Ο νέος δίσκος του Φοίβου Δεληβοριά «Anime» που θα κυκλοφορήσει σε λίγες ημέρες έρχεται να ολοκληρώσει και να κλείσει μια άτυπη τριλογία. Τρία albums δηλαδή που αποτελούν σταθμούς στην εξέλιξη της δημιουργικής πορείας του, αλλά ταυτόχρονα και καταθέσεις της κοσμοθεωρίας του οι οποίες αλληλοσυμπληρώνονται.
Το 2010 ο Φοίβος Δεληβοριάς, έχοντας ήδη κυκλοφορήσει πέντε δίσκους και έναν διπλό ζωντανά ηχογραφημένο που τον είχαν κάνει ευρύτατα γνωστό, εγκατέλειψε την πολυεθνική εταιρεία που στέγαζε τη δισκογραφική δραστηριότητά του και υπέγραψε με τη μικρή ανεξάρτητη -αλλά ήδη έγκριτη- εταιρεία από την Πάτρα Inner Ear. Πρώτος καρπός της συνεργασίας τους την ίδια χρονιά ήταν το «Ο αόρατος άνθρωπος», ακολούθησε το 2015 το «Καλλιθέα» και τώρα το «Anime».
Το «Ο αόρατος άνθρωπος» (ένα τραγούδι του οποίου ερμήνευε η αείμνηστη Αρλέτα) κυκλοφόρησε όταν ο Φοίβος Δεληβοριάς ήταν 37 ετών και ήταν μια αποτύπωση του πώς έβλεπε τον εαυτό του μαζί με νύξεις για το προς τα που και πως ήθελε να κινηθεί στη συνέχεια. Πέντε χρόνια αργότερα, το «Καλλιθέα» πήρε τον τίτλο του από την περιοχή όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε και, όχι συμπτωματικά, έχοντας πολύ πρόσφατα αποκτήσει την κόρη του, ήταν μια κριτική αποτίμηση της παιδικής και κυρίως της εφηβικής ηλικίας του. Τον Σεπτέμβριο θα συμπληρώσει τα 49 χρόνια του και, φυσιολογικά ίσως, το «Anime» είναι η ματιά του στον κόσμο γύρω του τώρα, αλλά και στο εγγύς μέλλον.
Ήδη από τον δεύτερο δίσκο του ο Φοίβος Δεληβοριάς είχε κάθε φορά έναν συνεργάτη παραγωγό ο οποίος αναλάμβανε το πολύ σημαντικό ηχητικό σκέλος. Μετά από μια διακοπή στο «Ο αόρατος άνθρωπος», αυτό συνεχίστηκε και είναι η σειρά του Βασίλη Ντοκάκη, ηγετικής φυσιογνωμίας των "No Clear Minad" αλλά και ήδη γνωστού για τις ξεχωριστές παραγωγές του, για παράδειγμα στη Nalyssa Green. Το «Καλλιθέα» ήταν μια «επιστροφή» στη δεκαετία του 1970, την εποχή που ξεκίνησε η «ψηφιακή επανάσταση» και γι' αυτό ο Χρήστος Λαϊνάς επέλεξε σωστά να δώσει μια έντονη ηλεκτρονική διάσταση στον ήχο του.
Αντίθετα, ο Βασίλης Ντοκάκης στο «Αnime», δίχως να αφήνει καθόλου εκτός τη σταθερή εδώ και αρκετά χρόνια τετραμελή ηλεκτρική μπάντα του Φ.Δ., δίνει έμφαση στον ακουστικό ήχο με έντονη παρουσία οργάνων όπως βιολί, σαξόφωνο και τρομπόνι που παίζουν εκλεκτοί συμμετέχοντες μουσικοί, αλλά και αρκετών άλλων τα οποία παίζει ο ίδιος. Μέριμνά του ήταν να κρατήσει τα τραγούδια όσο πιο κοντά ήταν δυνατό στην αρχική μορφή τους, όπως γράφτηκαν δηλαδή, και έτσι στο επίκεντρο είναι η φωνή αλλά και η ακουστική κιθάρα του Φοίβου Δεληβοριά.
Ας δούμε όμως συνοπτικά τα δέκα τραγούδια του δίσκου.
«Μόνο ψέματα». Μια γλυκόπικρη μελωδία για ένα τραγούδι που μιλάει για τα μεγάλα και μικρά, σημαντική και μη, ψέματα που λέμε στις σχέσεις μας και πριν απ' όλα σε αυτή με τον ίδιο τον εαυτό μας.
«Απόψε είμαι κοντά σου». Πάνω σε μια μεταλλαγμένη λαϊκή φόρμα και μεταμφιεσμένο ευφυέστατα σε ερωτικό, ένα τραγούδι για τα ψυχολογικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά που διαμόρφωσαν τον Νεοέλληνα του σήμερα.
