Της Πόλυς Κρημνιώτη
Η πρώτη εικόνα που βλέπει ο επισκέπτης του Αρχαιολογικού Μουσείου Τεγέας όταν περάσει την πόρτα του είναι μια μεγάλη ασπρόμαυρη φωτογραφία με την κεφαλή του Τήλεφου, του ήρωα - συμβόλου της Τεγέας. Έργο του γλύπτη Σκόπα, στον οποίο είναι αφιερωμένο το μουσείο, η κεφαλή, που στην αρχαιότητα κοσμούσε τον παρακείμενο Ναό της Αλέας Αθηνάς, εκλάπη από το μουσείο το 1992. "Η φωτογραφία είναι ασπρόμαυρη για να υπενθυμίζει διαρκώς σε όποιον μπαίνει στο μουσείο ότι δεν θα πάψουμε ποτέ να αναζητούμε αυτό το πολύτιμο έκθεμα" μας λέει η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αρκαδίας και διευθύντρια του Αρχαιολογικού μουσείου Τεγέας Άννα - Βασιλική Καραπαναγιώτου - Οικονομοπούλου, για να προσθέσει αμέσως ότι "είναι αυτές οι μικρές λεπτομέρειες που νομίζω πως κάνουν το μουσείο μας ιδιαίτερο".
Τη συναντήσαμε λίγες ώρες μετά την άφιξή της από το Σαν Σεμπαστιάν της Ισπανίας, όπου μαζί με τον Γρηγόρη Θ. Γρηγορακάκη, υπεύθυνο του έργου της Επανέκθεσης του μουσείου, το προηγούμενο Σάββατο παρέλαβαν το βραβείο "με την ύψιστη αναγνώριση για εξέχοντα επιτεύγματα" από την Κριτική Επιτροπή του European Museum Forum."Όταν υποβάλαμε την υποψηφιότητά μας, το ευχόμουν και κάπου το περίμενα αυτό το βραβείο, γιατί ο φάκελός μας πληρούσε όλα τα κριτήρια που είχαν τεθεί από την επιτροπή. Όταν το άκουσα, πετάχτηκα πάνω από τη χαρά μου. Εκείνη την ώρα συγκινήθηκα για τη χώρα μου" λέει η Άννα - Βασιλική Καραπαναγιώτου.
H ευρωπαϊκή αυτή διάκριση δεν έπεσε από τον ουρανό. Τουναντίον, ήρθε ως επιστέγασμα του μικρού θαύματος που συντελείται από το 2010 στο Αρχαιολογικό Μουσείο Τεγέας, το οποίο δεν δίστασε πλάι στις "μικρές λεπτομέρειες" να δώσει χώρο σε καινοτόμες τεχνολογίες, έτσι που να είναι σε θέση πλέον να δοκιμάζει καθημερινά, μέσω του Διαδικτύου, μια ανοιχτή διαδικασία διάδρασης με το κοινό.
Όπως χαρακτηριστικά σημειώνεται στο σκεπτικό της βράβευσης, "Οι κριτές εντυπωσιάστηκαν από το Μουσείο, το οποίο προβάλλει ως κεντρική ιδέα τη γένεση και εξέλιξη της πόλεως (πόλις - κράτος), εξερευνώντας τη σημασία της Τεγέας και του εξέχοντος αρχαιολογικού χώρου του ιερού της Αλέας Αθηνάς. Το μουσείο, στην καρδιά της αρχαίας Αρκαδίας, μυεί τον επισκέπτη στο επίκεντρο της μουσειολογικής του προσέγγισης, ενσωματώνοντας καινοτόμες τεχνολογίες υψηλής αισθητικής. Εισάγει με αυτόν τον τρόπο μια συνεκτική ερμηνευτική στρατηγική. Η δε αφήγηση χαρακτηρίζεται από τη σαφήνεια της δομής της".
