Η πανδημία της Covid-19 φόβισε και αποπροσανατόλισε όλους, δεν είναι μόνο ο φόβος του θανάτου που πλανάται αχαλίνωτος παντού αλλά και η οικονομική κρίση, με την ανασφάλεια της εργασίας και τις νέες ανάγκες της κοινωνίας που ζητούν νέες στρατηγικές παραγωγής, σε άμεσο και μακροπρόθεσμο χρονικό διάστημα.
Η παρατεταμένη οικονομική κρίση και το λαθεμένο μοντέλο παραγωγής τής χώρας μας επιβαρύνθηκαν αθροιστικά και από τον κατακερματισμό των διεθνών οικονομικών σχέσεων, την έλλειψη επενδύσεων, την καταβαράθρωση της κατανάλωσης σε σημαντικές αλυσίδες αξίας.
Ταυτόχρονα, το ευρωπαϊκό μοντέλο ανάπτυξης «χρηματοδότηση, έρευνα, τεχνολογία, παραγωγή σε χώρες χαμηλού εργατικού κόστους» έφτασε στο τέρμα του, αναδεικνύοντας την παθογένειά του, φέρνοντας υπανάπτυξη και γεμίζοντας χρέος τους εθνικούς προϋπολογισμούς. Το σίγουρο αυτή τη στιγμή είναι: «Τίποτα δεν θα είναι όπως πριν».
Σε ένα τέτοιο τοπίο, η Ε.Ε. χάραξε τη νέα βιομηχανική στρατηγική της, που βασίζεται στον δύσκολο επαναπατρισμό της παραγωγής και θα κατευθύνεται στην ικανοποίηση των αναγκών των πολίτων σε τοπικό επίπεδο. Στην προσπάθεια αυτή, πρωτεύοντα ρόλο θα παίξουν οι αλλαγές στην τεχνολογία και την ψηφιοποίηση, όπως και οι αλλαγές στον τρόπο ζωής και την κατανάλωση.
Προτεραιότητες
Η χώρα μας, κουβαλώντας ακόμα τις στρεβλώσεις του παρελθόντος, πρέπει να καλύψει κατά προτεραιότητα τις εξής ανάγκες:
* Παραγωγή, ενέργεια και προστασία του περιβάλλοντος.
* Αγροτοδιατροφικές ανάγκες.
* Κατοικία και ποιότητα αστικής ζωής.
* Μετακινήσεις αστικές και εφοδιαστικής αλυσίδας χωρίς ρύπους.
* Εκπαίδευση.
* Ελεύθερος χρόνος και διασκέδαση.
* Τουρισμός.
Εδώ, όπως λέει και το τραγούδι, «δυο πόρτες έχει η ζωή», υπάρχει πάντα το δίλημμα: ή θα ζούμε σαν να μην μας συνέβη ποτέ η κρίση και θα συνεχίσουμε να ικανοποιούμε τις ανάγκες μας εισάγοντας φτηνά προϊόντα ή θα προσπαθήσουμε στον δύσκολο δρόμο της μεταποίησης, της παραγωγής νέων προϊόντων υψηλής προστιθέμενης αξίας, αρπάζοντας την 4η βιομηχανική επανάσταση από τα κέρατα και τιθασεύοντας τη δύναμή της.
Εχθρός της δεύτερης επιλογής είναι η κρίση αξιών της ελληνικής κοινωνίας, η απόκτηση εύκολου κέρδους, η απαξίωση των θεσμών, η απέχθεια στο επιχειρηματικό ρίσκο, η παράκαμψη της νομιμότητας μέσα από την εξυπηρέτηση των «ημέτερων».
Υπάρχει κάτι σάπιο στο Βασίλειο της Δανιμαρκίας, που πρέπει να το θεραπεύσουμε. Ευτυχώς, υπάρχουν οι νησίδες υγειούς επιχειρηματικότητας, που συνεχίζουν να αγωνίζονται και να παράγουν, που τις βλέπουμε στα ράφια των διεθνών αγορών και αισθανόμαστε υπερήφανοι, αλλά είναι λίγες και απομονωμένες.
Οι μέθοδοι - κλειδιά για την ανάπτυξη υγιών πρακτικών δεν είναι μόνο οι καινοτόμοι τεχνολογίες στο εσωτερικό των επιχειρήσεων, αλλά η αλλαγή της ίδιας της δομής της βιομηχανίας και της οικονομίας, δίνοντας κίνητρα για την παραγωγή καινοτόμων προϊόντων. Αυτή η προοπτική έχει διαδραστική σχέση με τη κοινωνία, την εκπαίδευση, το περιβάλλον.
Επίσης, η νέα βιομηχανική πολιτική της Ε.Ε. και της χώρας μας δεν πρέπει να έχει σαν προτεραιότητα να παρέχει άκριτα πόρους στις επιχειρήσεις, αλλά να απαντά στις ανάγκες των πολιτών, αυτές θα δημιουργήσουν επιχειρηματικές ευκαιρίες και ανάπτυξη στο παραγωγικό σύστημα.
Το στοίχημα δεν είναι να βελτιώσουμε τις αδυναμίες καθεμιάς επιχείρησης ξεχωριστά, αλλά η βελτίωση συνολικά του συστήματος παραγωγής, που θα μπορεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες των πολιτών και της κατανάλωσης.
* Ο Νίκος Ροής είναι συντονιστής του Τμήματος Βιομηχανίας του ΣΥΡΙΖΑ
