Επιμέλεια: Σπύρος Κακουριώτης
"Θέλω να μ' αγαπάνε. Πιθανόν να μη λέω μερικές φορές την αλήθεια, ακριβώς γιατί αυτός που έχω απέναντί μου θέλω να μ' αγαπήσει" έλεγε σε μια παλιά του συνέντευξη στην ΕΤ-1. Σε αυτό ο Μηνάς -οι περισσότεροι, ακόμη κι αν δεν τον ήξεραν, έτσι τον φώναζαν- Χατζησάββας στάθηκε τυχερός: υπήρξε ένας άνθρωπος που με την παρουσία του πάνω στη σκηνή δεν γεννούσε μονάχα αισθήματα θαυμασμού, για το ταλέντο του, την τεχνική του ή τη μαστοριά του, αλλά και κάτι παραπάνω: έβγαζε από μέσα σου την αγάπη που ο ίδιος ήθελε τόσο πολύ...
Από το βράδυ της Δευτέρας, όταν έγινε γνωστό πως η αυλαία έπεσε οριστικά για τον 67χρονο ηθοποιό, καθώς δεν στάθηκε δυνατό να επανέλθει από το βαρύτατο εγκεφαλικό που υπέστη, οι αντιδράσεις των συναδέλφων του, των ανθρώπων που χάρηκαν τη δουλειά του στο σανίδι, το πανί ή το γυαλί, δείχνουν πως ο Μηνάς πέρασε στο τίποτα, όπως έλεγε, έχοντας να τον συντροφεύει ο θαυμασμός, η εκτίμηση και η αναγνώριση όλων. Μα πάνω απ' όλα η αγάπη τους...
Η κηδεία του Μηνά Χατζησάββα θα είναι πολιτική, όπως επιθυμούσε ο ίδιος, και θα πραγματοποιηθεί σήμερα στις 12 μ. στο Α' Νεκροταφείο. Στη συνέχεια, σύμφωνα με την επιθυμία του, θα ακολουθήσει αποτέφρωση της σορού εκτός Ελλάδας. Ο σύντροφός του, οι αδελφές και οι ανιψιές του ζητούν να μην υπάρξουν στεφάνια, αλλά να συγκεντρωθούν χρήματα που θα δοθούν σε οργανώσεις προσφύγων και μεταναστών.
Πενήντα χρόνια στο θέατρο
Ο Μηνάς Χατζησάββας γεννήθηκε το 1948 στην Αθήνα. Αμέσως μετά το σχολείο πηγαίνει στο Παρίσι, όπου παρακολουθεί μαθήματα υποκριτικής στη σχολή Cours Simon, ενώ στη συνέχεια εισάγεται στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου. Ως σπουδαστής θα κάνει την πρώτη του εμφάνιση, το 1965, υποδυόμενος τον Πάρη, στον Ρήσο του Ευριπίδη, που σκηνοθετεί ο Τάκης Μουζενίδης στο Αρχαίο Θέατρο της Δωδώνης.
Το 1969 θα κάνει την πρώτη του επαγγελματική εμφάνιση στο Εθνικό Θέατρο, στην Τρισεύγενη του Παλαμά, σε σκηνοθεσία Στέλιου Παπαδάκη. Όμως, στο πλαίσιο της σχολής θα γνωριστεί με μια ομάδα συμφοιτητών (Νίκος Σκυλοδήμος, Γιώργος Κοτανίδης κ.ά.), που μαζί θα γίνουν το Ελεύθερο Θέατρο, ο θίασος που μέσα στη δικτατορία τάραξε τα νερά με τις πρωτοποριακές και έντονα πολιτικές παραστάσεις του. "Μέσα στην ομάδα πολιτικοποιήθηκα" έλεγε σε μια συνέντευξή του. "Μ' αρέσει η συλλογικότητα. Είναι μεγάλη ιστορία να μπορείς να είσαι με τους άλλους".
Από το 1978 έως το 1983 θα συνεργαστεί με το Εθνικό Θέατρο, ενώ το 1984 συναντιέται ξανά στη σκηνή με τον Γιώργο Μιχαηλίδη (που είχε συνεργαστεί με το Ελεύθερο Θέατρο) στο Ανοιχτό Θέατρο, σφραγίζοντας με την παρουσία του τη φυσιογνωμία του θιάσου. Θα ακολουθήσει το Αμόρε, και πάλι το Εθνικό Θέατρο, δεκάδες σημαντικοί αλλά και νεότεροι σκηνοθέτες, όπου ο Μηνάς Χατζησάββας κατέθετε την ψυχή του. Για την ερμηνεία του στις Σκηνές από ένα γάμο, σε σκηνοθεσία Νικαίτης Κοντούρη, τιμήθηκε με το βραβείο κοινού α' ανδρικού ρόλου το 2005.
Με σημαντικές ερμηνείες στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου, είχε την "τύχη" να συμμετάσχει σε δύο από εκείνες που προκάλεσαν τις μεγαλύτερες αντιδράσεις: Τις Βάκχες του Ματίας Λάνγκχοφ (1997) και τους Πέρσες του Ντίμιτερ Γκότσεφ (2009)
Σημαντική ήταν και η συνεισφορά του στον κινηματογράφο και στην τηλεόραση. Εμφανίζεται πρώτη φορά στις Όμορφες μέρες (1969) του Κ. Ασημακόπουλου και έκτοτε θα συμμετάσχει σε δεκάδες ταινίες. Θα τιμηθεί με το βραβείο β' ανδρικού ρόλου για Τα παιδιά του Κρόνου (1984) του Γ. Κόρα και το Lilly's story (2002) του Ρ. Μανθούλη, ενώ για την Κλειστή στροφή (1991) του Ν. Γραμματικού θα τιμηθεί με το βραβείο α' ανδρικού ρόλου στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης. Το 1995 τιμήθηκε επίσης με το βραβείο σεναρίου για την ταινία Η ζωή ενάμισι χιλιάρικο της Φ. Σισκοπούλου.
