Τη φτωχότερη και πιο απροστάτευτη ήπειρο του πλανήτη μας απειλεί τώρα η πανδημία του νέου κορωνοϊού. Οι υποσχέσεις των ισχυρών για την παράδοση εκατομμυρίων δόσεων έχουν μείνει στα χαρτιά, οι εμβολιασμοί έχουν σχεδόν σταματήσει και με βάση τις εκτιμήσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, λιγότερο από το 1% του πληθυσμού της Αφρικής έχει εμβολιαστεί πλήρως.
Μέχρι τώρα η Αφρική είχε αποφύγει τα χειρότερα, μια καταστροφική διάδοση της πανδημίας σε μεγάλες αγροτικές περιοχές με υποτυπώδεις συνθήκες υγιεινής και σχεδόν μηδενική πρόσβαση σε υποδομές Υγείας, κάτι που συνέβη σε Βραζιλία και Ινδία. Με σχεδόν 5,3 εκατομμύρια κρούσματα και 139.000 θανάτους, η Αφρική παραμένει η λιγότερο πληγείσα ήπειρος από την πανδημία μετά την Ωκεανία με βάση την καταμέτρηση του AFP.
Η τελευταία μετάλλαξη του κορωνοϊού φαίνεται ωστόσο να αλλάζει δραματικά τα δεδομένα. «Το τρίτο κύμα επιταχύνεται, εξαπλώνεται γρηγορότερα, χτυπάει πιο σκληρά» σημειώνει η Ματσινίσο Μοέτι, περιφερειακή διευθύντρια του ΠΟΥ για την Αφρική. «Με αυτή τη γρήγορη αύξηση του αριθμού των κρουσμάτων και τις αναφορές για ολοένα και περισσότερους βαριά ασθενείς, το τελευταίο κύμα απειλεί να γίνει το χειρότερο μέχρι σήμερα» προσθέτει.
Στη Νότια Αφρική, τη χώρα που έχει πληγεί περισσότερο από την πανδημία, έχει καταγραφεί το 35% των κρουσμάτων της Covid-19.
Η Ναμίμπια και η Ζάμπια βλέπουν επίσης βλέπουν τον αριθμό των κρουσμάτων της Covid-19 να αυξάνει. Ο υπουργός Υγείας της Ζάμπιας είχε πρόσφατα κάνει λόγο για γεμάτα νεκροτομεία. Ο ομόλογός του από την Ουγκάντα είχε αναφέρει ότι πολλοί νέοι νοσηλεύονται λόγω Covid-19, «κάτι που είναι διαφορετικό σε σχέση με το δεύτερο κύμα».
Την ίδια ώρα, οι παραδόσεις εμβολίων έχουν σχεδόν σταματήσει. Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, η Αφρική έχει άμεση ανάγκη από εκατομμύρια δόσεις. «Πρόκειται για μια κούρσα ενάντια στον χρόνο. Η πανδημία είναι μπροστά μας. Στην Αφρική δεν κερδίζουμε τη μάχη κατά του ιού» προειδοποίησε ο Τζον Ενκεγασόνγκ, επικεφαλής των Αφρικανικών Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Ασθενειών.
Και στην Ευρώπη όμως ο εντοπισμός της παραλλαγής Δέλτα σε όλο και περισσότερα νέα κρούσματα προκαλεί έντονες ανησυχίες για τέταρτο κύμα μολύνσεων μετά ή ακόμα και μέσα στο καλοκαίρι. Ήδη το στέλεχος έχει κυριαρχήσει στη Βρετανία και θεωρείται υπεύθυνο από τους λοιμωξιολόγους για τη νέα άνοδο των κρουσμάτων στη χώρα.
Το ίδιο σενάριο ενδέχεται να παρατηρηθεί το καλοκαίρι και στην υπόλοιπη ήπειρο: το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Ασθενειών (ECDC) εκτίμησε ότι έως τις αρχές Αυγούστου το 70% των νέων μολύνσεων στην Ε.Ε. θα οφείλονται στο στέλεχος αυτό, ενώ έως τα τέλη Αυγούστου το ποσοστό θα φτάσει το 90%.
Στις ΗΠΑ στις 5 Ιουνίου το 5% των νέων κρουσμάτων οφειλόταν στο στέλεχος Δέλτα, με το ποσοστό να φτάνει το 35% την προηγούμενη εβδομάδα. Αντίστοιχη είναι η τάση και στο Ισραήλ.
Η γρήγορη εξάπλωση του στελέχους αυτού εξηγείται από το «ανταγωνιστικό του πλεονέκτημα» σε σχέση με τα άλλα: εκτιμάται πως είναι κατά 40% με 60% πιο μεταδοτικό από το στέλεχος Άλφα, το οποίο ήταν επίσης πιο μεταδοτικό από το αρχικό στέλεχος του SARS-CoV-2, στο οποίο οφειλόταν το πρώτο κύμα της επιδημίας στην Ευρώπη.
Μπροστά στην απειλή αυτή, οι υγειονομικές αρχές καλούν τους πολίτες να μην καθυστερήσουν τον εμβολιασμό τους κατά της Covid-19. Ανάλογα με το εμβόλιο, η προστασία από τη νοσηλεία όσων μολύνονται από το στέλεχος Δέλτα κυμαίνεται από 92% έως 96%, ενώ από τη συμπτωματική νόσηση από 60% έως 88% με βάση τα δεδομένα των βρετανικών αρχών. Έπειτα από μόνο μία δόση εμβολίου, η προστασία από τη νόσηση μειώνεται πολύ, στο 33%, σύμφωνα με βρετανική έρευνα.
«Μία δόση δεν αρκεί» να αντιμετωπίσει το στέλεχος Δέλτα, «ο πλήρης εμβολιασμός είναι απαραίτητος για να προστατευθούν οι πιο ευάλωτοι» τόνισε το ECDC. Η αύξηση της εμβολιαστικής κάλυψης είναι απαραίτητη, όμως σίγουρα δεν αρκεί, προειδοποιεί ο επιδημιολόγος Αντουάν Φλαό.
