ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΓΟΥΡΙΔΗΣ
Κλίμα κινδυνολογίας, εν μέσω διαπραγμάτευσης, καλλιέργησε για άλλη μια φορά ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας με την έκθεση την οποία συνέγραψε και απέστειλε χθες στη Βουλή. Σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη στιγμή για την Ελλάδα, ο ίδιος επέλεξε να τορπιλίσει τις διαπραγματεύσεις της ελληνικής κυβέρνησης με τους θεσμούς, καθώς έφτασε στο σημείο να αναφέρει ότι η Ελλάδα ενδέχεται να τεθεί ακόμη και εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης σε περίπτωση που δεν υπάρξει συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών.
Αξίζει να σημειώσουμε ότι κατά το τελευταίο διάστημα ούτε οι "σκληρότεροι" εχθροί της χώρας μας δεν έχουν φτάσει στο σημείο να ισχυριστούν κάτι τέτοιο, καθώς τόσο ορισμένοι πολέμιοι αναλυτές όσο και ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας Βόλφγκανγκ Σόιμπλε και οι "δορυφόροι" του έχουν κάνει λόγο για "χρεοκοπία" της χώρας μας εντός ευρώ, εφόσον δεν υπάρξει θετική έκβαση στις διαπραγματεύσεις. Ίσως ο κ. Στουρνάρας έχει παραμείνει στην περίοδο που ήταν υπουργός Οικονομικών, επί κυβέρνησης Σαμαρά, και χρησιμοποιούσε δραματικούς τόνους προς την ελληνική κοινωνία, προκειμένου η ίδια να δεχτεί τα "σκληρά" μέτρα που συναποφάσιζε η τότε κυβέρνηση με τους δανειστές, αλλά σε κάθε περίπτωση ο διοικητής της ΤτΕ βγάζει από πάνω του το "κοστούμι" του θεσμικού του ρόλου, το οποίο του φόρεσε ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς, και ενδύεται με αυτό της τρομολαγνείας, παρουσιάζοντας μια άνευ προηγουμένου εσχατολογία για τη χώρα μας στο ενδεχόμενο μη συμφωνίας με τους δανειστές.
Ευτυχώς πάντως που ο κ. Στουρνάρας αναφέρει στην ετήσια έκθεσή του την ανάγκη ελάφρυνσης του χρέους, στο πλαίσιο της συμφωνίας του Eurogroup του 2012 (σ.σ.: άλλωστε τότε ήταν αρμόδιος υπουργός), ενώ επιχαίρει για τη μείωση των πρωτογενών πλεονασμάτων που φαίνεται να πετυχαίνει η κυβέρνηση (σ.σ.: εκείνος ως υπουργός είχε υπογράψει τα υπέρογκα πλεονάσματα που υποσχόταν η κυβέρνηση Σαμαρά), καθώς θεωρεί ότι θα δώσουν δημοσιονομική "ανάσα" στην ελληνική οικονομία.
Κινδυνολογίας το ανάγνωσμα...
Ας δούμε όμως τι αναφέρει η έκθεση...
Η σύναψη νέας συμφωνίας με τους εταίρους είναι απαραίτητη προκειμένου να αποσοβηθούν οι άμεσοι κίνδυνοι που υπάρχουν σήμερα για την οικονομία, τονίζει ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος. Ακόμη, συνεχίζει την κινδυνολογία αναφέροντας πως «αποτυχία στις διαπραγματεύσεις θα είναι η αρχή μιας επώδυνης πορείας που θα οδηγήσει αρχικά σε πτώχευση και τελικά στην έξοδο της χώρας από τη ζώνη του ευρώ και -πιθανότατα- από την Ευρωπαϊκή Ένωση», κάτι το οποίο να πούμε ξανά ότι δεν το έχει πει πρόσφατα ούτε ο ίδιος ο Σόιμπλε.
