Υψηλόβαθμοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι συναντήθηκαν την Τρίτη στη Χάγη για να εγκρίνουν την δημιουργία μιας Διεθνούς Επιτροπής ξιώσεων για την Ουκρανία, σε μια προσπάθεια να διασφαλιστεί ότι το Κίεβο θα αποζημιωθεί για τις ζημιές ύψους εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων από τις ρωσικές επιθέσεις και τα φερόμενα εγκλήματα πολέμου.
Η συνάντηση δεκάδων ηγετών, μεταξύ των οποίων και ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι, συνέπεσε με μια διπλωματική πρωτοβουλία των ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
«Κάθε ρωσικό έγκλημα πολέμου πρέπει να έχει συνέπειες για όσους τα διέπραξαν», δήλωσε ο Ζελένσκι, πριν 34 Ευρωπαίοι ηγέτες υπογράψουν μσύμβαση για την επίσημη σύσταση της επιτροπής. «Ακριβώς από εκεί ξεκινάει ο πραγματικός δρόμος προς την ειρήνη», πρόσθεσε. «Δεν αρκεί να αναγκάσουμε τη Ρωσία να συμφωνήσει. Δεν αρκεί να την κάνουμε να σταματήσει να σκοτώνει. Πρέπει να κάνουμε τη Ρωσία να αποδεχτεί ότι υπάρχουν κανόνες στον κόσμο».
Η σύσταση της επιτροπής δεν σημαίνει ότι οι Ουκρανοί μπορούν να αναμένουν ταχεία αποζημίωση για τις ζημιές, όπως σχολιάζει το Reuters. Οι λεπτομέρειες σχετικά με τον τρόπο καταβολής τυχόν αποζημιώσεων που θα επιδικάσει η επιτροπή, η οποία θα εδρεύει στην Ολλανδία, δεν έχουν ακόμη διευκρινιστεί.
Οι πρώτες συζητήσεις έχουν αγγίξει το θέμα της χρήσης των «παγωμένων» από την ΕΕ ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, συμπληρωμένων με συνεισφορές των κρατών μελών.
«Ο στόχος είναι να υπάρχουν επικυρωμένες αξιώσεις που τελικά θα καταβληθούν από τη Ρωσία. Στην πραγματικότητα, θα πρέπει να καταβληθούν από τη Ρωσία. Αυτή η επιτροπή δεν προσφέρει καμία εγγύηση για τις ζημιές», δήλωσε ο Ολλανδός υπουργός Εξωτερικών Ντέιβιντ βαν Βέελ.
Το Μητρώο Ζημιών, το οποίο λειτουργεί εδώ και δύο χρόνια και θα ενταχθεί στην επιτροπή αποζημιώσεων, έχει ήδη λάβει πάνω από 86.000 αιτήσεις που υποβλήθηκαν από ιδιώτες, οργανώσεις και δημόσιους φορείς στην Ουκρανία σε ένα ευρύ φάσμα κατηγοριών.
Ρώσοι αξιωματούχοι δεν ήταν άμεσα διαθέσιμοι για να σχολιάσουν σχετικά με την σύσταση της επιτροπής. Το Κρεμλίνο αρνείται τις κατηγορίες στην Ουκρανία. Έχει επίσης χαρακτηρίσει παράνομη την πρόταση της ΕΕ να χρησιμοποιηθούν τα δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία για τη χρηματοδότηση των αμυντικών και δημοσιονομικών αναγκών της Ουκρανίας και έχει απειλήσει με αντίποινα.
Τα σχέδια για αποζημίωση θυμάτων κακοποιήσεων στην Ουκρανία - από σεξουαλική βία και απέλαση παιδιών έως την καταστροφή θρησκευτικών χώρων- ενδέχεται να περιπλέκονται από την συμπερίληψη αμνηστίας για τις φρικαλεότητες του πολέμου σε οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία, όπως προτάθηκε νωρίτερα από την κυβέρνηση του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.
Περισσότερα από 50 κράτη και η ΕΕ συνέταξαν τη σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης για τη σύσταση της επιτροπής, η οποία θα τεθεί σε ισχύ μετά την κύρωσή της από τουλάχιστον 25 υπογράφοντα μέρη, υπό την προϋπόθεση ότι θα έχουν εξασφαλιστεί επαρκή κονδύλια για τη χρηματοδότηση της λειτουργίας της.
Η επιτροπή – το δεύτερο μέρος ενός διεθνούς μηχανισμού αποζημίωσης για την Ουκρανία – θα εξετάζει, θα αξιολογεί και θα αποφασίζει σχετικά με τις αιτήσεις που υποβάλλονται στο Μητρώο Ζημιών για την Ουκρανία, το οποίο δημιουργήθηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης το 2023, και θα καθορίζει τις αποζημιώσεις κατά περίπτωση.
Μπορούν να υποβληθούν αξιώσεις για ζημιές, απώλειες ή τραυματισμούς που προκλήθηκαν από ρωσικές πράξεις που διαπράχθηκαν στην ή εναντίον της Ουκρανίας κατά ή μετά την εισβολή της 24ης Φεβρουαρίου 2022. Οι αξιώσεις, οι οποίες καλύπτουν παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου, μπορούν να υποβληθούν από θιγόμενα άτομα, εταιρείες ή το ουκρανικό κράτος, σύμφωνα με ένα προσχέδιο της πρότασης.
Η Παγκόσμια Τράπεζα έχει εκτιμήσει το κόστος της ανοικοδόμησης την επόμενη δεκαετία σε 447 δισεκατομμύρια ευρώ, ή σχεδόν τρεις φορές το ΑΕΠ της Ουκρανίας το 2024.
Αλλά αυτό το ποσό ισχύει μόνο μέχρι τον Δεκέμβριο του 2024 και δεν περιλαμβάνει τις ζημιές που προκλήθηκαν φέτος, όταν οι ρωσικές επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους κλιμακώθηκαν σε μια εκστρατεία με στόχο τις επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, τις μεταφορές και τις πολιτικές υποδομές.
Το Συμβούλιο της Ευρώπης ιδρύθηκε το 1949, τέσσερα χρόνια μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, με σκοπό την προώθηση της δημοκρατίας, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου σε ολόκληρη την ήπειρο.
