Ο εγκλεισμός στον οποίο εξαναγκαστήκαμε με αφορμή τη διάδοση της πανδημίας του κορωνοϊού μας σφράγισε ως άτομα και ως κοινωνία. O περιορισμός της ελευθερίας των κινήσεων μας έκοψε αιφνίδια και βίαια τις αρτηρίες μέσα στις οποίες κυκλοφορεί η ζωοποιός δύναμη της ανθρώπινης συν-ύπαρξης. Μας φυλάκισε σαν άγρια ζώα στις εστίες μας που μεταβλήθηκαν σε κλουβιά και μας μετάλλαξε σε ανθρωποειδή, ικανά λόγω του φόβου του θανάτου να κατασπαράξουμε τον διπλανό αλλά κι αυτόν που θεωρούσαμε δικό μας άνθρωπο. Διέλυσε το προσωπικό και το συλλογικό μας σώμα και το απέσπασε από το συναίσθημα. Με αποτέλεσμα πολλοί να μένουν απαθείς στα αλλεπάλληλα πλήγματα που δέχεται τώρα από το κυβερνών καθεστώς. Και οι λίγοι, ανάμεσα σ’ αυτούς και πολλοί καλλιτέχνες που έμειναν ενεργοί και σε όλη τη διάρκεια του εγκλεισμού, συνηθισμένοι ίσως να δουλεύουν αποκλεισμένοι τα όσα τους συμβαίνουν και διαδραματίζονται γύρω τους και να μπορούν σήμερα με τα έργα τους να αποτυπώσουν την περίοδο εκείνη.
«ΣΩΜΑ Ένα Πεδίο Ανταγωνισμού»
Τα «Θεωρήματα» είναι ο θεσμός που εμπνεύστηκε, πρότεινε και ονομάτισε το 2018 ο τότε πρόεδρος του Ελληνικού Τμήματος της Διεθνούς Ένωσης Κριτικών Τέχνης, ομότιμος καθηγητής του ΑΠΘ Εμμανουήλ Μαυρομάτης. Με στόχο την οργάνωση μιας έκθεσης όπου επιμελητές ιστορικοί και κριτικοί Τέχνης, μέλη του τμήματος, θα δείχνουν σε, μια φτωχή σε ανεξάρτητους θεσμούς και τόπους προβολής των νέων καλλιτεχνών, χώρα, έργα σύγχρονα που όχι μόνο καθρεφτίζουν τα καίρια ζητήματα της εποχής τους, αλλά λειτουργούν και ως ένας ανοιχτός δίαυλος επικοινωνίας με το κοινό.
Ο φετινός τίτλος «ΣΩΜΑ Ένα Πεδίο Ανταγωνισμού», που τους προσέδωσε το μέλος της οργανωτικής επιτροπής επιμέλειάς της Έλλη Λεβεντάκη, εκφράζει, με τον πιο εύστοχο τρόπο, το ευρύ πεδίο των προβληματισμών που γεννήθηκαν αναφορικά με το σώμα τα τελευταία, καθοριζόμενα από την πανδημία χρόνια. Ο τόπος όπου συμβαίνει η φετινή έκθεση, η αίθουσα «Νίκος Κεσσανλής» της ΑΣΚΤ Αθηνών, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως ο πλέον κατάλληλος. Μια και αποτελεί τον εκθεσιακό χώρο ενός από τα σημαντικότερα φυτώρια της γέννησης νέων δημιουργών. Ο θεατής της αντικρίζει το σώμα σε διαφορετικές διατυπώσεις του με όλες τις -παραδοσιακές και νέες- μορφές της τέχνης. Στις οποίες αναγκαστικά θα αναφερθούμε επιλεκτικά. Το διαβάζει μέσα από τα διαχρονικά και νέα σημαινόμενα των έργων τριών καλλιτέχνιδων που επιμελήθηκε ο Στρατής Πανταζής: στον «παραληρηματικό» απελευθερωτικό «Χορό» της Αιμιλίας Παπαφιλίππου.
