Το σχέδιο του κόμματος για την επόμενη ημέρα συζήτησαν τα μέλη της Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ στην πρώτη συνεδρίαση του οργάνου μετά το κλείσιμο της αξιολόγησης και την έξοδο στις αγορές. Όλοι συμφωνούν πως πλέον μένει ένα μεγάλο διάστημα με ορίζοντα την έξοδο από την επιτροπεία και την ολοκλήρωση του προγράμματος σε έναν χρόνο μέσα στο οποίο όλες οι δυνατότητες ανάκαμψης και της οικονομίας και της κοινωνίας πρέπει να αξιοποιηθούν.
Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, αφού την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές η συνεδρίαση δεν είχε ολοκληρωθεί, δεν ήταν λίγα τα στελέχη του κόμματος που υποστήριζαν πως δεν πρέπει να υπάρξει εφησυχασμός. Αναφορικά με την έξοδο στις αγορές, υπογραμμίστηκε η ανάγκη να ακολουθήσουν και άλλες αντίστοιχες απόπειρες, με στόχο την οριστική έξοδο της χώρας από τα Μνημόνια και την επιτροπεία. “Δεν χρειάζονται πανηγυρισμοί αλλά σεμνότητα, χαμηλοί τόνοι και δουλειά” ακουγόταν χαρακτηριστικά στις τοποθετήσεις αλλά και στα πηγαδάκια.
Σχέδιο για τους κινδύνους
“Το κόμμα οφείλει να παρουσιάσει ένα σχέδιο για τους κινδύνους που πιθανά έχουμε μπροστά μας” αναφέρεται χαρακτηριστικά και στο κείμενο εισήγησης της Πολιτικής Γραμματείας. Συγκεκριμένα, σημειώνεται πως το σχέδιο αυτό οφείλει να λάβει υπόψη του τις κοινωνικές συμμαχίες, τους αναγκαίους συμβιβασμούς, αλλά και το “πού θα πρέπει να συγκρουστούμε”. “Είναι σημαντικό να πορευόμαστε με βάση το ότι οι ρήξεις και οι συμβιβασμοί που θα επιλέξουμε θα είναι προϊόν συλλογικής απόφασης και όχι επιμέρους και ευκαιριακών σχεδιασμών” τονίζεται.
Ένα ακόμη εμπόδιο, όπως εκτιμά η Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ, είναι “η απέχθεια των θεσμών, ακόμη και στο κατώτερο τεχνικό επίπεδο, να διαθέτει μια αριστερή κυβέρνηση κάποιους, έστω, βαθμούς ελευθερίας”. Σε αυτό το πλαίσιο, επισημάνθηκε πως θα πρέπει να επιδιώκεται η σταδιακή μείωση της επιτήρησης πριν από το τέλος του προγράμματος σε τομείς που δεν βρίσκονται υπό το καθεστώς της μνημονιακής επιτήρησης, όπως η Παιδεία.
Δίκαιη ανάπτυξη
Επιπλέον, ιδιαίτερο βάρος δόθηκε στη χάραξη αυτού που ονομάζεται “επόμενη ημέρα”, με τη δίκαιη ανάπτυξη στο επίκεντρο και τη δημιουργία ενός βιώσιμου, κοινωνικά δίκαιου προτύπου ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας. Σε αντίθεση με τις νεοφιλελεύθερες λογικές -της άνισης αναδιανομής του πλούτου προς όφελος των λίγων και της ελάχιστης συμμετοχής της κοινωνικής πλειοψηφίας-, συνδέει την αύξηση του παραγόμενου πλούτου με τον ταυτόχρονο μετασχηματισμό του παραγωγικού μοντέλου και την αλλαγή των παραγωγικών σχέσεων προς όφελος της κοινωνικής πλειοψηφίας.
Θετικός ήταν ο απολογισμός για τη διεξαγωγή των δύο πρώτων αναπτυξιακών συνεδρίων σε Κοζάνη και Λαμία, καθώς εκτιμάται ότι με αυτόν τον τρόπο αφενός ενισχύεται ο διάλογος με τις τοπικές κοινωνίες και τους φορείς, αφετέρου ανοίγει ο δρόμος για κοινωνικές συμμαχίες που μπορούν να έχουν θετικό αντίκτυπο, κοινωνικό, οικονομικό και παραγωγικό.
Όπως πολλά στελέχη υπογράμμιζαν, η σύνδεση της ανάπτυξης με την εργασία “δεν μπορεί να μένει μόνο σε επίπεδο κεντρικής πολιτικής εκφώνησης, ούτε το θέμα «εργασία και εργασιακές σχέσεις» να απουσιάζει από την συζήτηση για την ανάπτυξη”.
Έτσι, ιδιαιτέρως ψηλά στην ατζέντα τέθηκε το ζήτημα της μείωσης της ανεργίας -υπάρχει το μομέντουμ για αυτό, υποστήριζαν πολλοί- της αντιμετώπισης της παραβατικότητας και της εργοδοτικής αυθαιρεσίας αλλά και η αποφασιστική καταπολέμηση της αδήλωτης, υποδηλωμένης και ανασφάλιστης εργασίας. Βεβαίως, η αναβάθμιση και τα αποτελέσματα της παρέμβασης του ΣΕΠΕ επισημάνθηκαν από την Κ.Ε.