Όπως τονίζει ο Γ. Στουρνάρας, «μια ελεγχόμενη κρίση χρέους, όπως αυτή που διαχειριζόμαστε σήμερα με τη βοήθεια των εταίρων, θα μετατραπεί σε ανεξέλεγκτη κρίση, με μεγάλους κινδύνους για το τραπεζικό σύστημα και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Η έξοδος από το ευρώ θα προσθέσει στο ήδη βεβαρημένο περιβάλλον μια νέα οξύτατη συναλλαγματική κρίση που θα εκτινάξει τον πληθωρισμό. Όλα αυτά σημαίνουν βαθιά ύφεση, δραματική μείωση των εισοδημάτων, πολλαπλασιασμό της ανεργίας και κατάρρευση όσων έχει πετύχει η ελληνική οικονομία στα χρόνια της ένταξης στην Ε.Ε. και κυρίως την περίοδο του ευρώ».
Ακόμη προσθέτει: «Η Ελλάδα, από ισότιμο μέλος στον πυρήνα των ευρωπαϊκών χωρών, θα μετατραπεί σε μια φτωχή χώρα της Νότιας Ευρώπης. Γι' αυτό η Τράπεζα της Ελλάδος υποστηρίζει ακράδαντα ότι η συμφωνία με τους εταίρους είναι ιστορική επιταγή που δεν μπορούμε να αγνοήσουμε».
Ανάγκη για ελάφρυνση χρέους - Ναι στη μείωση των πλεονασμάτων
Από την άλλη πλευρά ο κ. Στουρνάρας χαιρετίζει τη μείωση των πρωτογενών πλεονασμάτων, τα οποία ο ίδιος είχε "επιβάλει" σε συνεργασία με τους δανειστές ως υπουργός Οικονομικών, ενώ κρίνει σημαντικό να υπάρξει μείωση του δυσθεώρητου ελληνικού δημοσίου χρέους. Ειδικότερα, όπως αναφέρει, εξίσου σημαντική (σ.σ.: με την επίτευξη συμφωνίας) θα είναι και η επαναβεβαίωση και εξειδίκευση της πρόθεσης των εταίρων για την αναδιάρθρωση του χρέους, όπως διατυπώθηκε αρχικά στη σύνοδο του Eurogroup της 27ης Νοεμβρίου 2012, ενώ προσθέτει: "Χρειαζόμαστε σήμερα μια βιώσιμη συμφωνία που θα στηριχθεί σε βιώσιμο χρέος, απαλλάσσοντας τις επόμενες γενιές από τα βάρη που δεν δικαιούμαστε να τους κληροδοτήσουμε".
Αναφορικά με τα πλεονάσματα αναφέρει ότι η συμφωνία θα παράσχει τη δυνατότητα μιας ηπιότερης δημοσιονομικής προσαρμογής, η οποία θα βασίζεται σε χαμηλότερους και πιο ρεαλιστικούς στόχους για το πρωτογενές πλεόνασμα της Γενικής Κυβέρνησης, ενισχύοντας παράλληλα τις αναπτυξιακές προοπτικές.
Κίνδυνος για ύφεση
Σχετικά με την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας αναφέρει πως η επιδείνωση των δεικτών οικονομικού κλίματος και των συνθηκών χρηματοδότησης του ιδιωτικού τομέα υποδηλώνουν ότι η επιβράδυνση του ρυθμού ανάπτυξης της οικονομίας θα γίνει εντονότερη το β' τρίμηνο του 2015, με κίνδυνο η οικονομία να μπει σε μια νέα φάση ύφεσης, ενώ αρνητικά αναμένεται να συμβάλουν και καθυστερήσεις στο πεδίο των ιδιωτικοποιήσεων.
Ο κ. Στουρνάρας "στηρίζει" την "Αυγή" - Θετικές εξελίξεις στην οικονομία το α' πεντάμηνο
Παρόλα αυτά ο κ. Στουρνάρας βλέπει μια σειρά από θετικά σημάδια στην ελληνική οικονομία, γεγονός το οποίο είχε επισημάνει και η "Αυγή" της Κυριακής με άρθρο υπό τον τίτλο "Κι όμως, γυρίζει το παιχνίδι της οικονομίας", για το οποίο μάλιστα λοιδωρήθηκε από ορισμένους γνωστούς - άγνωστους κύκλους. Ειδικότερα, όπως αναφέρει η έκθεση, υπάρχουν ακόμη κάποια θετικά στοιχεία στην πραγματική οικονομία. Ειδικότερα η βιομηχανική παραγωγή (και ιδιαίτερα η μεταποίηση) αυξήθηκε το πρώτο τετράμηνο, οι λιανικές πωλήσεις σταθεροποιήθηκαν και οι καθαρές ροές απασχόλησης παρέμειναν θετικές και ενισχύθηκαν σημαντικά τον Απρίλιο - Μάιο λόγω της αύξησης της δραστηριότητας στον κλάδο του τουρισμού.
