Του Γιώργου Δαράτου
Νέους περιορισμούς στην ελευθερία της ενημέρωσης, και μάλιστα της οικονομικής ενημέρωσης, θέλει να επιβάλει η Κοινότητα σε αρμονική συνεργασία το συμβούλιο των υπουργών, την Κομισιόν και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Πρόκειται για το σχέδιο μιας νέας Οδηγίας σχετικής με τα απόρρητα μυστικά των επιχειρήσεων που πρόκειται να έλθει πολύ σύντομα για συζήτηση και έγκριση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Το περιεχόμενο αυτής της Οδηγίας, έτσι όπως είναι διατυπωμένο, απειλεί ευθέως τα θεμελιώδη δικαιώματα και το κοινωνικό συμφέρον στους τομείς της προστασίας του περιβάλλοντος και των δημοκρατικών δικαιωμάτων των πολιτών, αφού λειτουργεί υπέρ των συμφερόντων και των κερδών των μεγάλων επιχειρήσεων, κυρίως δε των πολυεθνικών.
Ο στόχος της Οδηγίας
Ο επιδιωκόμενος στόχος αυτής της Οδηγίας είναι η διατύπωση ενός κοινού για όλες τις χώρες - μέλη ορισμού του μυστικού των επιχειρηματικών δράσεων προκειμένου να προστατευθούν αποτελεσματικά η ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων και των διαφόρων οργανισμών έρευνας που βασίζεται στην τεχνογνωσία τους και στις διάφορες μυστικές πληροφορίες τους.
Αυτή η Οδηγία θεωρείται από πολλούς εξαιρετικά επικίνδυνη. Πρώτα - πρώτα διότι ο ορισμός του επιχειρηματικού μυστικού είναι ευρύς και αόριστος (φλου) και αφορά όλες τις εμπιστευτικές πληροφορίες. Επιπλέον, παραβίαση ενός μυστικού θα θεωρείται αυτόματα μόλις ακριβώς πληροφορείται κάποιος αυτό το μυστικό ανεξάρτητα από το αν θα το διαδώσει και ανεξάρτητα για ποιους λόγους έγινε η διάδοσή του.
Έτσι, μολονότι οι αρνητικές επιπτώσεις αυτής της Οδηγίας στα ατομικά και συλλογικά δικαιώματα των εργαζομένων στην εταιρεία είναι πολύ σοβαρά, ούτε οι συνδικαλιστικές οργανώσεις ούτε οι άμεσα ενδιαφερόμενες ΜΚΟ ενημερώθηκαν και επομένως δεν τους ζητήθηκε η γνώμη τους για το περιεχόμενο της Οδηγίας. Και το περιεχόμενο της Οδηγίας αυτής αυθαιρετεί ως προς την κινητικότητα των εργαζομένων παρά τη θέλησή τους, την αποδυνάμωση των εκπροσώπων του προσωπικού των επιχειρήσεων αλλά και την ελευθερία του Τύπου σχετικά με τη δράση τους.
Στη καθημερινή ζωή αυτή η Οδηγία μπορεί να περιορίσει την κινητικότητα των εργαζομένων εμποδίζοντάς τους να φύγουν και να χρησιμοποιήσουν τις εργασιακές γνώσεις τους σε μια άλλη εταιρεία, ενώ οι εκπρόσωποι των εργαζομένων μπορεί να αποκλειστούν από κάθε ενημέρωση για υποθέσεις που σχετίζονται με τα μυστικά στης επιχείρησής τους μειώνοντας έτσι τη δύναμη της αποτελεσματικής ενημέρωσης και προστασίας των συνδικαλισμένων απασχολουμένων σ' αυτή την εταιρεία.
Επιλογή νέων στρατηγικών, σχέδια αγορών άλλων επιχειρήσεων ή παραχώρησης τμημάτων μιας επιχείρησης σε μια άλλη, μεταφορά της επιχείρησης σε άλλη τοποθεσία ή χώρα, σχέσεις της επιχείρησης με θυγατρικές της ή με υπεργολαβικές της, χρησιμοποίηση - αξιοποίηση κρατικών ενισχύσεων, πολλοί είναι οι συνδικαλιστές που για την προστασία των μελών τους κοινοποιούν στον Τύπο τέτοιου είδους επιχειρηματικές δράσεις και πρωτοβουλίες για να μπλοκάρουν τις καταχρηστικές συμπεριφορές των μετόχων των επιχειρήσεών τους.
