Αμφίπολη. Του απεσταλμένου μας Πέτρου Κατσάκου
Οι ανθρωπολόγοι είναι αυτοί που θα κληθούν να αποκαλύψουν το φύλο, την ηλικία και οποιαδήποτε άλλα στοιχεία που ενδεχομένως θα ρίξουν περισσότερο φως στην ταυτότητα του νεκρού της Αμφίπολης, ο σκελετός του οποίου ανακαλύφθηκε από την ανασκαφική ομάδα το απόγευμα της 11ης Νοεμβρίου σε βάθος 8,9 μέτρων.
«Είναι προφανές ότι το ανθρωπολογικό υλικό θα εξεταστεί από ειδικούς επιστήμονες. Είναι εξίσου προφανές ότι θα γίνουν όλες οι έρευνες τις οποίες απαιτεί η σύγχρονη επιστήμη» αναφέρει η ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού, όπως αυτή παρουσιάστηκε στους δημοσιογράφους σε συνέντευξη τύπου που πραγματοποιήθηκε το μεσημέρι της Τετάρτης στο Μουσείο της Αμφίπολης. Το γενετικό υλικό θα μεταφερθεί σε ειδικό εργαστήριο για έλεγχο προκειμένου να προκύψουν τα πρώτα στοιχεία σχετικά με την ταυτότητα αλλά και τη διακρίβωση της ακριβούς ηλικίας του.
Σύμφωνα με την Κ. Περιστέρη ο σκελετός του νεκρού βρέθηκε σχεδόν ακέραιος, αλλά τα οστά ήταν διασκορπισμένα εντός και εκτός του τάφου, μιας και το μνημείο έχει αποδεδειγμένα πλέον πέσει θύμα τυμβωρύχων. Το ανθρωπολογικό υλικό, που προς το παρόν φυλάσσεται στο μουσείο της Αμφίπολης θα εξετασθεί σύντομα από ειδικούς επιστήμονες από ειδικό εργαστήριο που θα επιλεγεί από την υπεύθυνη της ανασκαφής.
Το ΥΠ.ΠΟ. πάντως εξακολουθεί να κρατά τον πήχη των προσδοκιών ψηλά, καθώς υποστηρίζει πως «πιθανότατα πρόκειται για μνημείο αφηρωισμένου νεκρού, δηλαδή θνητού στον οποίον αποδόθηκαν λατρευτικές τιμές από την κοινωνία της εποχής του».
Όπως υποστηρίζουν οι υπεύθυνοι της ανασκαφής, ο νεκρός ήταν εξέχουσα προσωπικότητα, «καθώς μόνον έτσι εξηγείται η κατασκευή αυτού του μοναδικού ταφικού συγκροτήματος», ενώ η Κ. Περιστέρη, παρότι αρνήθηκε να κάνει εκτιμήσεις για το φύλο του νεκρού, αρκέστηκε να παρατηρήσει αστειευόμενη προς τους δημοσιογράφους πως «ένα υπερμέγεθες λιοντάρι δεν θα έμπαινε πάνω από τον τάφο μιας γυναίκας».
Σημαντικό επίσης στοιχείο για τους αρχαιολόγους ήταν η αποκάλυψη πως ο νεκρός είχε ταφεί σε ξύλινο φέρετρο μιας και βρέθηκαν, διάσπαρτα, σιδερένια και χάλκινα καρφιά, καθώς και οστέινα και γυάλινα διακοσμητικά στοιχεία του φερέτρου. Η επικεφαλής της ανασκαφής Κατερίνα Περιστέρη επέμεινε στην άποψή της ότι ο τάφος της Αμφίπολης ανήκει σε επιφανή Μακεδόνα στρατιωτικό.
Η χθεσινή συνέντευξη τύπου σηματοδότησε το τέλος της ανασκαφής στο εσωτερικό του ταφικού μνημείου, με την κ. Περιστέρη να τονίζει πως οι έρευνες θα συνεχιστούν στον περίβολο του χώρου, ενώ παράλληλα θα ξεκινήσει με την βοήθεια καθηγητών του ΑΠΘ η φυσική διασκόπηση του τύμβου. Συγκεκριμένα το εργαστήριο εφαρμοσμένης γεωφυσικής θα προχωρήσει στην ηλεκτρική τομογραφία του υπεδάφους που θα βοηθήσει στη μελέτη του χώρου και στην πιθανή αποκάλυψη και άλλων μνημείων.
Κατερίνα Περιστέρη: «Οδηγήθηκα σε λανθασμένα συμπεράσματα»
Απαντώντας σε ερωτήματα δημοσιογράφων η κ. Περιστέρη αρνήθηκε την φράση που της αποδόθηκε στην ενημέρωση του πρωθυπουργού πως ο τάφος της Αμφίπολης ήταν ασύλητος. «Δεν είπα ποτέ κάτι τέτοιο στον κ. Σαμαρά» υποστήριξε η αρχαιολόγος διευκρινίζοντας πως αυτό που είπε τότε ήταν πως «με τέτοια σφράγιση που έχουμε διαπιστώσει στον τάφο, θα είναι δύσκολο να έχει συληθεί ο χώρος». Η κ. Περιστέρη μάλιστα παραδέχθηκε πως αρχικά οδηγήθηκε σε λανθασμένα συμπεράσματα όσον αφορά τη σύληση του τάφου, αλλά ξεκαθάρισε πως ουδέποτε έδωσε η ίδια ή η ομάδα της τροφή για σενάρια και υποθέσεις όσον αφορά την ταυτότητα του νεκρού.
Από την πλευρά της η γενική γραμματέας του ΥΠ.ΠΟ. υπεραμύνθηκε της «πολιτικής επιλογής», όπως χαρακτήρισε την απόφαση, «να παρέχεται συστηματική και έγκυρη ενημέρωση», η οποία όπως είπε, υπαγορεύθηκε από «το ιδιαίτερο ενδιαφέρον που έδειξε για την πορεία της ανασκαφής η ελληνική και διεθνής κοινή γνώμη».
Σύμφωνα με τη Λ. Μενδώνη «η δημόσια διατύπωση πολλών απόψεων όσον αφορά στην ανασκαφή μας υποχρέωσε να επιλέξουμε αυτόν τον τρόπο ενημέρωσης». Όταν ρωτήθηκε για τις «απόψεις» αυτές, τόνισε πως «ήταν 14 διαφορετικές αυτές που δημοσιοποιήθηκαν» και τόνισε πως το υπουργείο και η ανασκαφική ομάδα ουδέποτε έκαναν προβλέψεις και υποθέσεις προσθέτοντας πως «οι προβλέψεις ανήκουν σε τρίτους».
Περισσότερες λεπτομέρειες για το μοναδικό, όπως χαρακτηρίστηκε, ταφικό μνημείο της Αμφίπολης θα δοθούν από την κ. Περιστέρη σε ειδική εκδήλωση που θα πραγματοποιηθεί στις 29 Νοεμβρίου στο υπουργείο Πολιτισμού. Στο μεταξύ συνεχίζεται η διαδικασία συντήρησης των καρυάτιδων που βρέθηκαν στον τύμβο της Αμφίπολης, ενώ πολύ σύντομα οι συντηρητές του Μουσείου είναι σε θέση να καλύψουν και το κενό στο ψηφιδωτό της Περσεφόνης, αφού έχουν βρεθεί σχεδόν όλες οι ψηφίδες.