του Κυριάκου Π. Λουκάκου
Το Curtis Institute of Music της Φιλαδέλφειας αποτελεί έναν από τους πλέον φημισμένους διεθνώς εκπαιδευτικούς θεσμούς των Ηνωμένων Πολιτειών για τη Μουσική στην απόλυτη και τη θεατρική διάστασή της. Στη διαδρομή 90 ετών «καλλιτεχνικής υπόσχεσης... προσφέρει, χωρίς δίδακτρα, μια μαθησιακή κουλτούρα με κέντρο την έμπνευση γύρω από το performance σε 175 μαθητές από κάθε γωνιά του κόσμου». Με μέντορες, στα πρώτα χρόνια του, μύθους σαν τον αρχιμουσικό Leopold Stokowski και τον πιανίστα Josef Hoffmann, που διετέλεσε 3ος διευθυντής του και επεξέτεινε το σύστημα της δωρεάν παροχής εκπαίδευσης σε όλους τους σπουδαστές, το Ινστιτούτο έχει να επιδείξει μακρά σειρά 4.000 και πλέον αποφοίτων, πολλοί από τους οποίους συνέβαλαν και συμβάλλουν καθοριστικά στη διαμόρφωση της μουσικής πραγματικότητας. Προσοχή όμως! Το έξοχο αυτό εκπαιδευτικό πλαίσιο, που από το 1993 απολαμβάνει πτυχιακής ισοτιμίας με όλες τις πιστοποιημένες στις ΗΠΑ σχολές και πανεπιστήμια, έχει δομηθεί πάνω στην υποχρέωση όλων των αποφοίτων του «να προωθούν εμπράκτως τη δέσμευση του Ωδείου στην αριστεία -επί σκηνής αλλά και στις κοινότητες όπου ζουν και εργάζονται - χτίζοντας με αφοσίωση καριέρες με σημαντικό αντίκτυπο». Αυτή την επαφή με τη δίψα της εκπαιδευτικής αριστείας, λοιπόν, υπηρέτησαν -ω του θαύματος επί ελληνικού εδάφους- οι «Νύχτες κλασικής μουσικής στη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη» της εν Αθήναις Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών, σε συνεργασία με το ελληνογερμανικό Ίδρυμα Schwarz, τις τελευταίες πέντε από τις «ήσυχες» ημέρες του Αυγούστου ως ανέλπιστο επίμετρο ενός μουσικά περίπου άγονου θέρους.
Ήταν πραγματική μουσική προσφορά η επίσκεψη νεαρών και ταλαντούχων σπουδαστών του Ινστιτούτου υπό τον μέντορά τους και κοσμήτορα Φωνητικών Σπουδών του Ιδρύματος, τον διακεκριμένο δανικής καταγωγής répétiteur και accompagnateur Mikael Eliasen, στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας Curtis on tour για παγκόσμια περιοδεία του οργανισμού, κατά την οποία υλοποιείται η εκπαιδευτική φιλοσοφία του, συμπυκνούμενη στο δόγμα «learn by doing». Στα 7 έτη ανάπτυξης του Curtis on Tour, οι μαθητές, καθηγητές και απόφοιτοι έχουν ήδη επισκεφθεί περισσότερες από 50 χώρες της Ευρώπης, της Ασίας, της Βορείου και Νοτίου Αμερικής, ενώ νέοι σταθμοί προστίθενται κάθε χρόνο, με τη γενναιόδωρη χορηγία της βαρόνης Nina von Maltzahn του «Ιδρύματος Anna-Maria and Stephen Kellen».
