Με τις ψήφους μόνο της Νέας Δημοκρατίας «πέρασε» (19.6.26) από την Επιτροπή Δημόσιας Διοίκησης της Βουλής το σχέδιο νόμου του υπουργείου Εσωτερικών με τίτλο «Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης».
Επιφύλαξη για την Ολομέλεια διατύπωσαν ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, Ελληνική Λύση και Νίκη, ενώ καταψήφισαν ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, ΚΚΕ και Πλεύση Ελευθερίας.
Όπως έχει αναλύσει η ΑΥΓΗ, το σχέδιο νόμου, που θα εισαχθεί στην Ολομέλεια την ερχόμενη Πέμπτη (25.6.26), προβλέπει μεταξύ άλλων, την κατάργηση του δεύτερου γύρου των αυτοδιοικητικών εκλογών. Και τον αντικαθιστά με ένα σύστημα εναλλακτικής ψήφου και δεύτερης προσμέτρησης, ενώ διατηρεί την ισχυρή πλειοψηφία των 3/5 των εδρών για τον νικητή.
Ο υπουργός Εσωτερικών, Θεόδωρος Λιβάνιος, υποστήριξε ότι το νέο εκλογικό σύστημα θα προωθήσει τις συνεργασίες αλλά και τον ουσιαστικό προεκλογικό διάλογο, ενώ θα βοηθήσει και στη μείωση της αποχής.
Ωστόσο, η κυβέρνηση δέχεται πυρά από την αντιπολίτευση για τον εκλογικό νόμο «Φρανκεστάιν», όπως τον έχει αποκαλέσει ο ειδικός αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Θεόφιλος Ξανθόπουλος.
Μέχρι σήμερα, ο υφιστάμενος εκλογικός νόμος προβλέπει την εκλογή από τον πρώτο γύρο Δημάρχου και Περιφερειάρχη, με 43% και 3/5 των εδρών των αντίστοιχων συμβουλίων. Κάτι που επίσης αποτελεί μνημείο αντιδημοκρατικότητας.
Αν δεν συγκέντρωνε κανένας το ποσοστό αυτό, υπήρχε επαναληπτικός δεύτερος γύρος μεταξύ των δυο πρώτων και όποιος συγκέντρωνε το 50%+1 ήταν νικητής.
Τώρα, η κυβέρνηση προτείνει την κατάργηση του δεύτερου γύρου και τη εκλογή διοικήσεων από τον πρώτο.
Πώς; Με την καθιέρωση της «εναλλακτικής ψήφου»! Δηλαδή, αν κανείς συνδυασμός δεν λάβει το 42% (η κυβέρνηση μειώνει κατά μία μονάδα το όριο), τότε στους δύο πρώτους προσμετρώνται οι «δεύτερες προτιμήσεις» που έχει δικαίωμα να κάνει ο εκλογέας σε ειδικό κουτάκι που θα υπάρχει σε όλα τα ψηφοδέλτια.
Μπορεί, λοιπόν, ένας συνδυασμός που έχει λάβει 25-30% των ψηφοδελτίων (πολύ πιθανό στις μεγάλες πόλεις) να εκλεγεί στην διοίκηση του Δήμου ή της Περιφέρειας, παίρνοντας και πάλι τα 3/5 των εδρών, με τις ψήφους….. «συμπάθειας» που θα έχει λάβει!
Η αιτιολόγηση είναι ότι έτσι αποφεύγεται ο «δαπανηρός» δεύτερος γύρος που έχει συνήθως και μικρότερη συμμετοχή.
Πέραν της εκτρωματικής πολιτικής διάστασης του όλου εγχειρήματος, τίθεται και θέμα αντισυνταγματικότητας. Αυτό τουλάχιστον υποστήριξε και ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Προκόπης Παυλόπουλος, σε πρόσφατη ημερίδα της ΚΕΔΕ.
Σφυροκόπημα εφ’ όλης της ύλης από τον Θ. Ξανθόπουλο
Μιλώντας την Παρασκευή 19.6.25 στην αρμόδια κοινοβουλευτική Επιτροπή, ο βουλευτής Δράμας και Τομεάρχης Εσωτερικών του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ εξαπέλυσε εκ νέου βολές κατά των διατάξεων του νέου Κώδικα για τους ΟΤΑ που προωθεί η κυβέρνηση και οι οποίες υπονομεύουν το έργο και την συνταγματικά κατοχυρωμένη αυτοτέλεια των Δήμων.