Στη φωτογραφία της Ελένης Λύρα, όπου παρουσιάζεται γυμνό και ακρωτηριασμένο, όπως έπειτα από μια μαστεκτομή, ραμμένη με μια κλωστή που εκτείνεται ρέουσα στον χώρο, πλαισιωμένο με μια κλασική κορνίζα. Στα «σιωπηλά κελιά» της εκσυγχρονισμένης καταστολής, τα υποδηλούμενα από την Πέγκυ Κλιάφα με μια πόρτα φυλακής, φτιαγμένης με αναρίθμητες καρτέλες χαπιών που η κατανάλωσή τους αυξήθηκε δραματικά στη διάρκεια της πανδημίας. Το διακρίνει κερματισμένο, όπως στη βιολογία ή στην εξελιγμένη εκμετάλλευσή της, σε όργανα, πλασμένα με σφυρήλατα, ακρυλικά και πλαστικά, σαν πετρώματα ή δένδρα, από τον Κώστα Σταυρόπουλο σε επιμέλεια της Κατερίνας Καζολέα. Ή στις αποτυπωμένες με μελάνι «Συνάψεις» της Ελένης Μωραΐτη, σε επιμέλεια Έλλης Λεβεντάκη. Βυθίζεται στη δίνη των μεταμορφώσεών του μέσα από τα γραμμένα με μια γραφή χειρονομιακή, φιμωμένα, κραυγάζοντα, μελαγχολικά πρόσωπα από τον Φίλιππο Τσιτσόπουλο που δένουν με το βίντεο της προβεβλημένης ως περφόρμανς από τον άμβωνα ασκούμενης εξουσίας και με τη φωτογραφία της ασφυκτικής χειραψίας του Κωστή. Που επιμελήθηκε η Έφη Μιχάλαρου. Έρχεται αντιμέτωπος με το κυβιστικά μορφωμένο, ψυχρό μεταλλικό «Κορίτσι του σήμερα» του Αντώνη Παυλάκη σε επιμέλεια της Αλεξάνδρας Κουρουτάκη. Και με το γλυπτό της πνεόμενης από τον Λόρκα «Νύφης», της φυλακισμένης μέσα στο ματωμένο νυφικό και στις περικνημίδες, της Εύης Κυρμακίδου σε επιμέλεια Εμμανουήλ Μαυρομάτη.
Βυθίζεται στον εφιαλτικό κόσμο «της έγκλειστης καθημερινότητας» της Αγγελικής Λόη που επιμελήθηκε ο Κωνσταντίνος Μπάσιος. Τον αποτελούμενο από έναν καναπέ με αγκάθια, πλαισιωμένο με πλάσματα τραυματισμένα, ζωγραφισμένα με υδάτινα χρώματα, και τον τεράστιο επιτοίχιο ομφάλιο λώρο τον φτιαγμένο με τα συρραμμένα φίλτρα του καφέ «επιβίωσης», σχηματισμένο με κύστες που θα μπορούσαν να κυοφορούν τη ζωή ή τον θάνατο. Νιώθει ανακουφισμένος καθώς εισέρχεται στο δωμάτιο με την εγκατάσταση που επιμελήθηκε η Λίνα Τσίκουτα. Παρακολουθώντας το απλό, ανθρώπινο βίντεο της Ομάδας «Indoors» του αποκαλυπτικού για τον θεατή και τις ίδιες «Ξεγυμνώματός τους» απέναντι από το καλυμμένο με επάλληλα στρώματα ταινίας «Κέλυφος Σωμάτων Προσωπείο» του Ανδρέα Σάββα και το αντιφατικό βίντεο «Εγερτήριο» της Εύας Στεφανή με το «Ατελείωτο Φιλί» που προβάλλεται με τους ήχους της πρωινής προσευχής της Κρατικής Ραδιοφωνίας του ’70. Κρατά το σύνθημα που έγραψε πάνω σε γιούτα ο Μάριος Φούρναρης διασταυρώνοντας τις λέξεις No one και As One, «Κανένας Μόνος του», και έδειξε σε επιμέλεια της Νίκης Παπασπύρου.
Info
Θεωρήματα 3 «ΣΩΜΑ Ένα πεδίο ανταγωνισμού», διοργάνωση AICA Hellas ΑΣΚΤ, αίθουσα «Νίκος Κεσσανλής», Πειραιώς 256
Διάρκεια έκθεσης: 3 Νοεμβρίου-3 Δεκεμβρίου 2023
Ωρες λειτουργίας: Τετ.-Κυρ.: 5 μ.μ.-9 μ.μ.
