Υπάρχει στην Ελλάδα μια γιορτή πιο μεγάλη από τις άλλες. Τόσο μεγάλη που να χωράει και τους πιστούς χριστιανούς και τους άθεους, και τους λάτρεις των παραδόσεων και τους αδιάφορους. Το Πάσχα των Ελλήνων, Πάσχα, που λέει και το τραγούδι. Το βράδυ της Ανάστασης οι περισσότεροι θα βρουν τον δρόμο για την εκκλησία, έστω για το προαύλιό της. Στη γειτονιά τους, στο χωριό τους ή στον τόπο που έχουν επιλέξει για σύντομες διακοπές. Όπως οι περισσότεροι εύχονται εδώ και μέρες “Καλή Ανάσταση” - κι ο καθένας αντιλαμβάνεται την ευχή με το δικό του τρόπο. Και δεν θέλουν να θυμούνται ότι το άγιο φως έρχεται από την Ιερουσαλήμ με ειδικό αεροσκάφος και τιμές αρχηγού κράτους - ακόμη και επί κυβερνήσεως Αριστεράς.
Το Πάσχα πάει παρέα με την άνοιξη - και, ακόμη κι αν βρέχει, όλοι θέλουν να τα γιορτάσουν. Όπως θέλουν να καθίσουν και στο πασχαλινό τραπέζι στη μεγάλη ετήσια μάζωξη της οικογένειας ή/και της παρέας. Με όρεξη περισσή, ανεξάρτητα από το αν νήστεψαν ή όχι.
Κάποιοι θα βρεθούν -ή είναι τυχεροί αυτές τις μέρες και ζουν- σε τόπους με ιδιαίτερα πασχαλινά έθιμα. Άλλοτε κατανυκτικά, άλλοτε χαριτωμένα, άλλοτε εντυπωσιακά - και επικίνδυνα. Κι αν είναι πλάι στη θάλασσα, ακόμα καλύτερα.
Κούνιες στη Νιο...
Στην Ίο, μετά το πασχαλιάτικο γλέντι με αρνιά και κρασί, όπου όλοι -ντόπιοι και επισκέπτες- είναι καλοδεχούμενοι, ο Πολιτιστικός Σύλλογος “Η Φοινίκη” αναβιώνει τη δεύτερη μέρα του Πάσχα το παραδοσιακό έθιμο της Κούνιας. Νεαρά κορίτσια του νησιού, ντυμένα με παραδοσιακές στολές, στήνουν κούνιες στο κέντρο της Χώρας και τα παλικάρια τις κουνούν, ενώ οι κοπέλες τραγουδούν παραδοσιακά τραγούδια αγάπης.
Στη Φολέγανδρο, το Μεγάλο Σάββατο όλα τα σπίτια του νησιού είναι ανοιχτά για να δεχτούν την ευλογία της Παναγίας, της οποίας η περιφορά διαρκεί τρεις ημέρες. Την Κυριακή του Πάσχα, η εικόνα μεταφέρεται στη Χώρα και τα στενά του Κάστρου, με ομοβροντίες βεγγαλικών. Τη δεύτερη ημέρα του Πάσχα, η εικόνα ευλογεί και τα σκάφη που βρίσκονται στο λιμάνι και αργά το βράδυ επιστρέφει στο μοναστήρι της Παναγίας, όπου παραμένει μέχρι το επόμενο Πάσχα.
Στην Πάτμο, στη "δεύτερη Ανάσταση", μπορείτε να ακούσετε στο Μοναστήρι του νησιού το Ευαγγέλιο να διαβάζεται στα ιταλικά, τα γαλλικά, τα ρώσικα, τα αγγλικά, τα γερμανικά, τα σέρβικα και τα αρχαία ελληνικά.
...και ρουκέτες στη Χίο
Στη Χίο προσοχή! Βρέχει ρουκέτες στο Βροντάδος. Το ετοιμοπόλεμο χωριό εδώ και χρόνια πρωταγωνιστεί στα δρώμενα του νησιού με ένα έθιμο παλιό όσο και η ναυτική παράδοση του νησιού. Από τα χρόνια της Τουρκοκρατίας ακόμα κρατάει αυτός ο ιδιότυπος «πόλεμος» μεταξύ των ενοριτών της Παναγίας της Ερειθιανής και του Αγίου Μάρκου. Οι χιλιάδες ρουκέτες που εκτοξεύονται το βράδυ της Ανάστασης κάνουν τη νύχτα μέρα και προσφέρουν ένα εντυπωσιακό θέαμα. Στόχος είναι ο τρούλος και το έμβλημα του Αγίου Μάρκου από τη μια και το ρολόι της Παναγίας της Ερειθανής από την άλλη. Η προετοιμασία κρατάει μήνες ολόκληρους με τους νεότερους να ετοιμάζουν το εκρηκτικό μείγμα από κάρβουνο, νίτρο και θειάφι. Οι αυτοσχέδιες ρουκέτες στήνονται σε ξύλινες βάσεις και το σφύριγμα μιας κόρνας δίνει το σύνθημα για την έναρξη των «εχθροπραξιών». Ακολουθεί προσωρινή «παύση πυρός» για να προσέλθουν οι πιστοί στην εκκλησία. Μόλις ακουστεί το «Χριστός Ανέστη», μια καταιγίδα φωτιάς ξεσπάει ανάμεσα στις ενορίες. Το μοναδικό αυτό θέαμα προσελκύει κάθε χρόνο χιλιάδες ντόπιους και τουρίστες, καθώς είναι μοναδικό σε όλο τον κόσμο. Και ενίοτε υπάρχουν θύματα.
