Ρεπορτάζ: Κάκη Μπαλή
Μπορεί να οφείλεται απλώς στο εορταστικό κλίμα των ημερών η αυτοσυγκράτηση των θεσμικών παραγόντων της Ευρώπης έναντι των επικείμενων εκλογών στην Ελλάδα. Μπορεί πάλι να έμαθαν από τα λάθη τους, από τις κατάφωρες παρεμβάσεις τους στα εσωτερικά της Ελλάδας, τόσο το 2011, όταν ο τότε πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου ήθελε να προκηρύξει δημοψήφισμα, όσο και στη διπλή εκλογική αναμέτρηση του 2012. Αυτές οι παρεμβάσεις δεν έφεραν τα ποθητά αποτελέσματα στην Ελλάδα, αλλά και ενίσχυσαν τη δυσφορία των λαών έναντι της Ευρώπης. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, οι δηλώσεις των Ευρωπαίων πολιτικών, των επιτρόπων και των κεντρικών τραπεζιτών είναι φειδωλές και προσεκτικές, με τη σαφή προειδοποίηση, βεβαίως, ότι η όποια επόμενη κυβέρνηση πρέπει να τιμήσει τις συμφωνίες με τους εταίρους.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν τους ανησυχούν οι εξελίξεις στην Αθήνα, πόσο μάλλον ότι τους χαροποιεί το ενδεχόμενο να έχουν να κάνουν μεθαύριο με μια κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, που επιδιώκει κούρεμα του ελληνικού χρέους. Αλλά έχουν επιλέξει να κρατούν τους τόνους χαμηλούς και να μην παρασύρονται από τον καταιγισμό των δημοσιευμάτων του διεθνούς Τύπου, πολλά από τα οποία επαναφέρουν τις ανησυχίες για ολική επαναφορά της ευρωκρίσης, διά χειρός του «γοητευτικού εμπρηστή της Ελλάδας» (Spiegel) - κάποια μάλιστα και το σενάριο του Grexit.
Μέσα σ' αυτό το πλαίσιο της ανησυχίας πρέπει να δει κανείς τις χθεσινές δηλώσεις του Ισπανού υπουργού Οικονομικών Λουίς ντε Γκίντος, το κόμμα του οποίου θα αναγκαστεί να μετρηθεί με τους ταχύτατα ενισχυόμενους Podemos στις βουλευτικές εκλογές του 2015. Είπε, λοιπόν, ο ντε Γκίντος, πως ελπίζει να συνεκτιμήσουν οι Έλληνες, όταν πάνε στις κάλπες, την αλληλεγγύη που τους έδειξαν οι Ευρωπαίοι και οι Ισπανοί -οι τελευταίοι με 26 δισ. ευρώ-, χάρη στην οποία η Ελλάδα κατάφερε να «πληρώσει τους γιατρούς, τους αστυνομικούς και τους συνταξιούχους».
Η παρέμβαση Λεπέν
Η συνειδητή αυτοσυγκράτηση των θεσμικών προσπαθεί ενδεχομένως να μη δώσει εύφορο έδαφος και σε παρεμβάσεις, όπως αυτή της προέδρου του γαλλικού ακροδεξιού Εθνικού Μετώπου Μαρίν Λεπέν, που χρησιμοποιεί τις εξελίξεις στην Ελλάδα, για να επιτεθεί στη γαλλική Δεξιά (UMP) και τους Σοσιαλιστές (PS), αλλά και στην Ευρωπαϊκή Ένωση: «Το χαστούκι που δόθηκε στον υποψήφιο της Ε.Ε., της ΕΚΤ και του ΔΝΤ Σταύρο Δήμα αποτελεί νίκη του λαού και των αντιπροσώπων του ενάντια στην ευρωπαϊκή ολιγαρχία και τις αγορές», γράφει σε δελτίο Τύπου η Λεπέν και υποστηρίζει ότι τα «γεγονότα που διαδραματίζονται σήμερα στην Ελλάδα είναι ένας εφιάλτης για την Ε.Ε. και τους δουλοπρεπείς του UMP και του PS».
