ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΤΕΡΖΗ
Στα τέλη της δεκαετίας του '30 και μέχρι τα μέσα της επόμενης δεκαετίας, περίοδος που συμπίπτει με τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, τοποθετείται η "Χρυσή Εποχή" των κόμικς, η Golden Age των Αμερικανών υπερηρώων. Το 1938 κανείς δεν ήξερε το όνομα Σούπερμαν, ενώ δύο χρόνια αργότερα οι περιπέτειες του ήρωα από τον πλανήτη Κρύπτον διαβάζονταν σε εκατομμύρια αντίτυπα. Τον Μάιο του 1939, στην «Υπόθεση του χημικού συνδικάτου», εμφανίζεται για πρώτη φορά ο Μπάτμαν - Μπρους Γουέιν, ως το «αντίπαλο δέος» στον προηγηθέντα Σούπερμαν. Ο Μπρους Γουέιν είναι ένας εκατομμυριούχος του οποίου οι γονείς είχαν σκοτωθεί βίαια μπροστά στα μάτια του όταν ήταν ακόμη παιδί. «Αναπληρώνει» την έλλειψη υπερδυνάμεων χάρη στα χρήματα που διαθέτει και τα εκπληκτικά γκάτζετ που του προμηθεύουν οι άνθρωποι της εταιρείας του. Και τον Δεκέμβριο του 1940, κάνει την εμφάνισή του ο Κάπτεν Αμέρικα, ένας γνήσιος Αμερικανός υπερήρωας, λανσάροντας μάλιστα το σύνθημα "Αλήθεια, δικαιοσύνη, αμερικανικός τρόπος ζωής". Μετά το τέλος του πολέμου, η ζήτηση για τα κόμικς των υπερηρώων πέφτει κατακόρυφα, καθώς λόγω της στράτευσής τους στον αγώνα κατά του ναζισμού δυσκολεύονται να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα και το κοινό αναζητεί νέα είδη κόμικς, αισθηματικά, γουέστερν ή τρόμου.
Ο Ψυχρός Πόλεμος που ακολούθησε, με τις μακαρθικές διώξεις στις Ηνωμένες Πολιτείες, ήταν μια κρίσιμη περίοδος για την εξέλιξη του είδους. Στην Αμερική άρχισε να κερδίζει έδαφος η ιδέα ότι τα κόμικς ευθύνονται για την αύξηση της νεανικής εγκληματικότητας. Το βιβλίο του ψυχίατρου Φρέντρικ Γουέρθαμ "Seduction of the innocent" («Αποπλάνηση των αθώων») ξεκίνησε μια σκληρή πολεμική εναντίον των κόμικς, μιλώντας για το "αφύσικο και επιθετικό σεξουαλικό περιεχόμενό" τους. Η εξάπλωση αυτής της πολεμικής οδήγησε στη δημιουργία εξεταστικής επιτροπής της αμερικανικής Γερουσίας, και στην καθιέρωση ενός κώδικα δεοντολογίας, για την εφαρμογή του οποίου εξουσιοδοτήθηκε η «Επιτροπή δεοντολογίας των κόμικς» (The comics code authority). O κώδικας αυτός ήταν ένας κατάλογος απαγορεύσεων: απαγορεύονταν οι αναφορές στο σεξ, η υπερβολική βία, η αμφισβήτηση της εξουσίας κ.λπ. Κάθε νέος τίτλος, προτού κυκλοφορήσει, έπρεπε να υποβληθεί στην επιτροπή για έγκριση. Οι πωλήσεις των κόμικς έπεσαν ενυπωσιακά, κάποιες εταιρείες έκλεισαν, αρκετές σειρές που επρόκειτο να κυκλοφορήσουν ακυρώθηκαν. Η Comics Code Authority θα διατηρήσει τον έλεγχο πάνω στην παραγωγή των κόμικς σε όλη τη δεκαετία του '60 και έως τις αρχές του '70, και θα κατηγορηθεί από τους μελετητές ότι η επίδρασή της ήταν συνολικά αρνητική. Οι καθοριστικές κοινωνικές εξελίξεις της δεκαετίας του '60, το κίνημα ενάντια στον πόλεμο στο Βιετνάμ θα περάσουν μονάχα στα underground κόμικς.
Οφείλουμε πάντως να επισημάνουμε πως ανανέωση των κόμικς έχουμε στις αρχές της δεκαετίας του '60 και οφείλεται στην ομάδα των Σταν Λι - Τζακ Κίρμπι της εταιρείας Marvel, που "προσγείωσε" τους υπερήρωες, απορρίπτοντας το μέχρι τότε δημοφιλές μοντέλο του μαχητή για τη διάσωση της ανθρωπότητας... Η ομάδα της Marvel παρουσίασε ένα νέο είδος ηρώων, που έβλεπαν τις υπερφυσικές δυνάμεις τους περισσότερο σαν δεσμά παρά σαν απελευθέρωση. Επιπλέον, η Marvel παρουσιάζει και την πρώτη στα χρονικά ομάδα υπερηρώων, τους "Τέσσερις Φανταστικούς", τον Νοέμβριο του 1961. Ηταν οι πρώτοι υπερ-ήρωες με προβλήματα, οι πιο ανθρώπινοι όλων. Η εντυπωσιακή επιτυχία που είχε η συγκεκριμένη σειρά έπαιξε καθοριστικό ρόλο, ώστε η Marvel Comics να εξελιχθεί από μικρό τμήμα μιας εταιρείας περιοδικών σε γιγαντιαία, πολυεθνική εταιρεία ψυχαγωγίας, με συνεχή παραγωγή υπερηρώων: X-Men, Iron Man, Spiderman, The Incredible Hulk, Silver Surfer...
