Το δράμα της ζωής του Τζιγουάρ Χατζάμπι, γνωστού με το όνομα Χατάρ, στα χέρια του έμπειρου Φατίχ Ακίν, ξεχωρίζει στις ταινίες που προβάλλονται από σήμερα Πέμπτη (12/1) στους κινηματογράφους, καθώς μετατρέπεται σε ένα πολιτικοποιημένο τριπ στην καρδιά ενός τεστοστερονούχου κόσμου δίχως να ξεχνά ούτε στιγμή την ψυχαγωγική του φύση.
Το χρυσάφι του Ρήνου (Rheingold) ***1/2
Σκηνοθεσία: Φατίχ Ακίν
Διάρκεια: 138΄
Παίζουν: Τζέσε Άλμπερτ, Χοσέ Μπάρος, Φελίξ Μπολντ
Ο Φατίχ Ακίν όφειλε να εξιλεωθεί με κάποιον τρόπο για την τελευταία του ταινία, το απαράδεκτο και κακοφορμισμένο «Χρυσό γάντι» (2019), και ευτυχώς το καταφέρνει με ένα βιογραφικό φιλμ εγκλήματος και τιμωρίας, το οποίο με έναν παράξενο τρόπο πετυχαίνει ουσιαστικά όλα όσα φαντασιωνόταν ότι πέτυχε το καλογυαλισμένο «8 Mile», κι ας μην έχει τόσο καλά τραγούδια όσο είχε ο Eminem. Το δράμα της ζωής του Τζιγουάρ Χατζάμπι, ο οποίος έγινε γνωστός με το όνομα Χατάρ, στα χέρια του έμπειρου Φατίχ Ακίν μετατρέπεται σε ένα πολιτικοποιημένο τριπ στην καρδιά ενός τεστοστερονούχου κόσμου, που όμως καταφέρνει να παραμένει γειωμένο και δίχως να ξεχνά ούτε στιγμή την ψυχαγωγική του φύση.
Η αφήγηση κάνει ένα απόλυτα συγκρατημένο σλάλομ, από τη γέννηση του ήρωα σε μια σπηλιά μέχρι τη δίωξη από το καθεστώς του Χομεϊνί και από τις πρώτες κομπίνες στις γειτονιές της Βόννης μέχρι το οργανωμένο έγκλημα στο Άμστερνταμ. Η αναδρομή στην πολυτάραχη ζωή του θα κάνει στάσεις σε χαριτωμένα περιστατικά αλλά και σε βίαιες συγκρούσεις προτού ο Χατζάμπι εξελιχθεί σε ατρόμητο ντίλερ ναρκωτικών, όπου, προκειμένου να ρυθμίσει τα χρέη του προς ένα καρτέλ, θα καταστρώσει μια ληστεία χρυσού. Ο Χατάρ όμως θα μπορέσει να αναγεννηθεί μέσα από τις άτεχνες ρίμες του.
Είναι εντυπωσιακό το πώς η βία ισορροπεί με τη λεπτότητα και πώς το βαθύ πολιτικό σχόλιο, ειδικά όσον αφορά την οικογένεια των προσφύγων, διοχετεύεται με τόση διακριτικότητα και αρχοντιά μέσα στην ιστορία.
Στο πρόσωπο του ήρωα υπάρχει κάτι από την ψυχοπάθεια του «Μπρόνσον», όπως τον ενσάρκωσε ο Τομ Χάρντι, χωρίς την αυτάρεσκη πόζα του Νίκολας Ρεφν. Στην αφήγηση υπάρχουν και τα απρόοπτα του κόσμου του Γκάι Ρίτσι, χωρίς τον χαβαλέ που παραπέμπει σε καρτούν.
Οσα άλματα όμως και να κάνει η αφήγηση ανάμεσα στα είδη, ο Ακίν κρατάει τις ισορροπίες. Είτε αντιμετωπίσει κανείς το «Χρυσάφι του Ρήνου» ως δράμα ενηλικίωσης, είτε ως θρίλερ ληστείας, είτε ως ρομάντζο, είτε ως προσφυγικό δράμα, είτε ως μουσική βιογραφία, είτε ως γκανγκστερικό παζλ στο περιθώριο της διχασμένης Ευρώπης, το παιχνίδι είναι κερδισμένο. Πάνω απ’ όλα, όμως, πρόκειται για μια απολαυστική ιστορία, που φαντάζει εντελώς απίθανη για να είναι αληθινή.
Δεξιοτεχνικό δράμα βγαλμένο από βιβλικές σελίδες
Ο όρκος του Παμφίρ (Pamfir) ***
Σκηνοθεσία: Ντμίτρο Σουκολίτκι Σόμπτσουκ
Διάρκεια: 101΄
Παίζουν: Ολεκσάντρ Γιατσεντούικ, Στανισλάβ Πότιακ, Σολομίγια Κιρίλοβα
Σκηνοθετικό ντεμπούτο που προκάλεσε αίσθηση στο Δεκαπενθήμερο των Σκηνοθετών στις Κάννες, όπου έκανε πρεμιέρα. Ένας άνδρας επιστρέφει στην Ουκρανία ύστερα από μήνες απουσίας για να περάσει χρόνο με την οικογένειά του και για να αφήσει τα χρόνια του λαθρεμπορίου πίσω του. Ο έφηβος γιος του θα κάψει σε μια πρόβα χορωδίας την εκκλησία του χωριού κι έτσι ο ήρωας θα αναγκαστεί να πέσει ξανά στη λάσπη της παρανομίας για να πληρώσει τη ζημιά. Το παγανιστικό καρναβάλι της αγροτικής περιοχής λειτουργεί σαν γκιλοτίνα πάνω από τους ήρωες και φέρνει κάτι δυσοίωνο στην ιστορία οικογενειακής τραγωδίας, χωρίς το στοιχείο του μακάβριου να κατακλύζει την ατμόσφαιρα. Το ατύχημα με την πυρκαγιά στην τοπική εκκλησία, οι συναισθηματικές εντάσεις και τα χρέη που δημιουργεί αποκαλύπτουν έναν κόσμο ραδιουργίας, πισώπλατων μαχαιριών και υπόγειας βίας.
