Ακριβώς μια εβδομάδα πριν, Ισραήλ και Χαμάς αλληλοκατηγορούνταν για την κατάρρευση της εκεχειρίας. Σήμερα, και αφού αποδέχθηκαν μεσοβδόμαδα μια κατάπαυση του πυρός με μόνιμο χαρακτήρα, εξακολουθούν να ανταλλάσουν τα βέλη τους αναφορικά με το ποιος κέρδισε τον πόλεμο. Αν παρακολουθήσει κάποιος τη ρητορική των αντίπαλων πλευρών, νικητές είναι και οι δύο.
Ξεκινώντας από τη Γάζα και τα πανηγύρια που στήθηκαν εκεί την επομένη της ανακοίνωσης της μόνιμης εκεχειρίας, η εικόνα βάζει βέτο από μόνη της στους ισχυρισμούς της Χαμάς. Χιλιάδες κόσμου ξεχύθηκαν στους δρόμους κρατώντας σημαίες της ισλαμικής οργάνωσης, πανηγυρίζοντας την ήττα του Ισραήλ και την άρση του αποκλεισμού της Λωρίδας της Γάζας. Αυτοί που έλαβαν μέρος στους επινίκιους εορτασμούς, ήταν αρκετοί. Δεν ήταν όμως η πλειονότητα των κατοίκων της περιοχής. Τα πανηγύρια στους κεντρικούς δρόμους της πόλης απείχαν αρκετά από τις γειτονιές που ισοπεδώθηκαν.
«Η νίκη» της Χαμάς
Στην Μπέιτ Χανούν, στην Τζαμπάλια και σε ολόκληρο το ανατολικό τμήμα της Γάζας, οι κάτοικοι χάζευαν προβληματισμένοι την περιουσία τους, με σωρούς από σκόνη, πέτρες και σίδερα να απλώνονται μέχρι εκεί που φτάνει το μάτι.
Στα νεκροταφεία, τα οποία ξεπέρασαν το τελείωμα του πέτρινου φράχτη κι επεκτάθηκαν σε πενήντα ημέρες όσο μεγαλώνουν σε δύο χρόνια, οι γυναίκες που θρηνούν τον χαμό των ανθρώπων τους αδιαφορούν για τα κορναρίσματα και τις κραυγές της νίκης. Όσοι έχουν βιώσει τον πόλεμο στο παρελθόν δεν συμμερίζονται τη νικητήρια προσέγγιση. Όμως αυτοί είναι μεγάλοι σε ηλικία.
Η Χαμάς κέρδισε κάτι από αυτή την αναμέτρηση, είναι η γοητεία που ασκεί πλέον στη νέα γενιά, η ένοπλη αντίσταση, κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες. Τα φονταμενταλιστικά χαρακτηριστικά της οργάνωσης, ο ολοκληρωτισμός και ο περιορισμός των ελευθεριών πέρασαν σε δεύτερη μοίρα, ξεχάστηκαν.
Πέρα από την αύξηση της αποδοχής της κι εξετάζοντας τα δεδομένα της επόμενης ημέρας σε πραγματική βάση, η Χαμάς δύσκολα θα αποσπάσει τα ζητούμενα, που είχε θέσει ως στόχο για τον τερματισμό του πολέμου. Συμφώνησε σε παύση των εχθροπραξιών δίχως να διασφαλίσει τις απαιτήσεις της. Η συμφωνία εκκρεμεί και αναμένεται η οριστικοποίηση των συνφωνηθέντων κατόπιν του διαστήματος του ενός μηνός από την έναρξη της εκεχειρίας. Ακόμα και σε αυτό αποδέχθηκε μια γενικότητα, αφού δεν ορίζεται σαφής ημερομηνία συζήτησης για την άρση του αποκλεισμού της Γάζας ή των άλλων αιτημάτων.
Επίσης, για τους εμπλεκόμενους στις διαπραγματεύσεις, θεωρείται δεδομένο ότι για να ανοίξουν τα συνοριακά φυλάκια του Ισραήλ και να υπάρξει προώθηση αγαθών και υλικών για την ανοικοδόμηση της Γάζας, θα υπάρξει μια άλλη δύναμη η οποία θα ελέγχει τα σύνορα και τα περάσματα αυτά. Ο λόγος για τη Φατάχ, κάτι το οποίο αναμένεται να δοκιμάσει τις αντοχές και τη διάθεση για να προχωρήσει ένα βήμα παραπέρα η παλαιστινιακή ενότητα.