Η ομάδα των "Τεσσάρων Φανταστικών" αποτελείται από τέσσερις χαρακτήρες που συνδέονται με συγγενικές ή φιλικές σχέσεις και οι οποίοι απέκτησαν υπερδυνάμεις όταν εκτέθηκαν σε κοσμικές ακτίνες κατά τη διάρκεια επιστημονικής αποστολής στο διάστημα. Είναι ο Μίστερ Φαντάστικ / Ριντ Ρίτσαρντς, επιστήμονας και αρχηγός της ομάδας, η Αόρατη Γυναίκα / Σου Στορμ, σύζυγος του Μίστερ Φαντάστικ, η οποία μπορεί να γίνει αόρατη και να δημιουργήσει ισχυρά ενεργειακά πεδία, ο Ανθρώπινος Πυρσός / Τζόνι Στορμ, μικρότερος αδελφός της Σου, που μπορεί να πυρακτώσει με φλόγες το σώμα του, και Το Πράγμα / Μπένι Γκριμ, τερατόμορφης εμφάνισης χαρακτήρας, με υπεράνθρωπη φυσική δύναμη και αντοχή. Από την πρώτη τους εμφάνιση το 1961, οι "Τέσσερις Φανταστικοί" παρουσιάζονται με διαφορές και συγκρούσεις μεταξύ τους, οι οποίες ωστόσο δεν θέτουν σε κίνδυνο την ομάδα - περίπου σαν μια οικογένεια με τις καθημερινές μεταπτώσεις της... Και αντίθετα με άλλα κόμικς, οι συγκεκριμένοι υπερήρωες δεν κρύβουν τις πραγματικές τους ταυτότητες. Αρχικά, μάλιστα, στα πρώτα δύο τεύχη, δεν έχουν ούτε ειδικές στολές, κάτι αδιανόητο μέχρι τότε για τους υπερήρωες... Στην Ελλάδα γνωρίσαμε τους "Τέσσερις Φανταστικούς" αρχικά από την εταιρεία Καμπανάς και μετέπειτα από τη Μαμούθ, τη Modern Times και την Anubis. Το 2004 η Marvel αποφάσισε να προχωρήσει στην "επανεκκίνηση" της σειράς, κυκλοφορώντας τους "Ultimate Fantastic Four", επικυρώνοντας την ανθεκτικότητα των τεσσάρων ηρώων μέσα στον χρόνο.
Την ερχόμενη Πέμπτη, σχεδόν ταυτόχρονα με τον υπόλοιπο πλανήτη, αναμένεται και στην Ελλάδα η πρεμιέρα της ταινίας "Fantastic Four" του Τζος Τρανκ. Το σενάριο μας μεταφέρει σε μια χρονική στιγμή πριν από τη δημιουργία της ομάδας. Ο σκηνοθέτης εξηγεί για ποιο λόγο «προσγείωσε» την ιστορία του: "Οι Τέσσερις Φανταστικοί είναι εξερευνητές που ζητούν την περιπέτεια. Πάντα πήγαιναν στα πιο απίθανα μέρη, συναντούσαν κινδύνους σε άλλους πλανήτες και άλλες διαστάσεις". Οι τέσσερις νεαροί μεταφέρονται σε ένα εναλλακτικό και επικίνδυνο σύμπαν, ένα περιβάλλον όπου τα σώματά τους μεταλλάσσονται. Η ζωή τους αλλάζει για πάντα και οι τέσσερις νεαροί πρέπει να μάθουν να χειρίζονται αυτές τις απίστευτες ικανότητες που απέκτησαν για να σώσουν όχι μόνο τις ζωές τους, αλλά τη Γη, καθώς απέναντί τους βρίσκεται ένας παλιός σύμμαχος που άλλαξε πλευρά, ο Doctor Doom.
Γεννημένος το 1984, ο σκηνοθέτης Τζος Τράνκ έγινε γνωστός με "Το χρονικό", το 2012, όπου τρεις έφηβοι αποκτούν υπερφυσικές δυνάμεις ύστερα από ένα πάρτι. Το ρόλο του επικεφαλής της ομάδας, του Ριντ Ρίτσαρντς, ανέλαβε ο Μάιλς Τέλερ, που έχει πρωταγωνιστήσει στο «Whiplash». Ο Ρίτσαρντς είναι εδώ ένας φιλόδοξος επιστήμονας, χάρη στον οποίο η ομάδα ταξιδεύει σε άλλες διαστάσεις. Ο Μάικλ Μπ. Τζόρνταν, που υποδύεται τον Τζόνι Στορμ στην ταινία, γνωρίζεται με τον Τζος Τρανκ από "Το χρονικό", στο οποίο πρωταγωνιστούσε. Η θετή αδερφή του Τζόνι, η Σου, που υιοθετήθηκε από την οικογένεια Στορμ ως ορφανό από το Κόσοβο, έχει εξελιχθεί σε αναπόσπαστο μέλος της ομάδας και έπειτα από ένα πείραμα του Ρίτσαρντς αποκτά την ικανότητα να γίνεται αόρατη. Τον ρόλο αυτο κρατά η Κέιτ Μάρα, που έπαιζε στον πρώτο κύκλο επεισοδίων της σειράς «House of Cards».