Οι κάτοικοι του χωριού έχουν μια αίσθηση κοινότητας, αλλά μια εγκληματική πράξη θα μπορούσε να είναι η μόνη πρακτική λύση ενός ανυπέρβλητου οικονομικού προβλήματος.
Η ιστορία του Παμφίρ θυμίζει κάτι από το «A history of violence» (2005) όσον αφορά τις αλλαγές που αναγκάζεται να υιοθετήσει σωματικά ένας άνθρωπος για να γυρίσει σελίδα και το κάρμα που τον ακολουθεί.
Ο σκηνοθέτης ασχολείται αποτελεσματικά με την επίπλαστη ψευδαίσθηση των οικογενειακών σχέσεων, που θα σημάνουν και το τέλος του ψυχολογικού κόσμου των ηρώων. Αυτό που έχει περισσότερη αξία, όμως, είναι η σχέση πατέρα και γιου. Μια σχέση ατελής, μπερδεμένη και προβληματική, που θαρρείς πως κουβαλάει μια βιβλική τραγωδία στους ώμους της, την οποία ξεδιπλώνει με εντυπωσιακά μονοπλάνα, ειδικά στο δεύτερο μέρος της (μια σωματική αναμέτρηση ενός με πολλούς βάζει τα γυαλιά στη αντίστοιχη του «Oldboy»). Ο «Όρκος του Παμφίρ» είναι μια πανάξια ταινία, που γυρίστηκε υπό τρομερή πίεση, αλλά καταφέρνει να αφουγκραστεί τα πληγωμένα αισθήματα των ηρώων της.
Παίζονται ακόμη
Το πάθος (The passion of Anna) **1/2
Σκηνοθεσία: Ίνγκμαρ Μπέργκμαν
Διάρκεια: 101΄
Παίζουν: Λιβ Ούλμαν, Μαξ Βον Σίντοφ, Μπίμι Άντερσον
Ενας πρόσφατα διαζευγμένος άνδρας με μυστηριώδες παρελθόν και αινιγματικά κίνητρα συναντά σε ένα μακρινό νησί της Βαλτικής μια συναισθηματικά καταρρακωμένη χήρα, η οποία δεν μπορεί να ξεπεράσει τα φαντάσματα του παρελθόντος. Οι δυο τους θα αποπειραθούν να συνάψουν ερωτική σχέση. Όμως εκείνος αδυνατεί να ξεπεράσει τα συναισθήματα βαθιάς ταπείνωσης και παραμένει αποκομμένος. Στο μεταξύ, η κοινότητα του νησιού πέφτει θύμα ενός άγνωστου ψυχοπαθή που βασανίζει τα αδέσποτα ζώα της περιοχής.
Μία από τις λιγότερο γνωστές δημιουργίες του Μπέργκμαν, που δημιουργήθηκαν στην πιο πειραματική περίοδό του. Στο «Πάθος» οι ηθοποιοί της ταινίας αναλύουν τους χαρακτήρες τους και τις ερμηνευτικές τους επιλογές μπροστά στην κάμερα σε εμβόλιμες σκηνές οι οποίες είναι σαφώς εμπνευσμένες από τη nouvelle vague, που το 1969 ήταν στο αποκορύφωμά της. Όμως αυτά τα ντοκιμαντερίστικα ιντερλούδια τελικά αφαιρούν από τον ρεαλισμό της ιστορίας. Πρόκειται για μία από τις λιγότερο προβεβλημένες ταινίες του Μπέργκμαν, που επανακυκλοφορεί σε ψηφιακά αποκατεστημένη κόπια.
Βικ ο Βίκινγκ και το μαγικό σπαθί (Vic the Viking and the magic sword)
Σκηνοθεσία: Ερίκ Καζές
Διάρκεια: 77΄
Ο Βικ θέλει διακαώς να σαλπάρει για μέρη μακριά από τις σκανδιναβικές ακτές. Αλλά ο πατέρας του δεν είναι σίγουρος για τα προσόντα του μικρού να γίνει αληθινός Βίκινγκ. Όλα αλλάζουν όταν ο πατέρας του, ο αρχηγός του χωριού, κλέβει από τον ορκισμένο εχθρό του ένα μαγικό σπαθί που μετατρέπει τα πάντα σε χρυσό και ο μικρός Βικ ξαφνικά βρίσκεται να ζει την περιπέτεια της ζωής του. Περιπέτεια κινουμένων σχεδίων για πολύ μικρά παιδιά, μεταγλωττισμένη στα ελληνικά.
