Η τελευταία συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ πριν από τις διακοπές του Αυγούστου έγινε σε κλίμα ήρεμο, πλην όμως με αρκετές δόσεις κριτικής και αυτοκριτικής τόσο για τον συντονισμό κόμματος και κυβέρνησης όσο και για τα περιθώρια βελτίωσης του συντονισμού του κυβερνητικού έργου. Οι διήμερες εργασίες ολοκληρώθηκαν το Σάββατο το βράδυ με την έγκριση της Πολιτικής Απόφασης, με την οποία ουσιαστικά επικυρώνεται το πολιτικό σχέδιο της κυβέρνησης για την επόμενη μέρα μετά την ολοκλήρωση της δεύτερης αξιολόγησης. Για τα μέλη της Κ.Ε. ήταν δεδομένο ότι πρέπει όλοι να εργαστούν σκληρά για την οριστική έξοδο από τα Μνημόνια και την επιτροπεία έως τον Αύγουστο του 2018, μετά το πρώτο βήμα που έγινε με την έξοδο στις αγορές. Ταυτόχρονα πολλά στελέχη επέμειναν ότι πρέπει να δοθεί πολύ μεγαλύτερη σημασία στα ζητήματα της “καθημερινότητας”, όλα αυτά που ελάχιστη σχέση έχουν με τον ”κορσέ” του τρίτου προγράμματος, αλλά και στη μείωση των ανισοτήτων, με την αξιοποίηση κάθε “ρωγμής” στην συμφωνηθείσα πολιτική με τους εταίρους.
Τα βασικά σημεία της απόφασης
Η “Α” παρουσιάζει σήμερα τα βασικά σημεία της απόφασης, που ελήφθη σχεδόν ομόφωνα.
Α. Για τον διεθνή συσχετισμό
Οι αριστερές δυνάμεις στην Ευρώπη πρέπει να διεκδικήσουν ως μέρος ενός συνολικού σχεδίου:
α) Ενισχυμένο προϋπολογισμό με προσανατολισμό σ’ ένα διαφορετικό παραγωγικό μοντέλο και έμφαση στα μεσαία και κατώτερα κοινωνικά στρώματα.
β) Την εγγύηση των καταθέσεων παράλληλα με την προώθηση της τραπεζικής ενοποίησης για όλο τον ευρωπαϊκό χώρο.
γ) Την προώθηση ευρωομολόγου από την ΕΚΤ στο πλαίσιο της επιδίωξης για ευρωπαϊκή σύγκλιση.
δ) Την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ιδιότητας του πολίτη, με κοινωνικό πρόσημο, ως προϋπόθεση εκδημοκρατισμού των ευρωπαϊκών θεσμών.
Σε αυτή την κατεύθυνση είναι αναγκαία η ενίσχυση των πρωτοβουλιών επιτάχυνσης και εμβάθυνσης της πολιτικής συμμαχιών του ΣΥΡΙΖΑ και της Ευρωπαϊκής Αριστεράς μέσω της διεύρυνσης του πεδίου συνεργασίας της Ευρωπαϊκής Αριστεράς με δυνάμεις των Πρασίνων και των Σοσιαλιστών στο Ευρωκοινοβούλιο.
Με δεδομένη την κοινωνική δυναμική που πυροδότησε η κρίση, το κυρίαρχο επίδικο της εποχής είναι ποια πολιτική δύναμη θα καταφέρει να εκφράσει στο πολιτικό επίπεδο τα κοινωνικά εκείνα στρώματα που διάκεινται με καχυποψία, τμήματά τους ακόμη και με εχθρότητα, απέναντι στο παραδοσιακό πολιτικό σύστημα των χωρών του αναπτυγμένου δυτικού καπιταλισμού.
Η Αριστερά με τις διαφορετικές της εκφάνσεις, αλλά εν τέλει με μία ενιαία πολιτική στόχευση, προσέρχεται με μια στρατηγική που στον πυρήνα της έχει την υπεράσπιση της εργασίας, τη διεύρυνση του κοινωνικού κράτους, τη διασφάλιση των δημοκρατικών ελευθεριών και την προστασία του περιβάλλοντος.
