«Είμαι μετανάστης. Δεν έχω την πολυτέλεια να απέχω». Αυτό δηλώνει ο δημοσιογράφος και σκηνοθέτης του σινεμά Ναντίρ Ντεντούν στο τελευταίο φύλλο της Λιμπερασιόν. Γιος Αλγερινών μεταναστών, μεγάλωσε και ζει στα υποβαθμισμένα προάστια του Παρισιού και καλεί σε ψήφο στον Πρόεδρο Μακρόν στον δεύτερο γύρο των γαλλικών προεδικών εκλογών. Και έπειτα θυμάται: «Πριν από πέντε χρόνια, το να απέχεις δεν ήταν επικίνδυνο. Σήμερα, η πραγματικότητα είναι πιο ανατριχιαστική».
Αυτός ο φόβος απορρέει πρώτα απ’ όλα από τα αποτελέσματα του πρώτου γύρου. Η Μαρίν Λεπέν συγκέντρωσε 23,1% των ψήφων, αλλά συνολικά 11,3 εκατομμύρια άνθρωποι ψήφισαν για κάποιον υποψήφιο της Ακροδεξιάς (32,2% των ψήφων). Σε πέντε χρόνια μέσα, αυτό το πολιτικό ρεύμα είδε τον αριθμό των υποψηφίων του να μεγαλώνει και να ανεβαίνει κατά 11 μονάδες σε σχέση με το 2017. Ένα απόλυτο ρεκόρ σε μια πενταετία.
Ο Μακρόν και το επιτελείο του έχουν, φυσικά, τεράστιο μερίδιο ευθύνης. Ακόμη κι αν το ποσοστό του απερχόμενου Πρόεδρου (27,8%) είναι ανεβασμένο σε σχέση με το 2017, η πλειονότητα των Γάλλων είναι εντελώς ανικανοποίητοι και προτιμούν να τον δούν αποδυναμωμένο στον β’ γύρο. Ο Μακρόν μάζεψε ήδη πολλές ψήφους από το ετοιμοθάνατο Σοσιαλιστικό Κόμμα και τη Δεξιά. Και η "Εθνική Συσπείρωση" (πρώην "Εθνικό Μέτωπο") κανονικοποιήθηκε σε πολιτικό και μιντιατικό επίπεδο.
Η ανησυχία προέρχεται επίσης από μια διπλή κίνηση: από τη μία πλευρά, από το γεγονός ότι το «δημοκρατικό μέτωπο», που συνίσταται στο να ψηφίζεις οτιδήποτε ενάντια στην Ακροδεξιά, δεν λειτουργεί πλέον. Από την άλλη, ότι μετά από τρεις παρουσίες στον δεύτερο γύρο το "Εθνικό Μέτωπο" μοιάζει το μόνο ικανό να «σπάσει το σύστημα».
Οι έρευνες το δείχνουν: ένα τμήμα της Αριστεράς έχει κουραστεί από το «δημοκρατικό μέτωπο». Ακόμα χειρότερα, κάποιοι εκτιμούν ότι αυτή η πόλωση που θα οδηγούσε σε μια αναμέτρηση με το "Εθνικό Μέτωπο" ήταν η στρατηγική του Μακρόν για να περάσει στον β’ γύρο και να τον κερδίσει. Το κομμάτι που θα απόσχει μπορεί να οδηγήσει τεχνικά στην άνοδο της Λεπέν. Και ένα μέρος του 70% των ψηφοφόρων που δεν ψήφισαν Μακρόν θέλει σήμερα να τιμωρήσει τόσο την πολιτική που άσκησε όσο και αυτή τη στρατηγική. Με αυτόν τον τρόπο ο Πρόεδρος έπεσε στην παγίδα που ο ίδιος έστησε. Ακολούθησε μια πολιτική που ο κόσμος της Αριστεράς τη θεωρεί δεξιά ή ακόμα και φιλική προς την Ακροδεξιά (υπερφιλελεύθερη στο οικονομικό πεδίο και σκληρή στο ζήτημα των μεταναστών και των κοινωνικών ελευθεριών). Τώρα που ο Μακρόν αλλάζει κάπως τον λόγο του σχετικά με το οικολογικό, το οικονομικό και το κοινωνικό ζήτημα, δεν πείθει πλέον το εκλογικό σώμα εκείνο που από φυσικού του θα έπρεπε να στραφεί σε αυτόν: η θητεία του κρίνεται κακή.
Η Γαλλία λοιπόν φοβάται, γιατί πρέπει πλέον να τοποθετηθεί ανάμεσα στον απολογισμό μιας θητείας που αποδοκιμάζει στην πλειονότητά της και ένα πρόγραμμα του "Εθνικού Μετώπου" που οδηγεί στο χειρότερο. Παρά τον «κοινωνικό τόνο» που είχε η καμπάνια της Μαρίν Λεπέν, το σχέδιό της παραμένει αυτό της ανισότητας και των διακρίσεων. Έχει στην καρδιά του την εθνική προτίμηση, τη μείωση των νόμιμων μεταναστών, τις συνταγματικές αλλαγές για μεγαλύτερη εξουσία στον Πρόεδρο. Σε αυτό το κλίμα φόβου, είναι πιθανό ότι η επόμενη μέρα θα είναι ταραχώδης, όποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα του δεύτερου γύρου.
* Ο Φαμπιέν Περιέ είναι Γάλλος δημοσιογράφος, συνεργάτης της εφημερίδας Λιμπερασιόν