«Προτείνετε έναν εκλογικό νόμο, ο οποίος είναι καινοφανής για τη χώρα μας. Ένας συνδυασμός είναι δυνατόν να λάβει το 25%-30% των ψηφοδελτίων, σενάριο που είναι σφόδρα πιθανό, ειδικά σε μεγάλες πόλεις, να εκλεγεί στη διοίκηση του Δήμου ή της Περιφέρειας, παίρνοντας και πάλι τα 3/5 των εδρών με τις εναλλακτικές ή ψήφους συμπάθειας που θα έχει λάβει. Η αιτιολογία ότι έτσι αποφεύγεται ο δαπανηρός 2ος γύρος είναι προφανές ότι δεν μπορεί να ισχύσει και κατά την άποψή μας τίθεται και θέμα συνταγματικότητας», τόνισε χαρακτηριστικά ο Θ. Ξανθόπουλος.
«Παράλληλα, η προτεινόμενη οργάνωση της διακυβέρνησης των ΟΤΑ ταιριάζει απόλυτα στο μοντέλο του επιτελικού κράτους. Πανίσχυροι ρόλοι για τους δημάρχους και περιφερειάρχες, οι οποίοι δια μέσω των ολιγομελών οργάνων της Δημοτικής Περιφερειακής Επιτροπής και των Αντιδημάρχων-Αντιπεριφερειαρχών διοικούν τους Δήμους και τις Περιφέρειες. Τα Συμβούλια που παραδοσιακά ήταν το κέντρο συζήτησης και λήψης των κρίσιμων αποφάσεων υποβαθμίζονται. Μετατρέπονται σε όργανα επικύρωσης ειλημμένων αποφάσεων....», πρόσθεσε ο ίδιος.
«Καταργείται η Επιτροπή Ισότητας και τη θέση της καταλαμβάνει μία Γνωμοδοτική Επιτροπή κοινωνικής συνοχής, συμπερίληψης και ισότητας φύλων, δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρία και εξάλειψης έμφυλων, φυλετικών, κοινωνικών και θρησκευτικών διακρίσεων. Δηλαδή όλα μαζί, άρα τίποτα. Και έρχεται η πραγματικότητα, με αφορμή τη δολοφονία, τη γυναικοκτονία στη Δράμα και ξανατίθεται μετ’ επιτάσεως και πάρα πολύ σοβαρά το ζήτημα της υποστήριξης δομών για την αντιμετώπιση της έμφυλης βίας. Επιχειρείτε να καταργήσετε θεσμούς οι οποίοι λειτουργούν στις τοπικές κοινωνίες, τους οποίους οφείλουμε να ενισχύσουμε όλοι μαζί. Με βάση τα στοιχεία που έχω συλλέξει, τους πρώτους έξι μήνες έχουμε οκτώ γυναικοκτονίες στη χώρα. Δεν μπορούμε να είμαστε αδιάφοροι. Θεωρούμε ότι η πρωτοβουλία που παίρνετε να τα ενοποιήσετε όλα σε έναν οργανισμό, είναι σε λάθος κατεύθυνση», υπογράμμισε ο Θ. Ξανθόπουλος.
Ο οποίος εστίασε και σε άλλα σημεία του σχεδίου νόμου:
- Χειροτερεύει η δυνατότητα των Δήμων στην εκτέλεση του έργου τους λόγω ελλείψεων προσωπικού και αμφισβητείται ευθέως η συνταγματικά κατοχυρωμένη αυτοτέλεια των ΟΤΑ.
- Συνεχίζεται η υποβάθμιση των δημοτικών κοινοτήτων, που αντί για θεσμούς ενδοδημοτικής αποκέντρωσης έχουν μετατραπεί σε απλές υποδιαιρέσεις του κεντρικού Δήμου.
- Εξέφρασε τον προβληματισμό και την ανησυχία του, ότι ο νεοσύστατος πόρος των ΟΤΑ δεν ενοποιεί και ενσωματώνει απλώς τους ήδη υφιστάμενους αλλά ανοίγει δρόμο για επιπλέον επιβάρυνση των πολιτών.
- Η ηλεκτρονική ψηφοφορία αποτελεί μία απόπειρα εκσυγχρονισμού, αλλά εάν δεν έχει τα εχέγγυα της διασφάλισης και της πρόβλεψης για την ανόθευτη έκφραση της λαϊκής ψήφου, θα αποτελέσει έναν παράγοντα περαιτέρω απονομιμοποίησης της διαδικασίας. Η έλλειψη ασφαλιστικών δικλείδων στην περίπτωση των ευρωεκλογών δημιούργησε το φαινόμενο της κυρίας Ασημακοπούλου,
Ο κ. Ξανθόπουλος ζήτησε τέλος να συμπεριληφθούν στις προβλέψεις του άρθρου 731 και οι δομές ΚΔΑΠ-ΜΕΑ για να αποφευχθεί ο κίνδυνος να μείνουν εκτός ρύθμισης οι εργαζόμενοι εκεί.