Όπως είναι φυσικό, τονίστηκαν οι κομβικές αλλαγές με κοινωνικό και προοδευτικό πρόσημο που φέρνουν τα νομοσχέδια των υπουργείων Υγείας και Παιδείας, ενώ τονίστηκε πως η κυβέρνηση πρέπει να προχωρήσει με αποφασιστικότητα το νομοθετικό της έργο με παρεμβάσεις που θα στρώσουν το έδαφος για την εξυπηρέτηση του σχεδίου του κοινωνικού και παραγωγικού μετασχηματισμού.
“Αν καταφέρουμε να αφήσουμε ένα βαθύ αριστερό και προοδευτικό στίγμα, η κοινωνία θα ενισχύσει αυτή την προσπάθεια” ανέφερε υψηλόβαθμο κομματικό στέλεχος.
Συζητήθηκε ακόμη η ανάγκη να προχωρήσει εις βάθος ο αγώνας κατά της διαφθοράς και της διαπλοκής, αλλά και η προτεραιότητα που πρέπει να δοθεί στο βάθεμα της συζήτησης για τα δικαιώματα και τη δημοκρατία, με τη συνταγματική αναθεώρηση και εμβάθυνση της δημοκρατίας.
Εμβάθυνση Δημοκρατίας και δικαιωμάτων
“Είναι αναγκαίο μεταξύ άλλων να επανεξετάσουμε το θέμα σχέσεων κράτους και εκκλησίας, να αντιμετωπίσουμε συντεταγμένα με σεβασμό και αλληλεγγύη τα ζητήματα που αναδεικνύονται στο προσφυγικό - μεταναστευτικό. Να εργαστούμε στην κατεύθυνση της αναβάθμισης συνθηκών και δομών των φυλακών και να επιδιώξουμε τη διαμόρφωση σοβαρών όρων επανένταξης για τους αποφυλακισμένους. Είναι, επίσης, ώριμο να προχωρήσουμε και σε τομές όπως ο πολιτικός γάμος ομοφυλοφίλων και το δικαίωμα των ομόφυλων ζευγαριών στην τεκνοθεσία” υπογραμμίζεται στην εισήγηση της Π.Γ.
Όπως ήταν αναμενόμενο, συζήτηση έγινε και για την περίπτωση της Ηριάννας Β.Λ. αλλά και τις αποφάσεις της Δικαιοσύνης. “Η άρνηση όποιας εκ των εξουσιών να υπόκειται σε κριτική και να λογοδοτεί την απομειώνει στα μάτια του πολίτη. Άλλωστε ο σεβασμός προς τη Δικαιοσύνη δεν μπορεί να είναι μία κενή περιεχομένου επαναλαμβανόμενη επίκληση. Αποδεικνύεται έμπρακτα με τη μη επέμβαση της πολιτικής εξουσίας και με την πλήρη συμμόρφωσή της προς τις δικαστικές αποφάσεις. Ακόμα και εκείνες που θεωρεί άστοχες”.
Σχέδιο για την Ευρώπη
Τέλος, συζητήθηκε το σχέδιο για την αλλαγή στην Ευρώπη με τη συνεργασία αριστερών και προοδευτικών δυνάμεων. Μεταξύ άλλων, η πρόταση για ένα συνολικό σχέδιο αντιπαράθεσης με τον νεοφιλελευθερισμό και τη λιτότητα περιλαμβάνει:
α) Ενισχυμένο προϋπολογισμό με προσανατολισμό σ’ ένα διαφορετικό παραγωγικό μοντέλο και έμφαση στα μεσαία και κατώτερα κοινωνικά στρώματα.
β) Την εγγύηση των καταθέσεων, παράλληλα με την προώθηση της τραπεζικής ενοποίησης για όλο τον ευρωπαϊκό χώρο.
γ) Την προώθηση ευρωομολόγου από την ΕΚΤ στο πλαίσιο της επιδίωξης για ευρωπαϊκή σύγκλιση.
Σε αυτή την κατεύθυνση υπογραμμίστηκε η πρωτοβουλία διεύρυνσης του πεδίου συνεργασίας της Ευρωπαϊκής Αριστεράς με δυνάμεις των Πρασίνων και των Σοσιαλιστών στο Ευρωκοινοβούλιο.
Σε αυτό τον στόχο συμβάλλουν η πρωτοβουλία «Progressive Caucus» και η διοργάνωση, το φθινόπωρο του 2017, του «1ου Ευρωπαϊκού Πολιτικού Φόρουμ» στη Μασσαλία.
Κόμμα και κυβέρνηση
Αναφορικά με το κόμμα, υπήρξε συζήτηση και προβληματισμός σχετικά με το πώς ο ΣΥΡΙΖΑ με αυτονομία, πρωτοβουλία και δημιουργικότητα θα πρωταγωνιστήσει στην ενημέρωση και στην κινητοποίηση της κοινωνίας για την επίλυση προβλημάτων και την υλοποίηση ώριμων αλλαγών.
Επίσης, υπήρξε πρόταση να συζητηθούν ξεχωριστά σε μια ειδική συνεδρίαση της Κ.Ε. τα εξής: τα οικονομικά του κόμματος (κρατική επιχορήγηση, οικονομική επιτροπή ελέγχου), η ιδεολογική δουλειά του κόμματος, συμπεριλαμβάνοντας τον ρόλο του Ινστιτούτου Ν. Πουλαντζάς και την εκπαίδευση των στελεχών· η λειτουργία της επιτροπής δεοντολογίας, ΜΜΕ.