφωνίας» από τους κεντρώους ως τους Σοσιαλιστές...
Οι πρόθυμοι του Σοσιαλιστικού Κόμματος
Το ενδεχόμενο στήριξης του προϋπολογισμού από το Σ.Κ. δεν είναι απίθανο. Έχει προηγηθεί η στήριξή του στις 9 Δεκεμβρίου στον προϋπολογισμό της κοινωνικής ασφάλισης συμβαδίζοντας με τους μακρονικούς - μια στρατηγική επιλογή που προκάλεσε την έντονη κριτική της Ανυπότακτης Γαλλίας. Από την πλευρά τους οι Πράσινοι επιχείρησαν τη «μέση οδό» στήριξης, επιλέγοντας την αποχή και σε ορισμένες περιπτώσεις την υπερψήφιση κάποιων συμβιβασμών. Η στάση τους αυτή, ωστόσο, δεν πέρασε απαρατήρητη από την Ανυπότακτη Γαλλία, που την κατήγγειλε ως μέσο «διάσωσης του προϋπολογισμού και του Λεκορνί». Την ίδια κριτική έμμεσης στήριξης της κυβέρνησης και αποδυνάμωσης του κοινού μετώπου της Αριστεράς με την υπερψήφιση πτυχών του προϋπολογισμού για την κοινωνική ασφάλιση εξαπέλυσε το κόμμα του Ζαν Λικ Μελανσόν κατά του ΚΚΓ, που όμως υπερασπίστηκε τη στάση του, δίνοντας έμφαση στην αναζήτηση αποδεκτών συμβιβασμών. Το γεγονός, πάντως, είναι ότι με τη στάση του -«για να αποφευχθεί το χάος»- το Σοσιαλιστικό Κόμμα παρείχε το απαραίτητο οξυγόνο στην κυβέρνηση Λεκορνί προκειμένου να μην αναγκαστεί να αλλάξει τη θέση του και να χρησιμοποιήσει το άρθρο 49.3. Παράλληλα όμως δημιούργησε και ρήγμα στη συμμαχία της Αριστεράς, με την Ανυπότακτη Γαλλία να κατηγορεί τους εταίρους του Νέου Λαϊκού Μετώπου ότι δεν τηρούν τον πρόγραμμα με το οποίο εκλέχθηκαν.
Η στροφή
Στη διόλου απίθανη περίπτωση πάντως που το Σ.Κ. ταχθεί και υπέρ του προϋπολογισμού τον Ιανουάριο, θα έχει ολοκληρώσει τη στροφή του και την απομάκρυνσή του από την Αριστερά. Θα πρόκειται για το τέλος μιας πορείας ύστερα από χρόνια ιδεολογικών περιπλανήσεων που οδήγησαν στην καταστροφική για την Αριστερά προεδρική θητεία του Φρανσουά Ολάντ (2012-2017), η οποία ξεκίνησε με τη Νέα Λαϊκή Οικολογική και Κοινωνική Ένωση (2022) και συνεχίστηκε με το Νέο Λαϊκό Μέτωπο (2024). Η υπερψήφιση του προϋπολογισμού της κοινωνικής ασφάλισης και ενδεχομένως του νέου προϋπολογισμού δεν αποτελούν κεραυνό εν αιθρία για το Σοσιαλιστικό κόμμα. Έχουν προηγηθεί οι παραιτήσεις από τον φόρο Ζικμάν για τις μεγάλες περιουσίες, από τις οικολογικές δεσμεύσεις, από την κατάργηση της μεταρρύθμισης των συντάξεων (με την αποδοχή μιας αόριστης και αβέβαιης αναστολής) - όλα με πρόσχημα τη «σοβαρότητα» και μια προσπάθεια να φανεί ότι το Σ.Κ. είναι το κόμμα της «υπεύθυνης» Αριστεράς, σε αντίθεση, δήθεν, με την Ανυπότακτη Γαλλία. Μια στάση που υπηρετεί απόλυτα τους σχεδιασμούς της κυβέρνησης, της Δεξιάς, της Ακροδεξιάς και των μεγάλων οικονομικών συμφερόντων.
Είναι χαρακτηριστικό ότι οι τόσο καλές σχέσεις Λεκορνί και Ολιβιέ Φορ, του επικεφαλής του Σ.Κ., «σκανδαλίζουν» άλλους, μακρονικούς και όχι μόνο, βουλευτές, υπουργούς, στελέχη, που θεωρούν ότι ο πρωθυπουργός «παραχωρεί πολλά» στο Σ.Κ. για να το έχει στο πλευρό του στις κρίσιμες ψηφοφορίες. Αυτή η στάση του Σ.Κ. πλήττει συνολικά την Αριστερά. «Ποια η χρησιμότητα ενός κόμματος που δεν υποστηρίζει ούτε τη ρήξη ούτε τη συνέχεια αλλά κινείται σε μια γκρίζα ζώνη όπου η Αριστερά μετατρέπεται σε επιφυλακτικότητα και η φιλοδοξία εξαϋλώνεται; Αυτή η εκτροπή δεν είναι μόνο εσωτερική: αντανακλάται στο σύνολο της Αριστεράς, που είναι ήδη κατακερματισμένη και ανίκανη να σκιαγραφήσει έναν κοινό ορίζοντα» σχολίαζε εύστοχα το περιοδικό Politis με αφορμή την υπερψήφιση του προϋπολογισμού από τους Σοσιαλιστές.
