Tου Anshel Pfeffer*
Μία ημέρα μετά την τρομοκρατική επίθεση στο Παρίσι, που άφησε πίσω της 129 νεκρούς και πάνω από 300 τραυματίες, οι κάτοικοι της γαλλικής πρωτεύουσας προσπαθούσαν ακόμη να καταλάβουν τι τους συνέβη.
Μέχρι το βράδυ (του Σαββάτου) και ενώ είχαν αποφύγει τις εξόδους από το σπίτι κατά παραγγελία της αστυνομίας, εκατοντάδες πολίτες άρχισαν να συγκεντρώνονται στην πλατεία Δημοκρατίας, μόλις λίγα μέτρα από τη συναυλιακή αίθουσα Μπατακλάν, όπου τέσσερις τρομοκράτες κρατούσαν ομήρους εκατοντάδες ανθρώπους για πάνω από δύο ώρες δολοφονώντας 89 από αυτούς.
Στη λεωφόρο Βολταίρου, όπου βρίσκεται ο συναυλιακός χώρος που αποκλείστηκε από την αστυνομία και ενώ έβλεπες συνεχώς ασθενοφόρα να μεταφέρουν τα άψυχα σώματα των θυμάτων, οι σειρήνες ακούγονταν σαν να θρηνούσαν. Το βράδυ της Παρασκευής μόνο μερικά θύματα είχαν ταυτοποιηθεί.
Μια ομάδα φίλων στεκόταν κοντά στα κεριά που είχαν ανάψει μπροστά στο μνημείο της πλατείας προσπαθώντας να μάθουν αν ο σερβιτόρος που τους είχε εξυπηρετήσει νωρίτερα στο La Belle Equipe - ένα από τα εστιατόρια στο 11ο διαμέρισμα του Παρισιού- είχε σκοτωθεί κι αυτός. "Είναι πολύ προσωπικό αυτό που συνέβη" λέει ο Stephan Byatt, ένας ηθοποιός που ζει σε έναν παραπλήσιο δρόμο. Του είναι δύσκολο να βρει τις λέξεις να περιγράψει αυτό που νιώθει.
Ο φίλος του Bruno Michlaud γραφίστας, προσπαθεί να τον βοηθήσει. "Είναι ένα σύμβολο του Παρισιού, ένα σύμβολο της ζωής. Μας χτύπησαν στο κέντρο της καθημερινότητάς μας, και καθένας από εμάς θα μπορούσε να βρίσκεται ανάμεσα στους νεκρούς"...
Δίχως θυμό...
Πάντως, δεν είναι θυμωμένοι, τουλάχιστον όχι με τους δράστες. "Είναι ηλίθιοι, αλλά δεν είναι κακοί" είπε η φίλη τους η Sabrina, διοικητική υπάλληλος σε ένα από τα θέατρα του 11ου διαμερίσματος του Παρισιού. "Είναι θύματα ενός συστήματος που τους έχει αποκλείσει από την κοινωνία, γι' αυτό νιώθουν ότι δεν τους ανήκει αυτή η κοινωνία και ότι μπορούν να της επιτεθούν. Υπάρχουν πολλοί που ζουν εδώ σε κατάσταση αποξένωσης, και είμαστε όλοι υπεύθυνοι γι' αυτό".
Δέκα μήνες μετά την τελευταία τρομοκρατική επίθεση στο Παρίσι, στα εκδοτικά γραφεία του "Charlie Hebdo" και στο σούπερ μάρκετ Hypercacher kosher θα μπορούσε κάποιος να υποθέσει ότι οι κάτοικοι βιώνουν μια αίσθηση συνέχειας, αλλά αυτό δεν ισχύει. "Τότε χτύπησαν δημοσιογράφους και Εβραίους, οι στόχοι ήταν συγκεκριμένοι" λέει ένας από τους νέους ανθρώπους που βρίσκονταν στην πλατεία. "Τώρα ήταν μια επίθεση χωρίς στόχο, θα μπορούσαν να είχαν βλάψει τον καθένα" τονίζει.
Ένας από την παρέα είπε ότι ήρθαν στην πλατεία για να διαδηλώσουν υπέρ της "ενότητας", αλλά δεν φαίνεται να αισθάνονται αλληλέγγυοι προς τα θύματα της τελευταίας τρομοκρατικής επίθεσης. Η έκκληση για ενότητα είναι εμφανής, αλλά δεν είναι σαφές περί ποιου αιτήματος.
