Τα διαδοχικά μνημόνια έχουν αποτύχει επειδή βασίζονταν σε δογματικές και μη ρεαλιστικές απόψεις και θεωρίες, ενώ και η πρόσφατη επαναγορά ομολόγων δεν διασφαλίζει τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους καθιστώντας αναπόφευκτο έναν νέο «κούρεμα». Αυτό υποστηρίζουν, μεταξύ άλλων, σε άρθρο που δημοσιεύτηκε στην τετραμηνιαία έκθεση του ΚΕΠΕ οι κ.κ. Nικόλαος Γεωργικόπουλος (ερευνητής στο ΚΕΠΕ), Εμμανουήλ Χατζάκης (στέλεχος της UBS), Guillermo Nielsen (πρώην Γενικός Γραμματέας Οικονομικών της Αργεντινής) και Josi Barrionuevo (στέλεχος της Storm Harbour Investment Bank).
Όπως αναφέρουν, μέχρι πρότινος λίγοι ήταν εκείνοι που είχαν εξετάσει το ενδεχόμενο ότι η αιτία αποτυχίας των ελληνικών προγραμμάτων θα μπορούσε να οφειλόταν και στα ίδια τα προγράμματα και ότι δεν ευθύνεται αποκλειστικά η ελληνική βραδύτητα αφομοίωσης των προτεινόμενων «συνταγών» της τρόικας. Σύμφωνα με τους συγγραφείς του άρθρου,« τα ελληνικά προγράμματα μέχρι σήμερα έχουν αποτύχει επειδή βασίζονται σε δογματικές και μη ρεαλιστικές απόψεις και θεωρίες που αγνοούν το πώς πραγματικά λειτουργούν οι χρηματαγορές».
Μάλιστα, με το να μη διασφαλίζεται άμεσα η φερεγγυότητα και η βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους, τέσσερα θεμελιώδη λάθη οικονομικής πολιτικής θέτουν σε κίνδυνο τις όποιες προσπάθειες ανάκαμψης της ελληνικής οικονομίας και πρέπει να αναθεωρηθούν για να δώσουν στην Ελλάδα την ευκαιρία να ορθοποδήσει:
* Το πρόγραμμα δεν έκανε το ελληνικό χρέος βιώσιμο άμεσα από την αρχή, με αποτέλεσμα το τελευταίο «κούρεμα» (PSI+) να μην πείθει ότι το υπάρχον χρέος μπορεί να εξυπηρετηθεί από την ελληνική οικονομία.
* Η χρηματοοικονομική στήριξη που χρειαζόταν για να επιλυθεί η ελληνική κρίση χορηγήθηκε πριν -και όχι, όπως θα έπρεπε, μετά- τον καταμερισμό των ζημιών και την αναδιάρθρωση του χρέους. Με αυτόν τον τρόπο το «επίσημο» μέρος του δημόσιου χρέους έγινε μέρος του προβλήματος. Ως εκ τούτου, η αναδιάρθρωση του ιδιωτικού χρέους που η Ελλάδα πραγματοποίησε το προηγούμενο έτος είχε σαν αποτέλεσμα ένα «κούρεμα» ιδιωτών κατόχων ομολόγων κατά περίπου 74% (καθαρής παρούσας αξίας), αλλά το οποίο αφορούσε μόνο στο ένα τρίτο περίπου του συνόλου των ιδιωτικών και δημόσιων ομολόγων. Ενώ ένα κούρεμα 74% θα ήταν αρκετό για να αποκαταστήσει τη βιωσιμότητα πριν από τρία χρόνια, αυτό δεν κατέστη εφικτό πέρσι που η Ελλάδα ήταν μια πολύ μικρότερη οικονομία με μεγαλύτερο χρέος. Ακόμα και η πρόσφατη επαναγορά 31,9 δισ. ευρώ νέων ομολόγων δεν διασφαλίζει τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους. Αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα χρειάζεται είτε νέο «κούρεμα» του επίσημου χρέους ή μεγαλύτερο ποσό χρηματοδότησης από τον «επίσημο» τομέα.
* Μη δίνοντας πλήρη εμπροσθοβαρή χρηματοδότηση, αλλά αντιθέτως μια τύπου «σταγόνας-σταγόνας» χρηματοδότηση, η Ελλάδα δεν είχε πραγματική δυνατότητα να ακολουθήσει μία επιτυχημένη στρατηγική για την επίλυση της τωρινής κρίσης. Μια επαρκής εμπροσθοβαρής χρηματοδότηση θα επανέφερε σε εύλογο χρόνο την εμπιστοσύνη ότι η Ελλάδα δύναται να πληρώσει το υπόλοιπο του χρέους της και ότι πλέον δεν κινδυνεύουν οι δανειστές της.
* Η Ελλάδα χρειάζονταν μια στρατηγική επίλυσης της κρίσης χρέους και ένα χρηματοδοτικό πρόγραμμα που να είχαν μεν ευρωπαϊκή προσέγγιση, αλλά να ήταν ελληνικής προέλευσης.
Σύμφωνα με τους συγγραφείς του άρθρου, για να καταστεί βιώσιμο το ελληνικό χρέος, θα πρέπει να μειωθεί στα επίπεδα του 100%-120% του ΑΕΠ σήμερα, και όχι το 2020, μέσω: α) κουρέματος του υπάρχοντος χρέους και β) τη χορήγηση στους επενδυτές τίτλων ΑΕΠ (GDP-linked warrants), όπου σε περιόδους χαμηλών ρυθμών ανάπτυξης οι απαιτούμενες πληρωμές θα είναι χαμηλές έως μηδενικές, ενώ σε περιόδους υψηλών ρυθμών ανάπτυξης, η Ελλάδα θα πληρώνει υψηλότερα κουπόνια.
Μάκης ΝΤΟΒΟΛΟΣ
