Ο δημοσιογράφος του Channel4 Πολ Μέισον, που τις τελευταίες μέρες βρισκόταν στην Σκωτία, λίγη ώρα μετά την ανακοίνωση τον αποτελεσμάτων κατέληξε και κατέγραψε "τα δέκα συμπεράσματα" που προέκυψαν από την κάλπη. Ακολουθεί η συνοπτική παρουσίασή τους:
1. O φόβος δουλεύει. Αν όλα τα ΜΜΕ και τα μεγάλα κόμματα σας λένε πως έρχεται η καταστροφή, ο κόσμος κινητοποιείται.
2. Το κυβερνών Σκωτσέζικο Εθνικό Κόμμα (SNP) δεν κατάφερε να κινητοποιήσει κανέναν πέρα από την εκλογική του βάση. Αυτό που έδωσε δυναμική και αέρα στο "ναι" να φύγει από το 30% ήταν α) κάποια παραδοσιακά προπύργια των Εργατικών στα αστικά κέντρα που έκλιναν υπέρ του Ναι και β) η νεολαιίστικη κινητοποίηση στις αστικές περιοχές.
3. Οι δύο βασικές μεταβλητές στο εξής για το Γουέστμινστερ είναι πόση φορολογική αυτονομία θα έχει η Σκωτία και πόσα δικαιώματα ψήφου θα χάσουν οι Σκωτσέζοι βουλευτές στο εξής, υπάρχει λοιπόν συνταγματικό ζήτημα.
4. Αυτό που μετρά πραγματικά για το Λονδίνο είναι η δημοσιονομική σταθερότητα, οπότε μπορεί να δούμε μια καλύτερη προσφορά για δημοσιονομική αυτονομία από την αναμενόμενη, συνδυασμένη με τον αποκλεισμό των Σκωτσέζων βουλευτών από το να μπορούν να ψηφίσουν για αγγλικά ζητήματα. Και στις δύο περιπτώσεις, αυτό είναι ζημιά για τους Εργατικούς.
5. Είναι η πρώτη πράξη ενός πολιτικού δράματος. Θα ακολουθήσουν οι συνδιασκέψεις, μετά οι εκλογές, μετά το δημοψήφισμα για το ευρώ.
6. Δύο εβδομάδες νωρίτερα, η Βρετανία παρουσίασε το δημοψήφισμα ως βρετανικό ζήτημα. Υποχωρεί τώρα - αλλά παραμένει σκωτσέζικο ζήτημα. Το μαζικό ακτιβίστικο κίνημα -στον δρόμο και στο Διαδίκτυο- θα επιστρέψει με συγκεκριμένα ζητήματα στη φορολογία και στο σύστημα πρόνοιας. Σίγουρα θα δημιουργηθεί ένας σκωτσέζικος ΣΥΡΙΖΑ / Podemos που θα πάρει ψήφους από τους Εργατικούς - δημιουργώντας τους κι άλλα προβλήματα.
7. Για να μην ξαναπάμε σε δημοψήφισμα σε δέκα χρόνια, χρειάζεται μόνιμη λύση, η οποία μάλλον δεν θα δοθεί από έναν αδύναμο συνασπισμό μέχρι τον Μάιο του 2015.
8. Αν είχε υπερισχύσει το "ναι", το βρετανικό κράτος και το πολιτικό κατεστημένο θα είχαν καταβαραθρωθεί. Θα επέτρεπε ένα σκανδιναβικού τύπου σοσιαλδημοκρατικό εγχείρημα σε βρετανικό έδαφος. Το μάθημα που πρέπει να πάρουμε είναι πως δεν γίνονται τέτοιες μεγάλες αλλαγές εύκολα ή εν μιά νυκτί. Συμβαίνουν σπάνια.
9. Ο κόσμος κατάλαβε τα ζητήματα που έπεσαν στο τραπέζι - κυρίως οι νέοι.
10. Η Σκωτία είναι υπέροχη, γεμάτη νέους, μορφωμένους, ευγενικούς ανθρώπους και πλέον με έναν ζωντανό πολιτικό διάλογο. Πού θα πάνε, θα δείξει...
