Η διαχρονική «ιδεολογία του μεταπρατισμού» προβάλλεται πλέον δημόσια και ως κανονικότητα από το επιτελείο του άρχοντος καθεστώτος Μητσοτάκη, που την εφαρμόζει χωρίς φραγμούς και χωρίς τα συνήθη προσωπεία της Δεξιάς. Στηριζόμενο στη λογική του ρουσφετιού και του ατομικού συμφέροντος, μεταπουλά όχι μόνο την παραγωγική βάση και τον ενεργειακό πλούτο της χώρας μέσα στα αποκαΐδια των πυρκαγιών και στα απόνερα των πλημμυρών, αλλά και το πολιτιστικό, πνευματικό της εποικοδόμημα. Αντιμετωπίζοντας και αλλοτριώνοντας τους χώρους του Πολιτισμού. Απαξιώνοντας τις πολιτιστικές αξίες των πολιτών της, ακόμα και αυτήν την ίδια την αξία της ανθρώπινης ζωής μέσα σε μια λογιστική θεώρησή της, ως εμπορεύματα.
Το αποδεικνύει η πρόσφατη τηλεοπτική δήλωση του υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου, ο οποίος, θέλοντας να τονίσει τον ρόλο της Ελλάδας ως ασφαλούς προορισμού επισκεπτών, επισήμανε χωρίς το παραμικρό ίχνος ενσυναίσθησης, την ώρα όπου συντελούνταν η απάνθρωπη επιχείρηση βομβαρδισμού-αφανισμού των Παλαιστινίων από τον στρατό του Ισραήλ στην κατεχόμενη από αυτόν Γάζα: «Ότι έχουμε εισροή Ισραηλινών τουριστών. Αν κάποιοι ήρθαν, δεν είναι Παλαιστίνιοι, έχουν έρθει Ισραηλινοί και έχουμε αύξηση στις αιτήσεις Golden Visa».
Η γλυπτική του Γιώργου Λάππα ως πνευματική αναζήτηση
Μέσα σ’ αυτό το δυστοπικό κλίμα προβάλλεται ως αντίδοτο, θα τολμούσα να πω, στην γκαλερί Citronne, στο Κολωνάκι, η έκθεση του γλύπτη και δασκάλου στην ΑΣΚΤ Γιώργου Λάππα, που έφυγε τόσο ξαφνικά και πρόωρα το 2016 από τη ζωή. Στήθηκε από μια τριάδα επιμελητών ικανών να στηρίξουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τη βασισμένη τόσο στις θεωρητικές του γνώσεις στην κλινική ψυχολογία, στην αρχιτεκτονική, στα εικαστικά καλλιτεχνικής πράξης του Λάππα όσο και στο συναίσθημα που αυτή αποπνέει: από τη γλύπτρια και σύντροφό του Αφροδίτη Λίτη, την ιστορικό τέχνης Τατιάνα Σπινάρη-Πιλλαλή και τον καθηγητή Αρχιτεκτονικής Γιώργο Τζιρζιλάκη. Ο τίτλος της «Αλαφροΐσκιωτο βάδισμα» εκφράζει τις μετέωρες ανάμεσα στην απτή ύλη και στο άυλο, δεσπόζουσες στη δημιουργία του, ανθρώπινες φιγούρες. Αλλά και τον δικό του πραγματικό και μεταφορικό ιδιαίτερο βηματισμό του.
Μόλις εισέλθει στην γκαλερί ο θεατής έρχεται αντιμέτωπος με το τελευταίο -κεντρικό- έργο -της έκθεσης- που ο Λάππας δεν πρόλαβε να τελειώσει. Παρότι το ημιτελές -ως καθοριστικό στοιχείο του μοντέρνου- αποτελούσε σημαντικό στοιχείο της δουλειάς του. Διεισδύει έτσι με τη βοήθεια του μεταλλικού σκελετού, που ο καλλιτέχνης έχει με τη συνήθη τακτική του -όπως πληροφορούμαστε από την παρουσίαση της Σπινάρη- ανασυνθέσει -από παλιότερα κομμάτια έργων του-, στο εσωτερικό «οικοδόμημα» των δημιουργημάτων του. Διαισθάνεται με το συναρμολογημένο με έναν τρόπο θαυμαστό, σαν ένα σχέδιο γραμμένο με μια γραφή χειρονομιακή, τον πνευματικό χαρακτήρα της ανθρώπινης υπόστασης, που ο Λάππας προσδίδει σε όλες σχεδόν τις ντυμένες φιγούρες του, κάνοντας τες να φαίνονται με τα φαρδιά, φτιαγμένα από πλαστικό ύφασμα ρούχα τους και τις πτυχώσεις τους σαν «πουκάμισα αδειανά».
Ενισχύεται από το μυστικιστικό φως των ηλεκτρικών λυχνιών που τις διαπλέει, τις σκιές που ο φωτισμός τους δημιουργεί στους τοίχους δίπλα και απέναντί τους, επεκτείνοντας τον χώρο δράσης τους σε ένα πεδίο υπερβατικό. Το ολοκληρωμένο κεφάλι θυμίζει νεκρική μάσκα, παραπέμποντάς μας στον ιδιαίτερο ρόλο που έπαιξε, μεταξύ άλλων, στη γλυπτική του γεννημένου και γαλουχημένου στα πρώτα χρόνια της ζωής του στο Κάιρο καλλιτέχνη του κόσμου η αρχαία αιγυπτιακή τέχνη. Το βλέπουμε και στις -ως ευθείες αναφορές σε αιγυπτιακά αγάλματα πλασμένες- «ξαπλωτές Φιγούρες του». Αλλά και στον στηριζόμενο σε μια ράβδο «κηπουρό» με το απαστράπτον λευκό κουστούμι, που δίνει την αίσθηση ότι διαλογίζεται πάνω από το φωτισμένο κυκλικό σχήμα μπροστά του.
Διακρίνει στους ακροβάτες «Χαρούμενους Ανθρώπους» του την ενσωμάτωση της μνήμης της Ιστορίας της Τέχνης και την αέναη προσπάθεια των εκφραστών της να υπερβούν όχι μόνο το κλασικό ιδεώδες της ισορροπημένης αναπαράστασης του ανθρώπου, αλλά και να πραγματώσουν με τους τολμηρούς δρασκελισμούς των μορφών τους το αρχέγονο όνειρο του ανθρώπου να απεγκλωβιστεί από το κέντρο βάρους της σωματικής του βαρύτητας και να πετάξει πέρα από τον χώρο και τον χρόνο σε σφαίρες νοητικές, που μόνο οι «Αλαφροΐσκιωτοι» μπορούν να προσεγγίσουν.
Info: Γιώργος Λάππας, «Eerie walk» / «Αλαφροΐσκιωτο βάδισμα» Citronne gallery, Π. Ιωακείμ 19, 4ος όροφος, Διάρκεια έκθεσης: 24 Οκτωβρίου-9 Δεκεμβρίου 2023 Ώρες λειτουργίας: Τρ./Πέμ./Παρ. 11 π.μ.-8 μ.μ., Τετ./Σάβ.11 π.μ.-4 μ.μ.