Με τη νέα Οδηγία όλοι αυτοί που καταγγέλλουν τη δράση μιας επιχείρησης, οι συνδικαλιστές, ακόμη και οι δημοσιογράφοι, μπορούν να συρθούν ενώπιον της Δικαιοσύνης. Αυτό σημαίνει συρρίκνωση του δικαιώματος στην ενημέρωση, αλλά και της ελευθερίας της γνώμης, ενώ δεν προβλέπει καμία εξαίρεση αυτή η Οδηγία για τους ρεπόρτερ / δημοσιογράφους που κάνουν τη δουλειά τους, ενώ είναι γνωστό ότι ο ρόλος τους σε μια κοινωνία είναι απαραίτητος και αναγκαίος.
Το απόρρητο της επιχειρηματικής δράσης
Τα περίφημα «δεδομένα εμπορικού χαρακτήρα», που θα προστατεύονται από το απόρρητο της επιχειρηματικής δράσης και που η διάδοσή τους θα επιφέρει ποινές, σχετίζονται πολύ συχνά με το γενικό συμφέρον των πολιτών. Ας θυμηθούμε την καταγγελία της Επιτροπής Ανταγωνισμού για τις αθέμιτες εμπορικές / επιχειρηματικές πρακτικές της μπίρας ΑΛΦΑ. Το ίδιο συμβαίνει για μυστικά που συνδέονται με τη ρύπανση του περιβάλλοντος, την προστασία της υγείας των καταναλωτών στον τομέα της χημικής βιομηχανίας, πληροφορίες που θα είναι απόρρητες, ενώ η κοινοποίησή τους θα μπορούσε να προστατεύσει την υγεία των καταναλωτών και την καθαρότητα του περιβάλλοντος.
Ακόμη και για μια τέτοια υπόθεση που παραπέμπεται στο δικαστήριο οι διάδικοι - κατηγορούμενοι δεν θα έχουν πλήρη πρόσβαση στο ντοσιέ με τα υλικά της δίκης, είτε σε πολιτικό είτε σε ποινικό δικαστήριο, αλλά και δεν θα μπορούν να παρίστανται στη διάρκεια ολόκληρης της επ' ακροατηρίω διαδικασίας. Με άλλα λόγια, διάδικοι και πολλές φορές κατηγορούμενοι δεν θα μπορούν να υπερασπιστούν τους εαυτούς τους διότι δεν θα γνωρίζουν όλες τις λεπτομέρειες της κατηγορίας ή δεν θα βρίσκονται συνεχώς στην ακροαματική διαδικασία.
Η Οδηγία αυτή που εμφανίζει σαφείς παραβιάσεις των συνταγματικών διατάξεων πολλών κοινοτικών χωρών. Η Γαλλία έχει ήδη διατυπώσει τις επιφυλάξεις της γι' αυτό το νομοθετικό έκτρωμα, όχι όμως και οι άλλες κοινοτικές χώρες. Και τούτο διότι είναι άλλο πράγμα η προστασία των επιχειρήσεων από τον αθέμιτο ανταγωνισμό και άλλο πράγμα να επιβληθεί σε πανευρωπαϊκό επίπεδο μια σχεδόν πλήρης αδιαφάνεια της δράσης των επιχειρήσεων, κυρίως δε των πολυεθνικών, και μαζί η ποινικοποίηση τη δουλειάς των συνδικαλιστών και των δημοσιογράφων.
Θα άξιζε, τέλος, να πληροφορηθούμε ποια είναι η θέση της κυβέρνησης και των άλλων κομμάτων που εκπροσωπούνται στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο απέναντι σ' αυτόν τον νόμο που δολοφονεί την ελευθερία στο όνομα της οικονομικής παραγωγικότητας και του ανταγωνισμού.