«Νικητής» και το Ισραήλ
Από πλευράς Ισραήλ, οι δηλώσεις Νετανιάχου περί «ανεπανόρθωτου και μοναδικού πλήγματος το οποίο δέχθηκε η Χαμάς», άρα μπορούμε να μιλάμε για νίκη του Τελ Αβίβ, δεν πείθουν ούτε τους πλέον πιστούς οπαδούς του.
Στρατιωτικά η Χαμάς στάθηκε ικανά απέναντι στον εξαιρετικό συνδυασμό πυρός και τεχνολογίας που διαθέτει το Ισραήλ, το οποίο έχασε περισσότερους στρατιώτες από ό,τι στον πόλεμο του 2006 στον Λίβανο. Έθεσε ως στόχους την καταστροφή των τούνελ και την εξουδετέρωση των ρουκετών της Χαμάς και κατέληξε σε συμφωνία εκεχειρίας, δίχως να έχει επιτύχει κανέναν από τους δύο στόχους.
Δέχθηκε τη διεθνή κατακραυγή για τον τρόπο που επιχείρησε. Για τους 2.193 Παλαιστίνιους που έχασαν τη ζωή τους (ανάμεσά τους 490 παιδιά), για τους 11.000 και πλέον τραυματίες, για 17.000 κατεστραμμένες κατοικίες, για επιθέσεις σε προστατευόμενες από το διεθνές δίκαιο εστίες προσφύγων και το σύνολο των υποδομών της Γάζας εκτός λειτουργίας.
Η παραπομπή του στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για πιθανά εγκλήματα πολέμου θα αποτελέσει αντικείμενο έρευνας από την επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών και αποτελεί ήδη διαπραγματευτικό μοχλό πίεσης από την πλευρά του Μαχμούντ Αμπάς για την οριοθέτηση από τον ΟΗΕ της περιόδου απομάκρυνσης από τα κατεχόμενα της Δυτικής Όχθης του ισραηλινού στρατού.
Στο πολιτικό σκηνικό του Ισραήλ, ο Νετανιάχου καλείται σε δύο μήνες να αντιμετωπίσει ένα συνέδριο στο κόμμα του, το Λικούντ, στο οποίο πιθανότατα θα τεθούν υπό αμφισβήτηση οι πολιτικές του και κατ' επέκταση και ο ίδιος. Η κυβέρνηση συνασπισμού, της οποίας ηγείται, τον αμφισβητεί ανοιχτά, ωστόσο για την ώρα αυτός δεν εγκαταλείπει το άρμα.
Στο εξωτερικό, η Βρετανία και η Γαλλία αναθεωρούν τη λίστα οπλικών συστήματων που θα πωλούν στο Ισραήλ (αν και με τη διεθνή ύφεση δύσκολα θα το τηρήσουν) και οι διπλωματικές σχέσεις με την Ουάσιγκτον αγγίζουν ιστορικό χαμηλό της περιόδου από το 1990 κι έπειτα. Υπό αυτές τις συνθήκες, η νίκη για την οποία έκανε λόγο ο κ. Νετανιάχου δεν προκύπτει. Δεν προκύπτει ούτε για τον ίδιο, ούτε για τη χώρα του.
Η πραγματική νίκη για τις δύο πλευρές θα είναι αν καταφέρουν να οριστικοποιήσουν και να προσυπογράψουν τα όσα συμφώνησαν για την παύση των εχθροπραξιών. Λογικά αυτό θα πρέπει να συμβεί σε περίπου έναν μήνα από τώρα. Ωστόσο, επειδή και οι δύο πλευρές έχουν λόγους να επιμείνουν στην ορολογία και τη διατύπωση των άρθρων, κυριαρχεί η επιφυλακτικότητα ως προς την πρόβλεψη της τελικής συμφωνίας.
Ήδη τα πρώτα σύννεφα διαφαίνονται, αφού, σύμφωνα με δήλωση του Μαχμούντ Αμπάς, ο Νετανιάχου σε μυστική συνάντηση στο Αμμάν φέρεται να αποδέχθηκε, εκτός της άρσης του αποκλεισμού της Γάζας, και την επαναχάραξη των συνόρων στη βάση του 1967, κάτι που από το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού διαψεύδεται. Το γεγονός της δεινής διαπραγματευτικής θέσης, στην οποία βρίσκεται πλέον ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, ίσως τελικά και να δρομολογήσει τις εξελίξεις, επιφέροντας πρόωρες εκλογές. Άλλωστε, υπάρχουν αρκετά παραδείγματα κυβερνητικών κρίσεων στο Ισραήλ, σε περιόδους που βρισκόμασταν κοντά σε ουσιαστικές συμφωνίες.
