Η Μπάρμπαρα Κοπλ υπήρξε πρωτοπόρα στο πολιτικό ντοκιμαντέρ. Η 76χρονη δημιουργός έχει βραβευτεί με δύο Όσκαρ, το πρώτο το 1976 για το «Harlan County USA» για την αιματηρή μάχη των ανθρακωρύχων στο Κεντάκι και το δεύτερο το 1990 για το «American Dream», που εξερευνούσε την απεργιακή κρίση που ξέσπασε σε μια βιομηχανία συσκευασίας κρεάτων στη Μινεσότα. Η νέα της ταινία με τίτλο «Η συμμαχία της Νέας Ορλεάνης» («Gumbo Coalition) ακολουθεί τον Μαρκ Μόριαλ της οργάνωσης National Urban League και την Τζάνετ Μουργκία της ΜΚΟ UnidosUS, οι οποίοι δίνουν έναν αντιρατσιστικό αγώνα και προσπαθούν να ενδυναμώσουν τις αφροαμερικανικές και τις λατινοαμερικανικές κοινότητες στις ΗΠΑ, καθώς μάχονται με όσα μέσα διαθέτουν υπηρετώντας τη φυλετική δικαιοσύνη.
Η ταινία σας είναι φορτισμένη από τα πολιτικά θέματα με τα οποία καταπιάνεται, αλλά τελικά υπάρχει μια αίσθηση αισιοδοξίας, μια αίσθηση πως όλα μπορεί να πάνε καλά. Αυτή ήταν μια συνειδητή απόφαση ή προέκυψε στο μοντάζ;
Οταν σκηνοθετώ ένα ντοκιμαντέρ, μου αρέσει να κάνω τους ανθρώπους να νιώθουν άνετα και να ακούω προσεκτικά αυτά που έχουν να μου πουν. Έτσι, λοιπόν, καταφέρνω να τους κάνω να ανοιχτούν και να μου εκμυστηρευτούν τις αλήθειες τους. Όταν υπάρχει εμπιστοσύνη, τότε προκύπτουν καλύτερες εξομολογήσεις και ίσως αυτό να δημιουργεί αυτή την αίσθηση αισιοδοξίας, γιατί οι ίδιοι οι άνθρωποι γίνονται λιγότερο κυνικοί και αισθάνονται και ίσως αρχίζουν να πιστεύουν ότι τελικά μπορούμε να αφήσουμε κάτι θετικό στον κόσμο μας. Αυτό το συναίσθημα δεν μπορεί παρά να επηρεάσει την ταινία.
Τι σε έκανε να στρέψεις τον φακό σου στον Μαρκ Μόριαλ και στην Τζάνετ Μουργκία;
Κυρίως το πόσο δυναμικοί και πόσο ακούραστοι άνθρωποι είναι. Πρόκειται για χαρισματικούς ακτιβιστές που είναι ταπεινοί και τους ενδιαφέρει εξίσου να μιλήσουν σε φτωχά παιδιά της γειτονιάς όσο και σε Προέδρους, αντιπροέδρους και γερουσιαστές. Και πάντα καταφέρνουν να εμπνεύσουν αυτούς με τους οποίους συνομιλούν.
Μπορεί ένα πολιτικό ντοκιμαντέρ να κάνει τη διαφορά και να προκαλέσει τριγμούς στην κοινωνία;
Ολα τα ντοκιμαντέρ θεωρώ ότι μπορούν να το καταφέρουν αυτό. Εγώ, τουλάχιστον, θέλω με το δικό μου να κάνω τους θεατές να νιώσουν την ανάγκη για συμμετοχή και δράση. Να αναλογιστούν ότι είναι πολύ καλύτερο και υγιές και ευεργετικό να κάνουν έστω μια δράση, όσο μικρή και συμβολική κι αν είναι, από το να ζουν σε τόσο δύσκολες εποχές και να παραμένουν σιωπηλοί, αμέτοχοι και άπραγοι. Δεν χρειάζεται να είσαι ορκισμένος ακτιβιστής για να κάνεις τη διαφορά. Κάθε μικρή κίνηση μετράει και μπορεί να επηρεάσει ή να ξεσηκώσει κάποιους άλλους.
Με την αύξηση σε περιεχόμενο στις πλατφόρμες και την υπερπροσφορά σε ντοκιμαντέρ θεωρείτε ότι η ποιότητα έχει πέσει σε σχέση με το ’80 και το ’90 που έβγαιναν λιγότερα;
Δεν θα το έλεγα. Προσωπικά χαίρομαι πολύ που όλο και περισσότεροι άνθρωποι είναι πιο διατεθειμένοι από ποτέ να ρισκάρουν να χάσουν χρήματα και να επενδύσουν χρόνο για μια ιδέα ή για να περάσουν ένα μήνυμα στον κόσμο. Τι πιο όμορφο από το να δημιουργούνται πολλές δουλειές από ανθρώπους που συνεργάζονται σε ένα είδος κινηματογράφου που ξέρουν ότι δύσκολα θα τους αποφέρει χρηματικά κέρδη. Τα ντοκιμαντέρ χρειάζονται πολύ χρόνο και υπομονή, και σπάνια είναι κερδοφόρα. Έτσι, λοιπόν, βλέπουμε όλο και περισσότερες δουλειές που είναι προϊόν αγάπης και πάθους.
Η εκστρατεία πόρτα με πόρτα για να εγγραφούν σε καταλόγους για να ψηφίσουν οι άνθρωποι που δεν έχουν συνηθίσει να συμμετέχουν σε εκλογές, την οποία βλέπουμε στην ταινία, μας αφορά και στην Ελλάδα, καθώς η αποχή και η απαξίωση της Δημοκρατίας είναι ένα από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε εδώ.
Αυτό είναι πολύ στενάχωρο. Όμως πρέπει να σου πω ότι στην Αμερική αυτή τη στιγμή τα κινήματα και τα εργατικά σωματεία βρίσκονται σε άνοδο. Και είναι οι νεότεροι άνθρωποι αυτοί που στηρίζουν τον συνδικαλισμό και τον αναβιώνουν με νέους όρους και νέες μορφές. Οι νέοι είναι η απάντηση.
Πιστεύετε στη νέα γενιά, δηλαδή;
Πιο πολύ από ποτέ. Για παράδειγμα, οι νέοι είναι αυτοί που ξέρουν ότι τα παιδιά και τα εγγόνια τους θα υποφέρουν στο μέλλον σε αυτόν τον πλανήτη και είναι οι μόνοι που θα δώσουν μάχες για την κλιματική αλλαγή. Οι νεότεροι άνθρωποι ξέρουν και ενώνονται καλύτερα μεταξύ τους για ευγενείς σκοπούς απ’ ό,τι οι παλαιότερες γενιές που είχαν διχόνοιες και φθείρονταν απέναντι στον εχθρό. Οι νέοι άνθρωποι σήμερα, αν ασχοληθούν με κάτι και πολεμήσουν γι’ αυτό, δεν υπάρχει περίπτωση να μην βγουν νικητές.