Απέναντι δομείται μια στρατηγική εθνικών αναδιπλώσεων και εθνικισμών που δεν αμφισβητεί τα ιερά και τα όσια του νεοφιλελευθερισμού, αλλά προσπαθεί να εκπροσωπήσει κοινωνικά στρώματα στη βάση του εθνικισμού, αλλά και της αναπαραγωγής ρατσιστικών και μισαλλόδοξων στερεοτύπων που πολλές φορές φλερτάρει ανοιχτά με τον φασισμό.
Το αποτέλεσμα του πολιτικού ανταγωνισμού για την εκπροσώπηση των πληγέντων κοινωνικών στρωμάτων διαφέρει από χώρα σε χώρα.
Στην Ελλάδα η ελπίδα για υπέρβαση των συνεπειών της κρίσης, που προκάλεσαν οι κυρίαρχες νεοφιλελεύθερες δυνάμεις, εκφράστηκε από τον ΣΥΡΙΖΑ. Από την ίδρυσή του ο ΣΥΡΙΖΑ βρέθηκε στην πρώτη γραμμή της μάχης απέναντι σε έναν συντριπτικό συσχετισμό σε επίπεδο Ευρώπης.
Η στρατηγική μας επιλογή να διεκδικήσουμε τη διακυβέρνηση σε συνθήκες νεοφιλελεύθερης παγκοσμιοποίησης και βαθιάς οικονομικής κρίσης δικαιώθηκε σε πολλά σημεία και κρίνεται διαρκώς. Μπορούμε και πρέπει να συνεχίσουμε να υλοποιούμε πολιτικές υπέρ των λαϊκών στρωμάτων, έστω και σε ασφυκτικά πλαίσια. Από τη διατήρηση και την ενίσχυση των πολιτικών του δεσμών με τα χαμηλά και μεσαία κοινωνικά στρώματα καθορίζεται εν πολλοίς η δυναμική του ΣΥΡΙΖΑ.
Β) Για την έξοδο στις αγορές
Ο βασικός στόχος μας είναι η έξοδος από το Μνημόνιο και την αυστηρή επιτήρηση, καθώς και η αναπτυξιακή πορεία της χώρας με όρους βιωσιμότητας και κοινωνικής δικαιοσύνης.
Για να υπηρετηθούν αυτοί οι στόχοι απρόσκοπτα και με διάρκεια, πρέπει να λυθεί το πρόβλημα της ομαλής χρηματοδότησης του δημόσιου χρέους.
Η τελευταία απόφαση του Eurogroup έχει δύο σημαντικές πρόνοιες στη παραπάνω κατεύθυνση.
Η πρώτη είναι η ρήτρα ανάπτυξης. Πριν την καθιέρωσή της, ο στόχος της ανάπτυξης και της απασχόλησης υποτάσσονταν στον στόχο της εξυπηρέτησης του χρέους. Τώρα η προτεραιότητα δείχνει να αλλάζει. Η εξυπηρέτηση του χρέους συνδέεται με την ανάπτυξη.
Η δεύτερη εξίσου κρίσιμη ρύθμιση είναι η δημιουργία αποθεματικού από τον ESM για να υπάρξουν εγγυήσεις για την έξοδο της Ελλάδας στις αγορές. Είναι η πρώτη φορά, όπου χωρίς άλλες προϋποθέσεις ο ευρωπαϊκός μηχανισμός στήριξης εγγυάται την έξοδο μιας χώρας στις αγορές.
Για μας λοιπόν, η έξοδος στις αγορές είναι ένα από τα μέσα που θα αξιοποιηθούν για να εξομαλυνθεί η χρηματοδότηση της οικονομίας. Δεν είναι ο τελικός στόχος της οικονομικής πολιτικής. Τελικός στόχος της οικονομικής πολιτικής είναι η δίκαιη ανάπτυξη.