Ο Τσίπρας ή ο Σόιμπλε;
Ακριβώς αυτή την παράμετρο, της ενίσχυσης των ευρωσκεπτικιστών στην Ευρώπη, ως απότοκο μιας πιθανής σύγκρουσης με την επόμενη κυβέρνηση της Ελλάδας, αναδεικνύει ένα πολύ ενδιαφέρον σχόλιο του οικονομικού αρχισυντάκτη της Sueddeutsche Zeitung Κλάους Χούλβερσάιντ, με τίτλο «Νέος φόβος από την Αθήνα». Ο Γερμανός δημοσιογράφος διερωτάται ποιος θα έχει τα περισσότερα πλεονεκτήματα σε μια σκληρή διαπραγμάτευση την επόμενη μέρα; Ο Τσίπρας ή ο Σόιμπλε;
«Κατ' αρχήν ο Τσίπρας», απαντά ο σχολιαστής της SZ. «Θα μπορούσε να σταματήσει την εξυπηρέτηση του χρέους, χωρίς να μπορούν στην αρχή τουλάχιστον να αντιδράσουν οι Βρυξέλλες και το Βερολίνο. Νομικά δεν υπάρχει τρόπος εκδίωξης μιας χώρας από το ευρώ. Επιπλέον, χάρη στο πρωτογενές πλεόνασμα, ο Τσίπρας έχει μια χρονική άνεση, που δεν είχαν οι προκάτοχοί του. Θα μπορεί να πληρώνει για ένα διάστημα μισθούς και συντάξεις. Ωστόσο, αυτό το πρωτογενές πλεόνασμα θα εξαφανιστεί γρήγορα, εάν ο ΣΥΡΙΖΑ τηρήσει τις υποσχέσεις του για κατάργηση των περισσότερων μέτρων λιτότητας. Οπότε ο Τσίπρας έχει δύο δυνατότητες. Είτε να βγει από την Ευρωζώνη και να αρχίσει να τυπώνει δραχμές είτε να προσπαθήσει μέσω διαπραγματεύσεων να βελτιώσει τους όρους της συμφωνίας με τους δανειστές - κάτι που θα απογοητεύσει πολλούς από τους ψηφοφόρους του».
Ο φόβος των ευρωσκεπτικιστών της Εναλλακτικής
Ωστόσο, ο Χούλβερσάιντ εκτιμά ότι και για τον Σόιμπλε η κατάσταση δεν είναι εύκολη. «Θα του ήταν πολύ δύσκολο να υποχωρήσει και να δεχθεί αλλαγή των όρων, κυρίως διότι οι βουλευτές του κόμματός του δε θα έδιναν την έγκρισή τους. Αλλά εάν δεν υποχωρήσει και αφήσει τον Τσίπρα με τη στάση του να βγάλει την Ελλάδα από το ευρώ, κάτι που δεν τρομάζει πια το Βερολίνο τόσο πολύ όσο το 2012, πάλι έχει πρόβλημα. Η Μέρκελ θα έπρεπε για πρώτη φορά να παραδεχθεί ότι οι Γερμανοί φορολογούμενοι θα χάσουν δισεκατομμύρια εξαιτίας της διαχείρισης της ευρωκρίσης - ρίχνοντας νερό στον μύλο των ευρωσκεπτικιστών της Εναλλακτικής για τη Γερμανία, που παίρνουν ψήφους από το κόμμα της.
Επιπλέον, υπάρχει ακόμη ο φόβος της μετάστασης: Μπορεί οι άλλες χώρες της κρίσης, Ισπανία, Πορτογαλία και Κύπρος, να τα πήγαν καλύτερα από την Ελλάδα, αλλά δεν απέκτησαν ανοσία σε μια νέα επιστροφή της κρίσης - για να μη μιλήσουμε καθόλου για τις νέες υποψήφιες, όπως η Γαλλία και η Ιταλία».
