Το ενδεχόμενο να υπογραφεί αμυντική συμφωνία της Ελλάδας με την Ουκρανία δημιουργεί πάμπολλα ερωτήματα για την πολιτική του Κυριάκου Μητσοτάκη στο θέμα αυτό. Η υπογραφή μιας τέτοιας συμφωνίας αυτή την ώρα με την Ουκρανία φέρνει την Ελλάδα με τον πλέον επίσημο τρόπο απέναντι στη Ρωσία, την ώρα που Μακρόν και Μερτς αφήνουν ανοικτό το ενδεχόμενο επαφής με τον Πούτιν. Για μία ακόμα φορά δεν είμαστε μπροστά σε μια επιλογή που έχει οποιαδήποτε διασύνδεση με το εθνικό συμφέρον ή κάποιον διπλωματικό στόχο· έχει περισσότερο σχέση με την ΙΧ εξωτερική πολιτική του πρωθυπουργού.
Όπως στην περίπτωση του Ισραήλ, έτσι και στην περίπτωση της Ουκρανίας, ο Κ. Μητσοτάκης ακολουθεί τα δικά του μονοπάτια, χωρίς μάλιστα να καταδέχεται να δίνει οποιαδήποτε εξήγηση για τη μετατόπιση της εξωτερικής πολιτικής της χώρας.
Η στήριξη σε Νετανιάχου και Ζελένσκι -εκτός όλων των άλλων- σηματοδοτεί επένδυση στην πολιτική του πολέμου. Η Ελλάδα για πρώτη φορά υποστηρίζει κυβερνήσεις που στηρίζονται στη συνέχιση των πολεμικών διενέξεων. Τόσο η Ουκρανία όσο και το Ισραήλ δέχθηκαν επίθεση, αλλά η πολιτική των Ζελένσκι και Νετανιάχου έχει εξελιχθεί σε πολιτική παραγωγής έντασης και αστάθειας. Και οι δύο -και ο Νετανιάχου, όπως και ο Ζελένσκι- στηρίζουν το πολιτικό τους (προσωπικό) μέλλον στη συνέχιση του πολέμου και όχι στην απεμπλοκή ή στο τέλος των διενέξεων. Η πραγματικότητα αυτή είναι πολύ πιο εμφανής στην περίπτωση του Νετανιάχου· όμως και ο Ζελένσκι επενδύει στη συνέχιση της αντιπαλότητας με τη βοήθεια και την προτροπή των Ευρωπαίων.
Η επίσκεψη στο Κίεβο
Το ενδεχόμενο να υπογραφεί αμυντική συμφωνία μεταξύ Αθήνας και Κιέβου βρέθηκε και πάλι στο προσκήνιο στη συνάντηση των Μητσοτάκη-Ζελένσκι στις Βρυξέλλες στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της Ε.Ε. Λίγες μέρες πριν από τη συνάντηση πραγματοποιήθηκε επίσκεψη ελληνικής αντιπροσωπείας στο Κίεβο, αποτελούμενη από αρμόδιους παράγοντες, για θέματα άμυνας και ασφάλειας. Η επίσκεψη είχε ασαφές περιεχόμενο· φάνηκε ότι πρόκειται για μια γενικόλογη συζήτηση χωρίς κάποιο συγκεκριμένο αντικείμενο. Φυσικά, αυτό έγινε για να μην δοθεί καμία εξήγηση ή άλλες διαστάσεις στο περιεχόμενο των συνομιλιών και στη σκοπιμότητα της επίσκεψης σε αυτή τη συγκεκριμένη στιγμή.
Η αρνητική συγκυρία
Η επιμονή του Κυριάκου Μητσοτάκη να επενδύει διπλωματικά και με κάθε άλλο τρόπο στην ουκρανική κρίση δεν είναι καν συμβατή με τη γενικότερη κατάσταση, αν δεν έρχεται σε αντίθεση.
Πράγματι, είναι οι ευρωπαϊκές δυνάμεις που επιμένουν στη στήριξη του Ζελένσκι ώστε να συνεχιστεί η αντιπαράθεση με τη Ρωσία. Υποστηρίζοντας μάλιστα ότι η Ουκρανία έχει πετύχει να ανατρέψει την αρνητική ισορροπία στα μέτωπα. Στην πραγματικότητα η Ουκρανία έχει αλλάξει την τακτική του πολέμου, ακριβώς γιατί δεν μπορεί να αλλάξει τη ροή των πραγμάτων. Οι Ουκρανοί διεξάγουν πλέον έναν ασύμμετρο πόλεμο, ένα ιδιότυπο «αντάρτικο» επιδιώκοντας να πλήξουν τον αντίπαλο στα μετόπισθεν, αφού στο μέτωπο δεν μπορούν να κερδίσουν.