Γ) Για την παραγωγική ανασυγκρότηση
Προτεραιότητα στη νέα περίοδο είναι η συμμετοχή της κοινωνίας στον σχεδιασμό και την υλοποίηση της αναπτυξιακής διαδικασίας. Συστατικό της δικής μας αντίληψης για την ανάπτυξη πέρα από το κράτος και τις ιδιωτικές επιχειρήσεις είναι η διαμόρφωση ενός χώρου όπου πρωταγωνιστές θα είναι η ίδια κοινωνία με διάφορες μορφές, όπως πρωτοβουλίες κοινωνικής οικονομίας, δομές αλληλεγγύης, ενεργειακές κοινότητες, σχήματα μικροπιστώσεων, ομάδες παραγωγών, πρωτοβάθμιοι συνεταιρισμοί, ακόμη και άτυπες συλλογικές ομάδες.
Δ) Για τον αναπτυξιακό σχεδιασμό και την εργασία
Για την υπέρβαση της κρίσης απαιτείται μια «φυγή προς τα εμπρός», με δομικές αλλαγές στο παραγωγικό μοντέλο, τις εργασιακές σχέσεις, τη δημόσια διοίκηση, τη λειτουργία των θεσμών.
Το βασικό εργαλείο που διαθέτει μια κυβέρνηση -ειδικά σε συνθήκες ελεύθερης αγοράς- είναι αυτό των χρηματοδοτικών εργαλείων, η δυνατότητα δηλαδή να κατευθύνει πόρους προς συγκεκριμένους τομείς της οικονομικής δραστηριότητας. Στον συγκεκριμένο τομέα, τόσο η διαχείριση του ΕΣΠΑ και των κοινοτικών πόρων όσο όμως και ο προσανατολισμός του Αναπτυξιακού Νόμου, δείχνουν την κατεύθυνση που έχουμε επιλέξει να κινηθούμε, με γνώμονα την ενίσχυση μικρομεσαίων επιχειρήσεων, των μορφών της κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας, της νεοφυούς επιχειρηματικότητας και της καινοτομίας, χωρίς να είμαστε αποκλειστικά προσανατολισμένοι μονάχα στα μεγάλα αναπτυξιακά έργα.
Η αναπτυξιακή στρατηγική μας προκρίνει συνεπώς για την έξοδο από την κρίση την υιοθέτηση ενός βιώσιμου, κοινωνικά δίκαιου προτύπου ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας. Σε αντίθεση με τις νεοφιλελεύθερες λογικές -της άνισης αναδιανομής του πλούτου προς όφελος των λίγων και της ελάχιστης συμμετοχής της κοινωνικής πλειοψηφίας-, συνδέει την αύξηση του παραγόμενου πλούτου με τον ταυτόχρονο μετασχηματισμό του παραγωγικού μοντέλου και την αλλαγή των παραγωγικών σχέσεων προς όφελος της κοινωνικής πλειοψηφίας. Συγχρόνως, η σύνδεση της ανάπτυξης με την εργασία δεν μπορεί να μένει μόνο σε επίπεδο κεντρικής πολιτικής εκφώνησης ούτε το θέμα «εργασία και εργασιακές σχέσεις» να απουσιάζει από τη συζήτηση για την ανάπτυξη.
Ε) Για τη διαφθορά και τη διαπλοκή
Είναι κεφαλαιώδες ζήτημα για τον ΣΥΡΙΖΑ να επιταχύνουμε το έργο μας που αφορά την αποκάλυψη και την απόδοση ευθυνών για περιπτώσεις διαφθοράς και διαπλοκής. Έχουμε απέναντί μας ένα σύστημα δεκαετιών, το οποίο πολεμά λυσσαλέα κάθε μας προσπάθεια. Αυτό όμως το γνωρίζαμε από την πρώτη στιγμή. Για τον λόγο αυτό, πρέπει να οξύνουμε τη σύγκρουση με αυτό το σύστημα και να αποδοθεί δικαιοσύνη. Ξεχωριστή θέση σε αυτή τη μάχη έχει η υπόθεση με τις λίστες της φοροδιαφυγής. Ακριβώς επειδή πρόκειται για κορυφαίο ζήτημα αξιοπιστίας της κυβέρνησης, θα πρέπει να κινηθούμε άμεσα, ώστε να γίνουν οι απαραίτητες ενέργειες και να μην βρουν οι ένοχοι καταφύγιο στην απόφαση του ΣτΕ.