"Μετά τις επιθέσεις τον Ιανουάριο, είπαν ότι πρέπει να συνασπιστούμε, αλλά αυτό αυτομάτως σήμαινε ότι θα έπρεπε να είμαστε όλοι μαζί και να μην σκεφτόμαστε ανεξάρτητα" λέει η δασκάλα Clemens Mama. "Δεν θέλουν να σκεφτόμαστε ότι όλο αυτό που συνέβη συνδέεται με την κυβερνητική πολιτική της Γαλλίας και των ΗΠΑ όσον αφορά τη Μέση Ανατολή". Όχι, δεν την είχε αφήσει έκπληκτη το ότι ανάμεσα στους επιτιθέμενους συμπεριλαμβάνονταν και άνθρωποι που γεννήθηκαν και μεγάλωσαν στη Γαλλία. "Αυτοί είναι όσοι η κυβέρνηση εγκατέλειψε, και πρέπει να τη ρωτήσετε το γιατί", είπε.
Κανείς δεν ήθελε να μιλήσει για τους ισλαμιστές ή το Ισλαμικό Κράτος, ακόμη και αφότου ανέλαβε την ευθύνη των επιθέσεων και ακόμη και μετά την ανακοίνωση του Γάλλου προέδρου Φρανσουά Ολάντ ότι αυτοί βρίσκονταν πίσω από την επίθεση. "Οι μαχητές του DAESH είναι πολύ επικίνδυνοι για τη Γαλλία" λέει ο Johann Crispel, φοιτητής διοίκησης επιχειρήσεων σε κολλέγιο που βρίσκεται κοντά σε ένα από τα εστιατόρια που δέχθηκαν επίθεση.
Χρησιμοποιεί το αραβικό ακρωνύμιο για το Ισλαμικό Κράτος (DAESH) σουφρώνοντας τη μύτη του ενώ το λέει. "Ίσως να είναι σωστό να τους βομβαρδίσουμε στο όνομα της δημοκρατίας και της ελευθερίας, αλλά θα έφερνε τον πόλεμο από τη Συρία σε εμάς στη Γαλλία. Δεν αξίζει τον κόπο"...
...και δίχως σημαίες
Ήταν δύσκολο να βρει κανείς σε αυτή τη συγκέντρωση κάποιον που θα έλεγε κάποια κακή κουβέντα για τους τρομοκράτες και οι εκφράσεις πατριωτισμού ήταν περιορισμένες. Μάλλον, όμως, δεν πρέπει να μας εκπλήσσει αυτό το πράγμα σ' αυτό το τμήμα της πόλης. Οι περισσότεροι κάτοικοι του 11ου διαμερίσματος είναι αυτό που οι Γάλλοι αποκαλούν "bobo", μποέμ και αστοί, ακαδημαϊκοί της μεσαίας τάξης, ηλικιών 30 και 40, με αριστερές τάσεις.
Πρόκειται για μια ανεκτική περιοχή, όπου μετανάστες και μειονότητες αισθάνονται άνετα να κυκλοφορούν. Μεταξύ των συγκεντρωμένων και πολλά ζευγάρια μιγάδων. Τώρα τα εστιατόρια και τα μπαρ όπου συχνάζουν κάθε βράδυ δέχθηκαν επίθεση και κάποιοι από τους φίλους τους σκοτώθηκαν ή τραυματίστηκαν -ήταν δύσκολο να το συμφιλιώσουν αυτό με την κοσμοθεωρία τους.
Μια γυναίκα που στεκόταν έξω από το μπαρ "La Carillon" που περιλαμβανόταν στους στόχους των επιθέσεων, ξεκίνησε να σιγοτραγουδά τη "Μασσαλιώτιδα", τον γαλλικό εθνικό ύμνο, αλλά κανείς δεν την ακολούθησε, σε πλήρη αντίθεση με αυτό που έγινε το βράδυ της Παρασκευής όταν απομακρύνθηκε ο κόσμος από το Stade de France, μετά τις βομβιστικές επιθέσεις αυτοκτονίας έξω από αυτό.
Σχεδόν κανείς που είχε συγκεντρωθεί κοντά στα σημεία των επιθέσεων δεν κρατούσε σημαίες. Ο Jean Marc Montaine, ένας ηλικιωμένος άνθρωπος που κρατούσε την τρίχρωμη σημαία, αισθάνθηκε ανεπιθύμητος και απομακρύνθηκε από τους υπόλοιπους. Ήταν παρ' όλα αυτά απαξιωτικός για τις πληγωμένες καρδιές. Μετά από το τριήμερο εθνικό πένθος "θα υπάρξουν πολλές σημαίες εδώ", είπε...
Δημοσιεύτηκε το Σάββατο 14.11 στην ισραηλινή εφημερίδα "Χααρέτζ"
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: ΜΙΝΑ ΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΥ
