Σε εκστρατεία αλυσίδας fast food κατά της… παχυσαρκίας -όπως σχολίασε καυστικά ο εισηγητής του ΠΑΣΟΚ, Παναγιώτης Δουδωνής- παραπέμπουν οι προτάσεις της Νέας Δημοκρατίας για την αλλαγή του άρθρου 29 του Συντάγματος, όπως αυτές διατυπώθηκαν από τον εισηγητή της πλειοψηφίας, Γιάννη Κεφαλογιάννη, κατά τη σημερινή (Τρίτη 7.7.26) συνεδρίαση της Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος.
Η ΝΔ προτείνει:
- Τα κόμματα να λαμβάνουν υπόψη «τις αρχές δημοκρατικής λειτουργίας».
- Νόμος θα ορίζει τις προϋποθέσεις ίδρυσης και λειτουργίας πολιτικού κόμματος.
- Το Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο του άρθρου 100 θα ελέγχει τη συνδρομή των προϋποθέσεων συμμετοχής του πολιτικού κόμματος στις εκλογές.
Η αντιπολίτευση σημείωσε την κραυγαλέα αντίφαση: η ΝΔ να προτάσσει τη συνταγματική κατοχύρωση της «δημοκρατικής λειτουργίας» και της «εσωκομματικής δημοκρατίας», όταν ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ως πρωθυπουργός και πρόεδρος του κυβερνώντος κόμματος, έχει πολλάκις απαξιώσει την ίδια την κοινοβουλευτική του ομάδα.
Ενώ, παράλληλα, η παρούσα κυβέρνηση έχει επικαλεστεί λόγους εθνικής ασφαλείας για να μην μιλήσουν οι δική της υπουργοί και βουλευτές της για την παρακολούθησή τους! Και τώρα, που ο πρώην πρωθυπουργός, Αντώνης Σαμαράς καταγγέλλει ότι έχει πέσει θύμα παρακολούθησης, η κυβέρνηση αναρωτιέται «γιατί δεν το κατήγγειλε το 2023;».
Σύμφωνα με τον ειδικό αγορητή του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Θεόφιλο Ξανθόπουλο, δεν στοιχειοθετείται κανένας λόγος αλλαγής του άρθρου 29. Ο βουλευτής Δράμας και γραμματέας της Επιτροπής Συνταγματικής Αναθεώρησης εστίασε την κριτική του στην παράγραφο 3, σύμφωνα με την οποία «απαγορεύονται απολύτως οι οποιασδήποτε μορφής εκδηλώσεις υπέρ κατά πολιτικού κόμματος, στους δικαστικούς λειτουργούς και σε όσους υπηρετούν στις ένοπλες δυνάμεις και στα σώματα ασφαλείας, απαγορεύονται απολύτως οποιασδήποτε μορφής εκδηλώσεις υπέρ ή κατά πολιτικού κόμματος κατά την άσκηση των καθηκόντων τους στους υπαλλήλους του Δημοσίου, οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, άλλων νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου ή δημόσιων επιχειρήσεων ή επιχειρήσεων, οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης ή επιχειρήσεων, η διοίκηση των οποίων ορίζεται άμεσα ή έμμεσα από το Δημόσιο με διοικητική πράξη ή ως μέτοχο».
Όπως τόνισε ο ειδικός αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, δεν είναι θεμιτό να εξαιρείται ένας τεράστιος αριθμός πολιτών από το δικαίωμά τους να εκφράζονται πολιτικά, εξαιτίας της επαγγελματικής τους ιδιότητας και μόνο.
Κατά τον Θ. Ξανθόπουλο, είναι υποκριτικό σήμερα, «που ακόμη και οι δικαστές έχουν τις ενώσεις τους και εκφράζονται μέσα από σχήματα και παρατάξεις», να απαγορεύεται η πολιτική έκφραση. Κάτι τέτοιο, «δεν συνάδει με τη σύγχρονη μορφή δημοκρατίας καθώς στερεί τα πολιτικά δικαιώματα από δεκάδες χιλιάδες πολίτες των οποίων η επαγγελματική ιδιότητα υπερτερεί αυτής του πολίτη». Ανάλογη θέση διατύπωσε και ο Π. Δουδωνής εκ μέρους του ΠΑΣΟΚ.
Συνταγματοποίηση του ρουσφετιού με φόντο τις δικογραφίες για το «γαλάζιο» σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ
Ως προς το άρθρο 60, η πρόταση της πλειοψηφίας έφερε εκ νέου στο προσκήνιο την «αγανάκτηση» των «γαλάζιων» βουλευτών που βρίσκονται υπό δικαστική διερεύνηση για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, διότι -υποτίθεται ότι- δεν μπορούν να επιτελέσουν τον «ρόλο» τους.
Η ΝΔ προτείνει τη θωράκιση του θεσμικού ρόλου του βουλευτή κατά την άσκηση της νομοθετικής και ελεγκτικής του αρμοδιότητας και κατά την επικοινωνία με την εκλογική του περιφέρεια, σύμφωνα με το Σύνταγμα και τον Κανονισμό της Βουλής και την αντίστοιχη υποχρέωση των μελών της Κυβέρνησης να ανταποκρίνονται στον κοινοβουλευτικό έλεγχο.