Οθόνες, διαδραστική τράπεζα υψηλής αισθητικής, video walls συνθέτουν ένα δίκτυο πληροφόρησης και ψυχαγωγίας των επισκεπτών όχι μόνο για την Ιστορία της αρχαίας Τεγέας αλλά και για τη νεότερη ελληνική Ιστορία, την Ιστορία της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας αλλά και την Ιστορία της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ευρώπης. Ο υπερσύγχρονος τεχνολογικός εξοπλισμός, σε μια ιδιαίτερη συγκατοίκηση με τα αρχαία ευρήματα της περιοχής, που χρονολογούνται από τα γεωμετρικά χρόνια ώς την ύστερη αρχαιότητα, στοιχειοθετούν έναν διαφορετικό, ιδιαίτερα γοητευτικό διάλογο και έναν μοντέρνο τρόπο, που επιτρέπει στο κοινό να προσεγγίσει την πολιτιστική κληρονομιά. Σ' αυτά έρχεται να προστεθεί η ιδιαίτερα θελκτική για τον επισκέπτη ιστοσελίδα του μουσείου αλλά και η εξοικείωσή του με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
"Αποφασιστικό ρόλο στην υποψηφιότητά μας έπαιξε το γεγονός ότι ένα μικρό, τοπικό μουσείο αποδείξαμε ότι μπορεί να έχει ευρωπαϊκή διάσταση και εν τέλει απήχηση" λέει η Άννα - Βασιλική Καραπαναγιώτου και μας ξεναγεί στο μουσείο της Τεγέας.
"Μέσα από την έκθεση, η οποία έχει ως θέμα τη γέννηση και την εξέλιξη μιας αρχαίας ελληνικής πόλης και της επικράτειάς της, ο επισκέπτης καλείται να συμμετάσχει και ευαισθητοποιείται πάνω σε γενικότερα θέματα, όπως είναι η Δημοκρατία, η ελευθερία, η τοπική ταυτότητα, η γέννηση και η εξέλιξη της πολεοδομίας και η συλλογική μνήμη" επισημαίνει η διευθύντρια του μουσείου, προσθέτοντας ότι "Ο επισκέπτης έρχεται παράλληλα σε επαφή και ευαισθητοποιείται πάνω σε ευρωπαϊκά θέματα και κυρίως αυτό της προστασίας και ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς".
Συμπυκνώνοντας τη μεγάλη Ιστορία, το Αρχαιολογικό Μουσείο Τεγέας έχει κι αυτό τη δική του ιστορία. Είναι το μουσείο του Σκόπα, μίας από τις πιο δραστήριες καλλιτεχνικές φυσιογνωμίες του 4ου π.Χ. αιώνα. "Ο Σκόπας είναι ο γλύπτης που εισάγει το ανθρώπινο πάθος και την ένταση στην τέχνη και το μουσείο αυτό είναι το μοναδικό διεθνώς που εκθέτει πρωτότυπες δημιουργίες του" μας λέει η διευθύντριά του για τον Παριανό καλλιτέχνη της αρχαιότητας. "Ήταν επίσης ο αρχιτέκτονας του ναού της Αλέας Αθηνά ο οποίος βρίσκεται 100 μέτρα πλάι στο μουσείο, και ταυτόχρονα αυτός που φιλοτέχνησε τις γλυπτές συνθέσεις για τη διακόσμηση του ναού". Από τα πρώτα μουσεία του νεοελληνικού κράτους, το Αρχαιολογικό Μουσείο της Τεγέας ιδρύθηκε το 1907. "Πρωτεργάτης του είναι Κωνσταντίνος Ρωμαίος, Αρκάς αρχαιολόγος, σπουδαία μορφή της ελληνικής Αρχαιολογίας και δάσκαλος του Μανώλη Ανδρόνικου" συμπληρώνει η κ. Καραπαναγιώτου.
