Από την εποχή του Ομήρου, πόσα και πόσα κείμενα δεν έχουν γραφτεί με θέμα τις περιπέτειες του Κανένα. Να θυμηθούμε τον "Οδυσσέα" του Τζέημς Τζόυς, την "Οδύσσεια" του Νίκου Καζαντζάκη, το "Πάνω σε ένα ξένο στίχο" του Γιώργου Σεφέρη, το "I am Nobody" της Έμιλυ Ντίκινσον, την "Ιθάκη" του Κ. Π. Καβάφη, το "Υφαντό της Πηνελόπης" του Γιάννη Ρίτσου και τόσα άλλα... Οι συγγραφείς συνεχίζουν να ευτυχούν κάνοντας το ταξίδι του νόστου, δίνοντας το δικό τους σχήμα στην επιστροφή, επιχειρώντας καθόδους στον Άδη...
Το Ομηρικό έπος μπορεί ακόμα και εμπνέει δημιουργικές λογοτεχνικές ανταλλαγές, ο ήρωας που επιστρέφει στην πιστή σύζυγο, η αμφισβητούμενη δική του (και δική της πίστη) οι μυητικές διαδικασίες και τα περάσματα που μας διδάσκει η ανθρωπολογία, ο εξανθρωπισμός μετά το ταξίδι. Ο καθένας βρίσκει τον τρόπο να πλησιάσει και να απομακρυνθεί καταλλήλως από την ομηρική συνθήκη, για να χτίσει τη δική του προσωπική μυθολογία. Ομολογουμένως, αυτές οι προσεγγίσεις ασκούν μεγάλη γοητεία ακριβώς για τον τρόπο τον ιδιαίτερο που έχει ο κάθε συγγραφέας στην προσέγγιση και την ανατροπή του αρχικού μύθου.
Μια ιδιαίτερη περίπτωση είναι και η ποιητική συλλογή της Κούλας Αδαλόγλου, Οδυσσέας τρόπον τινά, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Σαιξπηρικόν. Η Κούλα Αδαλόγλου, φιλόλογος με σημαντικές περγαμηνές λογιότητας, όπως το μεταπτυχιακό στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, το διδακτορικό στη Διδασκαλία της Γλώσσας και την Αξιολόγηση της Γραφής στο ΑΠΘ, αλλά και στην πράξη της δημιουργικής επικοινωνιακής διδασκαλίας της γλώσσας, μιας και ανήκει στη συγγραφική ομάδα των εγχειριδίων Έκθεση - Έκφραση για το Λύκειο και διετέλεσε Σχολική Σύμβουλος Φιλολόγων στη Θεσσαλονίκη. Πεδίο ανατροπών λαμπρό η ποιητική της συλλογή.
Το πρώτο μέρος έχει τον τίτλο όλης της συλλογής, «Οδυσσέας τρόπον τινά» και είναι μια Οδύσσεια επιστολική, όπου ο Οδυσσέας δεν είναι δρων υποκείμενο, αλλά απών παραλήπτης μηνυμάτων, ενίοτε αποστολέας τους...
Ηλεκτρονικά μηνύματα στον Οδυσσέα, ένα πανηγύρι της γλώσσας και των παθών της, εμπλοκή της τεχνικής όρων και των συμβάσεων της ηλεκτρονικής επικοινωνίας, μια πολυτροπικότητα, χρήση αγγλικών όρων, ανατροπές του μύθου. H Πηνελόπη γράφει στο λάπτοπ που της πήρε, γράφει e- mail, τον εγκαλεί για το ότι καθυστερεί να απαντήσει, ζηλεύει, του στέλνει νέα (η Ελένη έκανε μαστεκτομή)... Γράφει, σβήνει, κρατάει γράμματα στο προσωπικό της αρχείο, υφαίνει το textus της, δεν υπάρχει χωρίς το υφαντό της (τι θα 'κανε η Πηνελόπη χωρίς γράψιμο, τη μόνη της θεραπεία). Ο Οδυσσέας της στέλνει δώρα με την Αθηνά, γράφει σε πολυτονικό και την εξοργίζει...
Παιδεύει τις αναμνήσεις της, την ταυτότητά της, την ελλιπή ερωτική της εμπειρία, στοχάζεται στον χρόνο... ερωτευμένη και ματαιωμένη...
Η συλλογή συμπληρώνεται από την εξίσου αριστουργηματική ενότητα, Διαδρομές (α) Immigrants - τρόπον τινά και β) τα όνειρα αφανίζονται όταν τα απορρίπτουν, μια αντιστροφή όπου η Πηνελόπη είναι που φεύγει, μεταναστεύει στην Αγγλία. Μια θεματική της νοσταλγίας, της ζωής των μεταναστών, αναψηλάφηση της μνήμης και της απώλειας από τη βρετανική εξοχή, ανεξαργύρωτες οικογενειακές και ερωτικές υποθέσεις, μοναξιά, φθορά, η γενέθλια πόλη, η Θεσσαλονίκη... Το οικείο και το ξένο, φιγούρες από τη λογοτεχνία και το θέατρο, Τενεσή Γουίλιαμς, Σύλβια Πλαθ, Λιούις Κάρολ ενσωματωμένοι στον προσωπικό μύθο σε μια μεικτή γλώσσα, σπασμένα αγγλικά. Μια ραγισμένη, αλλά ατόφια (Broken Voice) ποιητική φωνή. Σπάνιας ευαισθησίας και λογοτεχνικής αρτιότητας.
info:
Κούλα Αδαλόγλου "Οδυσσέας, τρόπον τινά"
Εκδ. Σαιξπηρικόν, σελ. 80, τιμή: 8 ευρώ