«Κάποια παιδάκια». Με αφορμή την κόρη του, ο δημιουργός πραγματεύεται τις πολλές διαφορετικές δυνατότητες εξέλιξης που έχουμε όλοι/ες καθώς μεγαλώνουμε, για να καταλήξουμε όμως αυτό που θα επιλέξουμε να είμαστε.
«Ο λωτοφάγος». Από τα πιο δυναμικά, σχεδόν ροκ τραγούδια του δίσκου και μια προτροπή για να προσαρμοζόμαστε στον κόσμο που αλλάζει πλέον ταχύτατα, η οποία απευθύνεται κυρίως στους άντρες -αφού προφανώς με αυτούς αισθάνεται πιο κοντά ο δημιουργός- αλλά ταυτόχρονα και μια «υπόγεια» κριτική σε σεξιστικές συμπεριφορές.
«Ένα Σάββατο που μοιάζει Κυριακή». Μια βόλτα σε μια άδεια Θεσσαλονίκη δίνει έμπνευση σε έναν τρυφερό, όχι όμως και νοσταλγικό, αναστοχασμό πάνω στο παρελθόν της πόλης αλλά και του ίδιου του Δεληβοριά.
«Άγρια Ορχιδέα». Πολύ δυνατό και σχεδόν οργισμένο μουσικά και αρκετά... αθυρόστομο τραγούδι που βάζει κάτω δίχως έλεος το σεξιστικό και συνολικά macho πρότυπο άντρα, το οποίο δυστυχώς κυριαρχεί σε ένα μεγάλο τμήμα της ελληνικής κοινωνίας.
«Αταίριαστο». Για όλους και όλες που δεν κολλάνε πουθενά και σε καμία κατάσταση και τις εσωτερικές αντιφάσεις τους με ευπρόσδεκτη άφθονη δόση απολαυστικού «υπόργητου» χιούμορ.
«Ο ποιητής και το ποίημα». Πολύ πλούσιος ενορχηστρωτικά στοχασμός για τη δημιουργία, το πού τελειώνει ο δημιουργός και πού αρχίζει το δημιούργημα, παράλληλα όμως με τις προεκτάσεις αυτής της διαδικασίας στην καθημερινή ζωή.
«Ελένη Τοπαλούδη». Με τίτλο το όνομα της νεαρής κοπέλας που ήταν ένα από τα γνωστότερα θύματα γυναικοκτονίας, ένα τραγούδι θλιμμένο, γεμάτο από ανθρωπιά, κατανόηση και ενσυναίσθηση για εκείνη και όλες τις άλλες που είχαν την τύχη τους, μια καθυστερημένη αλλά και επιβεβλημένη δικαίωση. Θα το χαρακτήριζα ακόμα και συγκλονιστικό.
«Μπαλάντα». Φόρος τιμής στους μεσαιωνικούς περιπλανώμενους τροβαδούρους που με ένα λαούτο συνόδευαν τη φωνή τους, η οποία ερμήνευε αρχικά θρησκευτικούς και μετά κοσμικούς και ιδίως ερωτικούς στίχους, ο πρόγονος δηλαδή της κελτικής και στη συνέχεια αγγλοσαξονικής αφηγηματικής μπαλάντας που παιδί της είναι και ο Φ.Δ. Συμβολικά μια επιστροφή και καταβύθιση ξανά στον πυρήνα της δημιουργίας μέχρι την επόμενη έξοδο από αυτόν με νέους καρπούς.
Όπως λέει ο Φοίβος Δεληβοριάς, ο τίτλος «Αnime» αναφέρεται στο ότι ο δίσκος, καθώς ηχογραφήθηκε αρχικά στο παλαιό στούντιο της Φίνος Φιλμ όπου ηχογραφούνταν τα soundtracks των ταινιών της και στη συνέχεια σε ένα μικρό στούντιο δίπλα στο Α' Νεκροταφείο Αθηνών, «ακούει ψυχές». Σαφώς και «συνομιλεί» με πολλά πράγματα από το παρελθόν, όμως είναι μια εργασία που, τόσο μουσικά όσο και στιχουργικά, κοιτά αποφασιστικά μπροστά και αυτό είναι κάτι το οποίο η χώρα μας έχει πάρα πολλή ανάγκη αυτή την περίοδο.
Ο έφηβος που έκανε μαθήματα κλασικής κιθάρας με τον Ορφέα Περίδη και τον επέλεξε ο Μάνος Χατζιδάκις για να κυκλοφορήσει στην εταιρεία «Σείριος», την οποία είχε ιδρύσει ο ίδιος, τον πρώτο δίσκο του σε ηλικία μόλις 16 ετών, έχει εξελιχθεί σε έναν από τους σοβαρότερους, ωριμότερους και ουσιωδέστερους τραγουδοποιούς τού σήμερα. Το «Αnime», που κυκλοφορεί στα καταστήματα και σε ψηφιακή μορφή στις 6 Μαΐου, δεν είναι απλά ένας από τους καλύτερους δίσκους του 2022 αλλά, το λιγότερο, της τελευταίας τριετίας.