Από τη σταθερή συμμετοχή του σε τηλεοπτικές σειρές άφησαν εποχή οι εμφανίσεις του στην Αναστασία (1993-1994), αλλά και η βραβευμένη ερμηνεία του στο Νυχτερινό Δελτίο (1998-1999) του Πάνου Κοκκινόπουλου.
Για τα σενάρια που έγραφε, αλλά και τις τρεις συλλογές διηγημάτων που εξέδωσε (Σπέρμα, Η χαμένη, Δύο σταγόνες βροχή), χρησιμοποιούσε το αρχικό όνομα του πατέρα του, Πρόδρομος Σαββίδης.
Ο τελευταίος του ρόλος ήταν στην παράσταση του Φεστιβάλ Αθηνών Οι τυφλοί ή ο ήχος των μικρών πραγμάτων σε μεγάλο σκοτεινό τοπίο σε σκηνοθεσία της Ζωής Χατζηαντωνίου, το καλοκαίρι, ενώ πριν εισαχθεί στο νοσοκομείο έκανε πρόβες για την παράσταση που ετοιμάζει ο Θέμης Μουμουλίδης, βασισμένη στη ζωή και στο έργο του Νίκου Καββαδία, με τον Θάνο Μικρούτσικο, ο οποίος σε δήλωσή του τον χαρακτήρισε "έναν από τους ευγενέστερους Έλληνες".
"Η απουσία του θα είναι αισθητή"
Μόλις έγινε γνωστός ο θάνατος του Μηνά Χατζησάββα, ο υπουργός Πολιτισμού Αριστείδης Μπαλτάς δήλωσε: "Υπήρξε πρωτοπόρος, ακάματος εργάτης της τέχνης του και ταυτόχρονα ιδιαιτέρως αγαπητός από το σύνολο της καλλιτεχνικής κοινότητας αλλά και τον κόσμο που τον παρακολουθούσε κατά την πολύχρονη πορεία του στο θέατρο και στον κινηματογράφο. Η απουσία του θα είναι αισθητή στον χώρο των τεχνών που υπηρέτησε, αλλά το ήθος και η γενναιοδωρία του θα αποτελέσουν παρακαταθήκη για τις νεότερες γενιές καλλιτεχνών, που τόσο αγαπούσε και υπερασπιζόταν".
"Ένας γλυκύτατος, τρυφερός και γενναιόδωρος άνθρωπος, πολυαγαπημένος όλων των συναδέλφων του" τον χαρακτηρίζει στην αποχαιρετιστήρια επιστολή του το Τμήμα Πολιτισμού του ΣΥΡΙΖΑ, ενώ για απώλεια για τη νέα γενιά που "δεν θα τον απολαύσει στις πολλές δημιουργίες που τον περίμεναν" κάνει λόγο εκ μέρους της ΕΚΕΠΕ Πολιτισμού του ΣΥΡΙΖΑ ο βουλευτής και ηθοποιός Πάνος Σκουρολιάκος. Συλλυπητήριες δηλώσεις εξέδωσαν επίσης ο Τομέας Πολιτισμού του ΠΑΣΟΚ, του Ποταμιού, η Δημοκρατική Αριστερά και η ΛΑΕ.
"Αναμετριόμαστε με τον πρόωρο χαμό ενός σπουδαίου ανθρώπου, ενός σπουδαίου θεατρανθρώπου" σημειώνει στη δήλωσή της η περιφερειάρχης Αττικής Ρένα Δούρου.
Την οδύνη τους για την απώλεια του "ξεχωριστού πρωταγωνιστή και γοητευτικού ανθρώπου" εκφράζουν ο πρόεδρος, το Διοικητικό Συμβούλιο και ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου και αφιερώνουν στη μνήμη του την επερχόμενη παράσταση Ο βίος του Γαλιλαίου, όπου πρωταγωνίστησε το 1998. Ανάλογη ανακοίνωση εξέδωσε και το ΚΘΒΕ.
Από τη μεριά του, ο διευθυντής του Φεστιβάλ της Αβινιόν Ολιβιέ Πυ δήλωσε: "Ήταν ένα ξεχωριστό πλάσμα. Δεν θα υπάρξει ξανά άλλος σαν κι αυτόν".
Αλ. Τσίπρας: Ζωντανός στη μνήμη όλων των Ελλήνων
Στο συλλυπητήριο μήνυμά του, ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας αναφέρει: "Η ξαφνική απώλεια του Μηνά Χατζησάββα στερεί από τον ελληνικό πολιτισμό και το ελληνικό θέατρο μια εμβληματική παρουσία με πλούσια καλλιτεχνική διαδρομή. Η συνεισφορά του στην τέχνη και το ήθος το οποίο δίδαξε, τόσο με τη δουλειά του όσο και στο σύνολο του βίου του, θα παραμείνουν, ωστόσο, ζωντανά στο κοινό του και στη μνήμη όλων των Ελλήνων. Στην οικογένειά του, στους οικείους και τους συναδέλφους του εκφράζουμε τα βαθιά μας συλλυπητήρια".