"Είμαστε μια μικρή, σφιχτή ομάδα, μικροί και θαυματουργοί" λέει χαμογελώντας για να συμπληρώσει αμέσως ότι "τίποτα απ' όλα αυτά δεν θα γινόταν χωρίς τη βοήθεια όλων των εργαζομένων της Εφορείας". Τρεις μόνιμοι αρχαιολόγοι, δύο συντηρητές, τέσσερις διοικητικοί υπάλληλοι και λιγότεροι από είκοσι φύλακες, εκ των οποίων έξι απασχολούνται στο μουσείο της Τεγέας, διαθέτει η Εφορεία Αρχαιοτήτων Αρκαδίας. "Αυτοί όλοι κι όλοι είμαστε υπεύθυνοι για την πολιτιστική κληρονομιά όλης της Αρκαδίας" λέει η κ. Καραγεώργου. "Μπορεί να είμαστε υποστελεχωμένη Εφορεία, αλλά από το 2010 και μετά κάναμε τη μουσειολογική και μουσειογραφική μελέτη και υλποιήσαμε το πρόγραμμα επανέκθεσης μέσω του ΕΣΠΑ. Αυτό θέλαμε να δείξουμε και στην Ευρώπη ότι μας δίνουν κονδύλια και εμείς εδώ στην Ελλάδα τα αξιοποιούμε με τον καλύτερο τρόπο". Από την άλλη, "Όλοι μας κάνουμε τα πάντα, πολύ περισσότερα απ' αυτά που ορίζουν τα στενά υπηρεσιακά καθήκοντα" λέει και παραπέμπει στον φύλακα Γιώργο Πρώιμο, που "χειρίζεται το facebook, το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, τις αναρτήσεις στην ιστοσελίδα και επιμελείται τα videos για τις παρουσιάσεις του μουσείου".
Ανοιχτό καθημερινά ώς τις 3 μ.μ., εκτός Δευτέρας, το Αρχαιολογικό Μουσείο της Τεγέας υποδέχεται το κοινό του, πραγματοποιεί εκπαιδευτικά προγράμματα, εκδηλώσεις και οργανωμένες ξεναγήσεις, ενώ παρέχει όλες τις διευκολύνσεις για άτομα με κινητικά προβλήματα και μειωμένη ή καθόλου όραση.
Για την ευρωπαϊκή διάκρισή του το συνεχάρησαν τόσο ο υπουργός Πολιτισμού κ. Αριστείδης Μπαλτάς όσο και ο πρόεδρος της Βουλής Νίκος Βούτσης, ο οποίος εξέφρασε "αισθήματα συγκίνησης, αγάπης και ευγνωμοσύνης προς τους συμπολίτες μου που κρατούν διαχρονικά ζωντανό το φορτίο των ανθρωπιστικών και πολιτιστικών αξιών του ελληνισμού, αναδεικνύοντας διεθνώς τον τόπο και την πατρίδα μας με τη φιλεργατικότητα, τις διαρκείς προσπάθειες και τις καινοτόμες ιδέες τους".
Το ετήσιο βραβείο Ευρωπαϊκό Μουσείο της Χρονιάς 2016 απονεμήθηκε στο μουσείο για την Ιστορία των Πολωνών Εβραίων της Βαρσοβίας. Το βραβείο του Συμβουλίου Ευρώπης απονεμήθηκε στο Ευρωπαϊκό Κέντρο για την Αλληλεγγύη στο Γκντανσκ της Πολωνίας, το Βραβείο Kenneth Hudson (που απονέμεται σε μουσεία με ασυνήθιστες και καινοτόμες συλλογές) στο Micropia στην Ολλανδία, το πρώτο μουσείο Μικροβίων και Μικροοργανισμών στον κόσμο, και το βραβείο Silletto Prize (που απονέμεται σε μουσεία με ιδιαίτερο ενδιαφέρον στη συμμετοχή της τοπικής κοινότητας και εθελοντών) στο Δημοτικό μουσείο Βούκοβαρ της Κροατίας.