FT: Μήνυμα για New Deal στέλνει η Αθήνα
Τη δική τους άποψη για την αποτροπή της μετάστασης διατυπώνουν στο κύριο άρθρο τους οι Financial Times, που επισημαίνουν ότι «η αποτυχία της ελληνικής κυβέρνησης να αποτρέψει τις πρόωρες εκλογές είναι η τελευταία απόδειξη ότι απαιτούνται πιο γενναίες πολιτικές αποφάσεις από τους ηγέτες της Ευρωζώνης. Δεν φτάνουν πλέον οι απλές τεχνικές βελτιώσεις της πολιτικής». Οι FT ουσιαστικά κατηγορούν τη Γερμανία, αφενός ότι αντιμετωπίζει τα έθνη «σαν κακομαθημένα παιδιά», αφετέρου ότι προσπαθεί να επιβάλει το μοντέλο της, το οποίο της έφερε μεν ανάπτυξη και απασχόληση, αλλά και υπο-επένδυση, επισφαλείς θέσεις εργασίας και στασιμότητα μισθών. «Ο κόσμος, όχι μόνο στην περιφέρεια, αλλά επίσης στην Ιταλία και τη Γαλλία, τη δεύτερη και την τρίτη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης και από τα ιδρυτικά κράτη της Ε.Ε., έχει απαυδήσει με τις υπαγορεύσεις. Και δεν βοηθάει ότι οι εντολές που υπαγορεύονται είναι λανθασμένες, όπως συμβαίνει με την οικονομική πολιτική που καταστρέφει τη ζήτηση και που εφαρμόστηκε συνολικά», γράφουν.
taz: Ο κομμουνισμός αναβάλλεται
Τέλος, σε μια διαφορετική ανάγνωση των εξελίξεων στην Ελλάδα προχωρά ο αρχισυντάκτης της tageszeitung του Βερολίνου Κλάους Χίλενμπραντ, σαρκάζοντας τα σενάρια τρόμου που στήνονται: «Ούτε η Ευρώπη θα γκρεμιστεί, ούτε το ευρώ θα διαλυθεί, ούτε ο κομμουνισμός θα επικρατήσει στην Ελλάδα. Όλα αυτά είναι ανοησίες», γράφει και εξηγεί: «Οι νέες εκλογές στην Ελλάδα είναι μια ευκαιρία να στείλουν οι Έλληνες στη σύνταξη ένα διεφθαρμένο πελατειακό πολιτικό σύστημα. Αυτό θα ήταν μια πράξη πολιτικής υγιεινής για την Ελληνική Δημοκρατία. Και οι Ευρωπαίοι πολιτικοί θα έπρεπε να χαίρονται στη πιθανότητα να μην έχουν πια να κάνουν με Έλληνες δημαγωγούς που μοιράζουν πόστα». Ωστόσο, ο Χίλενμπραντ προσγειώνει και τους ενθουσιώδεις της γερμανικής Αριστεράς: «Ο σοσιαλισμός δεν θα έρθει στην Αθήνα του 2015. Ούτε συζητιέται καν η έξοδος της Ελλάδας από την Ε.Ε. Εάν νικήσει ο ΣΥΡΙΖΑ, θα χρειαστεί κυβερνητικούς εταίρους. Κι ο Αλέξης Τσίπρας δεν είναι ούτε ο θαυματοποιός της Ουτοπίας, ούτε ο τρόμος κάθε χριστιανού. Θέλει να αυξήσει τη φορολογία για τους πλούσιους, να μειώσει τις στρατιωτικές δαπάνες, να εισαγάγει ένα σεμνό κατώτατο μεροκάματο. Αυτό είναι παλιά καλή σοσιαλδημοκρατία, τίποτε παραπάνω», γράφει και καταλήγει:
«Μπορεί η Ελλάδα να μην απειλείται με κομμουνισμό, αλλά η Ευρώπη απειλείται με ανήσυχες μέρες. Επειδή ο ΣΥΡΙΖΑ θέλει κούρεμα του χρέους, κάτι απόλυτα οικονομικά λογικό για την Ελλάδα, αλλά προβληματικό για την Ευρώπη, καθώς θα θίξει τα κράτη-μέλη και τους πολίτες τους, στους οποίους φορτώθηκαν τα χρέη της Ελλάδας. Θα έχει πολύ ενδιαφέρον να δούμε κατά πόσο είναι πρόθυμες οι κυβερνήσεις και τα κόμματα της Ευρώπης να ζητήσουν από τους πολίτες τους αλληλεγγύη για τους Έλληνες, που αυτή τη φορά θα κοστίσει χρήματα. Το πιθανότερο είναι ότι η Γερμανία αυτό θα το φρενάρει και θα βγάλει πάλι από το καπέλο την εικόνα των 'ανίκανων χρεοκοπημένων Ελλήνων' που θέλουν να κάνουν σοσιαλισμό 'με τα λεφτά μας' - ακόμη κι αν είναι ανυπόστατες».