Ως εκ τούτου, τίθεται εύλογα το ερώτημα: τι εννοεί η ΝΔ με τη «θωράκιση θεσμικού ρόλου του βουλευτή κατά την άσκηση νομοθετικής και ελεγκτικής αρμοδιότητας», δεδομένου ότι αυτή η θωράκιση κατοχυρώνεται ήδη Συνταγματικά; Ουσιαστικά, η πλειοψηφία επιχειρεί να προωθήσει μια «συνταγματοποιήση» της έννοιας του ρουσφετιού προκειμένου εκ των υστέρων να νομιμοποιηθεί η πελατειακή σχέση των βουλευτών της ΝΔ με τους ψηφοφόρους, υπό τον μανδύα της «επικοινωνίας τους με την εκλογική τους περιφέρεια» (όπως έχει υποστηρίξει ο ελεγχόμενος Νότης Μηταράκης). Πρόκειται για μία πρόταση που «έχει τον χαρακτήρα απολογητικού υπομνήματος επί ήδη εκκρεμών υποθέσεων», σχολίασε δηκτικά ο. Π. Δουδωνής από την πλευρά της αξιωματικής αντιπολίτευσης.
Ιδιαίτερα επικριτικός εμφανίστηκε και ο Θ. Ξανθόπουλος, διαπιστώνοντας ότι η πλειοψηφία δεν μπόρεσε να εξηγήσει γιατί το ισχύον Σύνταγμα εμποδίζει τον βουλευτή στην άσκηση της νομοθετικής και ελεγκτικής αρμοδιότητας (και άρα χρήζει αλλαγών). Στηλίτευσε την πρακτική αρκετών υπουργών που δεν απαντούν επί της ουσίας στις ερωτήσεις των βουλευτών της αντιπολίτευσης, αρκούμενοι στην απλή παράθεση νομοθετημάτων.
«Ο περιορισμός του ελεγκτικού ρόλου του βουλευτή δεν έχει βάση τη συνταγματική πρόβλεψη. Έχει βάση μία αυταρχική αντίληψη της κυβέρνησης, η οποία, έχοντας επαναπαυτεί στην πλειοψηφία, απαντά ότι ανταποκρίνεται στον κοινοβουλευτικό έλεγχο με τρόπο ο οποίος δεν προσιδιάζει σε ελεγκτή και ελεγχόμενο», επισήμανε ο ειδικός αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ.
Και παρέπεμψε στην «οδυνηρή εμπειρία» των πρόσφατων Εξεταστικών Επιτροπών της Βουλής, κατά τις εργασίες των οποίων η ΝΔ αρνήθηκε κατηγορηματικά να υπάρχει διακομματικό προεδρείο και παρενέβη στον κατάλογο των μαρτύρων που πρότειναν τα κόμματα της αντιπολίτευσης.
«Είναι επαρκώς κατοχυρωμένος και οχυρωμένος ο ρόλος του βουλευτή. Αυτό που υποβαθμίζει και υπονομεύει την ελεγκτική του αρμοδιότητα είναι η συμπεριφορά των μελών της κυβέρνησης. Και ειλικρινά δεν ξέρω αν μπορεί με συνταγματικού χαρακτήρα διατάξεις να αλλάξει αυτή η στάση», ξεκαθάρισε ο Θ. Ξανθόπουλος.
Θυμήθηκε υποκριτικά την «καλή νομοθέτηση» η ΝΔ – Θέσπιση «λαϊκής νομοθετικής πρωτοβουλίας» προτείνει ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ
Σχετικά με το άρθρο 73 (παρ.1), η Νέα Δημοκρατία προτείνει τη συνταγματική κατοχύρωση των αρχών καλής νομοθέτησης (δηλαδή της επαρκούς προνομοθετικής διαβούλευσης, της αξιολόγησης της εφαρμογής του νόμου και μέτρων κωδικοποίησης της νομοθεσίας).
Ακόμα μία οξύμωρη συνθήκη, δεδομένου ότι είναι η παρούσα κυβέρνηση που διαρκώς εισάγει πολυνομοσχέδια με διαδικασίες «fast track» και χωρίς να δίνει τη δυνατότητα ουσιαστικής διαβούλευσης. Χαρακτηριστικό και πιο πρόσφατο παράδειγμα, ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης: ένα νομοθέτημα 774 άρθρων, η συζήτηση για το οποίο διεξήχθη σε μόλις τέσσερις συνεδριάσεις στην αρμόδια κοινοβουλευτική Επιτροπή.
«Είμαι από το 2019 βουλευτής. Δεν έχω ψηφίσει ένα νομοσχέδιο με τις προβλέψεις του Κανονισμού της Βουλής σε ό, τι αφορά τις προθεσμίες και πάντα στις επιτροπές μαλώνουμε με το προεδρείο. […] Και όλα είναι με τη διαδικασία του κατεπείγοντος, χωρίς να υπάρχει ουσιαστικά κανένας λόγος», σχολίασε σχετικά ο Θ. Ξανθόπουλος.