Κατορθώσαμε να παρακολουθήσουμε μόνο την καταληκτική εκδήλωση του κύκλου, εκείνη της 25ης.08.2015. Μετά τη σύντομη προσφώνηση της βαρόνης στο κατάμεστο Cotzen Hall της οδού Αναπήρων πολέμου 9, το μικρόφωνο περιήλθε στον από του έτους 2012 διευθυντή Σπουδών της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών, καθηγητή James C. Wright, για την εκ μέρους του υποδοχή ενός γεγονότος με πρόγραμμα ad libitum των συντελεστών του. Ο καθηγητής Ελίασεν συνέπραξε, εν πρώτοις, με τον Λονδρέζο πιανίστα Alexander Ullman στη μονάκριβη τριμερή σονάτα για πιάνο με 4 χέρια του Francis Poulenc. Ο 24χρονος μαθητής ενός Leon Fleischer και ενός Dmitri Alexeev παραχώρησε τη θέση του στον Ελληνορώσο τσελίστα Τιμόθεο Πέτριν για συνθέσεις των Gabriel Fauré και Ελευθερίου Παπασταύρου, η τελευταία πάνω σε δημώδες θέμα ελληνικής μουσικής, που ο Θεσσαλονικεύς δεξιοτέχνης ερμήνευσε με γενναιοδωρία και κλάση. Ακολούθησε μια δεξιοτεχνική tour de force από τον νεαρό Ούλμαν με μεταγραφή για πιάνο μέρους του μπαλέτου «Petrushka» του Igor Stravinsky, μια πανίσχυρη ερμηνεία ευκρινούς δακτυλικής άρθρωσης και νεανικού ρυθμικού σφρίγους. Το τσέλο ομπλιγκάτο του Πέτριν κατέπληξε τους νεαρούς μονωδούς που πλαισίωσαν τον ίδιο και τον Ελιάσεν για ένα -εκτεταμένο εν τέλει- αφιέρωμα στον Λέοναρντ Μπερνστάιν, αφού η στιβαρή προβολή του μεγάλου και θερμού ήχου του κατέλαβε εξ απήνης τόσο τον μπασοβαρύτονο Thomas Shivone στο «Dream with me», από το μιούζικαλ «Peter Pan» (1950), όσο και την υψίφωνο Ashley Milanese στο «A simple song», «ύμνο και ψαλμό» από τη δημοφιλή «Mass» (1971), όπου πάντως, μάλλον φρονίμως, προβλέπεται φλάουτο ομπλιγκάτο. Η εύηχη χαμηλή περιοχή του Shivone έλαμψε στο αντιπολεμικό «So pretty», σύνθεση του Μπέρνστάιν για την Barbra Streisand, την οποία εκείνη πρωτοερμήνευσε, ενώπιον 2.800 θεατών, στις 21.01.1968, στο Lincoln Centre της Νέας Υόρκης, με τον συνθέτη στο πιάνο. Λιγότερο επιτυχής, αντιθέτως, υπήρξε η απόπειρα της Milanese στην απαιτητική άρια της Cunegonde «Glitter and be gay» από τη βολταιριανής έμπνευσης κωμική οπερέτα «Candide» (1956/89), οι δεξιοτεχνικές απαιτήσεις της οποίας κατέδειξαν ορισμένο έλλειμμα ελευθερίας στην υψηλή περιοχή της φωνής. Buona scuola ωστόσο επιβεβαίωσαν αμφότεροι στο καταληκτικό μέρος της συναυλίας και μάλιστα σε αειθαλή, όπως στο ντουέτο «Là ci darem la mano» από τον «Don Giovanni» του Μότσαρτ, την άρια «O mio babbino caro» από τον «Gianni Schicchi» του Πουτσίνι, το σπιρίτσουαλ «Deep river», καθώς και στο ντουέτο Νορίνα - Δρος Μαλατέστα από τον «Don Pasquale» του Ντονιτζέττι που προσφέρθηκε ως εκτός προγράμματος επιδόρπιο στο ευγνώμον κοινό. «Αιέν αριστεύειν και υπείροχον έμμεναι άλλων», λοιπόν, είθε, με «άνωθεν» φώτιση (;), και στα καθ' ημάς...