Όλα αυτά τα ξέρουν πολύ καλά οι Ευρωπαίοι, επιμένουν όμως να συντηρούν την αντιπαλότητα με τη Μόσχα έως ότου αποφασίσουν τι θα κάνουν οι ίδιοι.
Την ώρα που ο Μακρόν και οι άλλοι ηγέτες δηλώνουν ότι η Ουκρανία κερδίζει, εξετάζουν τρόπους να συνομιλήσουν με τον Πούτιν. Μετά το Βέλγιο, και η Μελόνι ζητά να σταλεί διαπραγματευτής στη Μόσχα. Ακούγεται το όνομα της Μέρκελ για να αναλάβει αυτό τον ρόλο.
Οι επιπτώσεις για την Ευρώπη είναι αρνητικές σε όλα τα επίπεδα· τόσο σε ό,τι αφορά την οικονομία αλλά και την πολιτική σταθερότητα. Είναι οι κοινωνίες που πιέζουν τις κυβερνήσεις να αλλάξουν γραμμή και στάση. Στη Γερμανία η άνοδος του AfD οφείλεται και στην ακριβή ενέργεια, από την ώρα που σταμάτησαν οι σχέσεις με τη Ρωσία και η Γερμανία δεν προμηθεύεται φθηνό φυσικό αέριο.
Στη Μεγάλη Βρετανία (που είναι εκτός της Ε.Ε.), ένας από τους λόγους της ραγδαίας μείωσης της σταθερότητας της κυβέρνησης των Εργατικών είναι η επιμονή του πρωθυπουργού Στάρμερ να επενδύει και στον πόλεμο κατά της Ρωσίας, αλλά και στη στήριξη του Ισραήλ. Παρόμοιες πιέσεις αντιμετωπίζουν πολλές ακόμα κυβερνήσεις, εξαιρώντας φυσικά την Πολωνία, τις τρεις Βαλτικές χώρες, όπως και τη Σουηδία, όπου κυριαρχεί έντονος ιστορικός αντιρωσισμός.
Σε όλα αυτά πρέπει να προσθέσουμε και την πολιτική Τραμπ, ο οποίος τα βρίσκει με τη Μόσχα, παίρνοντας αποστάσεις από τη στήριξη της Ουκρανίας. Η συγκυρία λοιπόν δεν είναι ευνοϊκή για την εμμονή Μητσοτάκη.
Η επένδυση στον πόλεμο
Στο τέλος της πρώτης του κυβερνητικής θητείας και στην αρχή της δεύτερης, ο Κ. Μητσοτάκης έδειξε ότι ακολουθεί εξωτερική πολιτική που στηρίζεται στο επιχείρημα «είμαστε με τους ισχυρούς». Οι προσωπικές σχέσεις του με τον Νετανιάχου ήταν γνωστές από την αρχή. Αυτές όμως έδειξαν να καθορίζουν και την εξωτερική του πολιτική.
Στην περίπτωση της Ουκρανίας επίσης, από την πρώτη στιγμή ακολούθησε την γραμμή Μπάιντεν, δηλώνοντας υποστηρικτής της Ουκρανίας χωρίς ενστάσεις. Πράγματι, η Ελλάδα είχε και έχει λόγους να μην στηρίξει τον επιτιθέμενο, τη βίαιη αλλαγή συνόρων και την προσάρτηση εδαφών δια της ισχύος. Σήμερα οι ισορροπίες έχουν αλλάξει· είναι πλέον η Ευρώπη που πρέπει να συμβάλει στο τέλος της σύρραξης, χωρίς να αποδεχθούμε την αρχή «του δίκαιου του ισχυρού».
Στη δε περίπτωση της Μέσης Ανατολής η κατάσταση είναι ακόμα επαχθέστερη διότι ο Νετανιάχου μιλά για «ειρήνη δια της ισχύος». Και στις δύο περιπτώσεις, οι αντιφάσεις κυριαρχούν. Είναι λοιπόν ερώτημα, πλέον σε τι ακριβώς επενδύει ο Κ. Μητσοτάκης; Ποια ελληνικά συμφέροντα εξυπηρετούνται με το να στηρίζει η Ελλάδα τη συνέχιση των διενέξεων και μάλιστα δια πολεμικών επιχειρήσεων;
Γι’ αυτό και το ενδεχόμενο υπογραφής αμυντικής συμφωνίας με την Ουκρανία προκαλεί τεράστια ερωτήματα για την εμμονή του Κυριάκου Μητσοτάκη.
