ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ. ΧΡ. ΒΑΣΙΛΑΚΗ
«Σοβαρές παραλείψεις» από την Ελλάδα στη φύλαξη των εξωτερικών συνόρων επισημαίνει έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της οποίας η ύπαρξη ανακοινώθηκε χθες, κορυφώνοντας το παιχνίδι επίρριψης ευθυνών που είχε ξεκινήσει από τη Δευτέρα.
«Αναγνωρίζουμε ότι οι ελληνικές αρχές βρίσκονται υπό μεγάλη πίεση, αλλά η Ελλάδα παραμέλησε σοβαρά τις υποχρεώσεις της» δήλωσε ο αντιπρόεδρος της Επιτροπής Βάλντις Ντομπρόβσκις χθες, λίγο μετά το πέρας της συνεδρίασης των επιτρόπων, κατά την οποία εξετάστηκαν τα πορίσματα της έκθεσης.
Ο Β. Ντομπρόβσκις υπογράμμισε χθες ότι η έκθεση της Επιτροπής είναι απόρρητη, ωστόσο αναφέρθηκε στα βασικά πορίσματά της. Αυτά αφορούν συγκεκριμένα τη μη αποτελεσματική διαδικασία ταυτοποίησης και καταγραφής παράτυπων μεταναστών, τη μη συστηματική λήψη δακτυλικών αποτυπωμάτων και τον μη συστηματικό έλεγχο των ταξιδιωτικών εγγράφων τόσο ως προς τη γνησιότητά τους όσο και σε αντιπαραβολή με σημαντικές βάσεις δεδομένων ασφαλείας, όπως το SIS (σύστημα πληροφοριών Σένγκεν) και η Ιντερπόλ.
Η εν λόγω έκθεση -για την ακρίβεια το προσχέδιο έκθεσης, καθώς, για να οριστικοποιηθεί, πρέπει να εγκριθεί πρώτα από την Επιτροπή Αξιολόγησης Σένγκεν- βασίζεται σύμφωνα με την Επιτροπή σε αιφνίδιες επιτόπιες επισκέψεις στα ελληνοτουρκικά χερσαία σύνορα, αλλά και στη Χίο και τη Σάμο, το διάστημα 10 - 13 Νοεμβρίου 2015. Ωστόσο, γίνεται σαφές ότι εξετάστηκε στο χθεσινό Κολέγιο των Επιτρόπων, σε συνέχεια του αιτήματος του συμβουλίου των υπουργών Εσωτερικών της Δευτέρας προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διερευνήσει τους τρόπους με τους οποίους είναι νομικά έγκυρη η παράταση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα που έχουν επιβάλει κάποιες χώρες.
Όπως έχει γίνει γνωστό μόνο εφόσον αποδεικνύονται «σοβαρές και συνεχιζόμενες ελλείψεις στη φύλαξη των συνόρων» είναι δυνατή η ενεργοποίηση των αρθρων 19 και 26 του Κώδικα Σένγκεν που θα επιτρέψει την παράταση των ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα μέχρι και δυο χρόνια. Τον ρόλο αυτόν των «αποδείξεων» φαίνεται πως θα παίξει η συγκεκριμένη έκθεση.
Σύμφωνα με τη διαδικασία, εφόσον εγκριθεί η έκθεση απο την Επιτροπή Αξιολόγησης Σένγκεν, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προετοιμάσει συστάσεις προς την Ελλάδα και θα της δώσει διορία τριών μηνών για να εφαρμόσει τα συγκεκριμένα μέτρα, «καθώς και άλλα διορθωτικά μέτρα που ενδεχομένως προκύψουν μετά από νέες αποστολές αξιολόγησης», σύμφωνα με τον Β. Ντομπρόβσκις. Σε περίπτωση που η Ελλάδα δεν ανταποκριθεί στις συστάσεις της Επιτροπής, τότε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σε συνεργασία με το Συμβούλιο, θα κινήσει τη διαδικασία του άρθρου 26 του Κώδικα Σένγκεν, δίνοντας ουσιαστικά τη δυνατότητα σε συγκεκριμένα κράτη - μέλη της Ε.Ε. να διατηρήσουν τους ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα για χρονική περίοδο από έξι μήνες έως δύο χρόνια. Η πρόταση της Επιτροπής θα πρέπει να εγκριθεί με ειδική πλειοψηφία από το Συμβούλιο, δηλαδή από τα κράτη - μέλη της Ε.Ε.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα του διεθνούς Τύπου, μια ενδεχόμενη τέτοια απόφαση μπορεί να απομονώσει την Ελλάδα, καθώς δίνεται η δυνατότητα σε κάποιες χώρες να επαναφέρουν ελέγχους διαβατηρίων έναντι της Ελλάδας ή και άλλων κρατών - μελών της Ε.Ε. Ωστόσο πηγές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής διαψεύδουν κάτι τέτοιο λέγοντας πως αφορά μόνο τους ελέγχους που ήδη υπάρχουν μεταξύ κάποιων κρατών - μελών και το ενδεχόμενο συνέχισής τους μετά τον Μάιο.