Και έθεσε ως προτεραιότητα της Αριστεράς τον θεσμό της λαϊκής νομοθετικής πρωτοβουλίας, υπενθυμίζοντας ότι, μολονότι υπήρξε πρόβλεψη στο προηγούμενο Σύνταγμα ο εφαρμοστικός νόμος ουδέποτε ήρθε στη Βουλή (με ευθύνη της κυβέρνησης της ΝΔ).
Παράλληλα, τόνισε ότι για να είναι πειστική η πρωτοβουλία της πλειοψηφίας, θα έπρεπε να περιγράφεται η διαδικασία: «Ας πούμε, να υπάρχει υπογραφή 80.000 πολιτών που έχουν δικαίωμα ψήφου και να μπορούν να κατατίθενται έως 3 με 4 νομοθετικές πρωτοβουλίες των πολιτών που θα εισαχθούν στη συνέχεια προς ψήφιση».
Παρενθετικά ανέδειξε την αντιθεσμική μεθόδευση του «γαλάζιου» προέδρου της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας, Θανάση Μπούρα, ο οποίος δεν κάλεσε, ως όφειλε, σε ακρόαση τον Ταλ Ντίλιαν και τον Γρηγόρη Δημητριάδη (παρότι έχουν συμπληρωθεί τα 2/5 των μελών της Επιτροπής), αλλά συγκαλεί (την Τετάρτη 8.7.26) την Επιτροπή για να «συζητήσει» επί του αιτήματος σύσσωμης της αντιπολίτευσης.
«Όταν και στα πλέον προφανή βρίσκεται ο τρόπος παράκαμψης της ρητής διάταξης για να εξυπηρετήσετε την πολιτική συγκυρία που σας ευνοεί, αντιλαμβανόμαστε τη ματαιότητα αυτής της διαδικασίας», ανέφερε δηκτικά ο Θ. Ξανθόπουλος.
Επανερχόμενος στο ζήτημα της λαϊκής νομοθετικής πρωτοβουλίας, ο ειδικός αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ τόνισε την ανάγκη να περιγράφεται ρητά στον νόμο που θα εκδοθεί ότι τέτοιου είδους νομοσχέδια θα μπορεί να τα εισηγείται και η αντιπολίτευση.
Θέση της Αριστεράς είναι ότι η διεύρυνση της λαϊκής κυριαρχίας με τη συμμετοχή του λαού-εκλογικού σώματος στη λήψη αποφάσεων σε σοβαρά κοινωνικοπολιτικά θέματα μπορεί να επιτευχθεί με την εισαγωγή και συνταγματική καθιέρωση θεσμών όπως του θεσμού της λαϊκής νομοθετικής πρωτοβουλίας, του θεσμού της λαϊκής αρνησικυρίας και του δημοψηφίσματος με πρωτοβουλία των πολιτών. Πρόκειται για θεσμούς άμεσης δημοκρατίας, για θεσμούς άμεσης λαϊκής σύμπραξης στη νομοθετική λειτουργία.
Επικίνδυνη η πρόταση της ΝΔ για τον έλεγχο της συνταγματικότητας από Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο
Σχετικά με τις προτεινόμενες από τη ΝΔ αλλαγές στο άρθρο 77, ο Γ. Κεφαλογιάννης τάχθηκε υπέρ:
- Της δυνατότητας παραπομπής ζητημάτων αντισυνταγματικότητας του νόμου μετά την ψήφιση και πριν από τη δημοσίευσή του από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, τον Πρωθυπουργό ή τη Βουλή στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο.
- Της δυνατότητας ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας να παραπέμπει έως ένα ψηφισμένο νομοσχέδιο ανά βουλευτική σύνοδο. Για την παραπομπή από τη Βουλή απαιτείται η κατάθεση αιτήματος της απόλυτης πλειοψηφίας του όλου αριθμού των βουλευτών.
- Της δυνατότητας τα ψηφισμένα νομοσχέδια των άρθρων 51 και 54 να παραπέμπονται υποχρεωτικά στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο πριν από τη δημοσίευσή τους. Έως την έκδοση της απόφασης του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου κωλύεται η δημοσίευση του νόμου.
«Η πρόταση της πλειοψηφίας αποτελεί εκ πλαγίου παραβίαση της αρχής του διάχυτου ελέγχου συνταγματικότητας», απάντησε ο Θ. Ξανθόπουλος και τόνισε την αντίθεση του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ με τη λειτουργία Συνταγματικού Δικαστηρίου.
«Η επιφύλαξη μας για τη ρύθμιση αυτή είναι: μήπως με τον τρόπο αυτό ξηλώνεται, περιορίζεται, περιστέλλεται ο διάχυτος έλεγχος αντισυνταγματικότητας και μπαίνει με τον μανδύα του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου - ένα δικαστήριο το οποίο δεν προβλέπεται ούτε στη συνταγματική μας παράδοση, αλλά ούτε και στην έννομη τάξη», ανέφερε χαρακτηριστικά.