Στον Μαραθόκαμπο της Σάμου, την Κυριακή του Πάσχα, εδώ και κοντά 100 χρόνια διατηρείται το έθιμο των "Τουφεκιών". Κάποιοι μάλιστα το συνδέουν και με την Επανάσταση του 1821. Στις μέρες μας, οι κάτοικοι προσπαθούν κάθε χρονιά να προσφέρουν και εντυπωσιακότερο θέαμα, προσελκύοντας επισκέπτες από όλη την Ελλάδα και τον κόσμο. Για το έθιμο αυτό ο κόσμος προετοιμάζεται μήνες πριν. Συγκεντρώνουν τα υλικά τους και σιγά - σιγά κατασκευάζουν απίστευτο αριθμό "εκτοξευτήρων - Τουφεκιών". Κάθε ενορία έχει στη συλλογή της 1.600-2.000 "Τουφέκια". Τα τοποθετούν στο χώμα με προσανατολισμό τα απέναντι βουνά -για λόγους ασφαλείας- και η κάθε ενορία παρουσιάζει το δικό της θέαμα. Την Κυριακή του Πάσχα, μετά την μεσημεριανή περιφορά των Αναστάσεων, όλες οι ενορίες συναντιούνται σε προκαθορισμένο σημείο και η κάθε μια στην σειρά της ξεκινά τις "Τουφεκιές". Στόχος είναι να παρουσιάσουν το πλέον πολύβουο και καπνογόνο θέαμα. Έτσι ανακηρύσσεται και ο νικητής. Όταν τελειώσει η διαδικασία, όλοι μαζί γιορτάζουν με αυγά, κουλούρια και παραδοσιακό σαμιώτικο κρασί.
Μπότηδες κι αερόστατα
Στην Κέρκυρα, πάλι, βρέχει κανάτια. Με το σήμα της πρώτης Ανάστασης το Σάββατο το μεσημέρι, οι κάτοικοι της Κέρκυρας πετούν τεράστια κανάτια γεμάτα νερό -τους μπότηδες- από τα μπαλκόνια τους. Τα μπαλκόνια είναι στολισμένα και οι κάτοικοι δένουν στους μπότηδες κόκκινες κορδέλες. Όλα αυτά έχουν ως αποτέλεσμα τη δημιουργία μιας συγκλονιστικής ατμόσφαιρας, την οποία επιτείνουν οι βροντεροί κανονιοβολισμοί από το φρούριο την ώρα που σκάνε στα πλακόστρωτα καντούνια οι γεμάτοι μπότηδες ενώ ηχεί η μουσική που ξεχύνεται από τα πνευστά των 18 Φιλαρμονικών της πόλης αλλά και τα χειροκροτήματα των παρευρισκομένων, γηγενών αλλά και τουριστών, οι περισσότεροι από τους οποίους έρχονται και ξανάρχονται, πιστοί στο ραντεβού τους το Μεγάλο Σάββατο στα καντούνια της παλιάς πόλης.
Η “θορυβώδης” Ανάσταση δεν σταματά εδώ. Με το σπάσιμο των σταμνών ξεκινούν οι καμπάνες της πόλης να μεταδίδουν το χαρμόσυνο μήνυμα. Η μία μετά την άλλη, οι καμπάνες, σαν μια αδιάσπαστη αλυσίδα, φέρνουν το μήνυμα και στο μικρότερο χωριό.
Μαγική είναι η εικόνα της Ανάστασης στο Λεωνίδιο για όσους αγαπούν τα αερόστατα. Τα παιδιά των πέντε ενοριών της κωμόπολης συναγωνίζονται στις επιτυχείς «πτήσεις» των χρωματιστών φωτεινών αερόστατων, τα οποία ετοιμάζουν επί εβδομάδες πριν το Πάσχα. Για περίπου μισή ώρα μετά το «Χριστός Ανέστη» ο ουρανός αποκτά... έξτρα αστέρια.
Τέλος, ονομαστές είναι οι αλογοδρομίες στην παραλία της Συκιάς, στη Σιθωνία, και οι ποντιακές “αυγομαχίες” στην Καστανούσα της Κερκίνης και στις Κρηνίδες της Καβάλας, ενώ κάθε τόπος έχει το δικό του παραδοσιακό έδεσμα για το πασχαλινό τραπέζι.
Καλή Ανάσταση! Και καλή επιστροφή για τους ταξιδιώτες.