Επίσης προσθέτει πως οι εισπράξεις από τον τουρισμό αναμένεται να σημειώσουν άνοδο αν οι οικονομικές εξελίξεις επιβεβαιώσουν τις προβλέψεις για άφιξη περίπου 25 εκατομμυρίων τουριστών για το σύνολο του έτους. Ταυτόχρονα οι εξαγωγές αγαθών προβλέπεται να αυξηθούν. Ακόμη η ανάκαμψη της ιδιωτικής κατανάλωσης αυξήθηκε το α' τρίμηνο του 2015 κατά 1,6%, ενώ στη διάρκεια του α' τριμήνου του 2015 οι επενδύσεις εμφάνισαν άνοδο κατά 14,6%.
Μείωση ανεργίας και αύξηση μισθών το 2015
Η αποκλιμάκωση της ανεργίας αναμένεται να συνεχιστεί στη διάρκεια του 2015, σύμφωνα με την έκθεση, στον βαθμό που θα επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις για την οικονομική δραστηριότητα. Ακόμη αναφέρει ότι ο γενικός πληθωρισμός βραχυπρόθεσμα θα παραμείνει αρνητικός, καθώς συνεχίζουν να επενεργούν αποπληθωριστικά οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου. Για το 2015 εκτιμάται ότι οι μέσες ονομαστικές ακαθάριστες αποδοχές στο σύνολο της οικονομίας θα αυξηθούν κατά 0,3%-0,6%, ενώ η αντίστοιχη πραγματική αύξηση μπορεί να φθάσει το 1,6%-1,9%, λόγω του συνεχιζόμενου αρνητικού πληθωρισμού, όταν κατά τα χρόνια του Μνημονίου, υπήρχαν συνεχείς μειώσεις κάθε χρόνο.
Κατάργηση φοροαπαλλαγών - μείωση φορολογίας στα χαμηλά εισοδήματα
Προτάσεις για αλλαγές στη φορολογία διατυπώνει ο διοικητής της ΤτΕ. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι η διεύρυνση της φορολογικής βάσης μέσα από την κατάργηση των φοροαπαλλαγών θα μπορούσε να εξοικονομήσει περίπου 3,6 δισ. ευρώ ετησίως, δίνοντας ταυτόχρονα δημοσιονομικό περιθώριο για την άσκηση δημοσιονο- μικής πολιτικής φιλικής προς την οικονομική ανάπτυξη. Επιπρόσθετα, η βελτίωση της φορολογικής διοίκησης μέσα από την απλούστευση των φοροεισπρακτικών διαδικασιών και την ανεξαρτητοποίηση της Γενικής Γραμματείας ∆ημοσίων Εσόδων θα μπορούσε να συμβάλει στην αποδοτικότητα του φορολογικού μηχανισμού. Τέλος, η στοχευμένη μείωση του φορολογικού βάρους, μέσω μείωσης της φορολογίας στα χαμηλά εισοδήματα, όπως στις περιπτώσεις της Ιρλανδίας και της Ολλανδίας, σε συνδυασμό με τη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών που πραγματοποιήθηκε τον Ιούλιο του 2014, θα μπορούσε να συμβάλει στην αύξηση της απασχόλησης επιδρώντας θετικά στην οικονομική μεγέθυνση.
Μακροπρόθεσμα βιώσιμο το ασφαλιστικό
Για το ασφαλιστικό αναφέρει πως η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του συστήματος έχει διασφαλιστεί με την ασφαλιστική μεταρρύθμιση του 2010, εντούτοις βραχυπρόθεσμα δέχεται αυξημένες πιέσεις, αφενός λόγω χαμηλότερων εσόδων ως αποτέλεσμα της εξασθενημένης οικονομικής δραστηριότητας και της συνδεόμενης με αυτήν εισφοροδιαφυγής, αφετέρου λόγω δαπανών οι οποίες αφορούν συνταξιοδοτικά δικαιώματα που εξαιρούνται από τις γενικές διατάξεις της μεταρρύθμισης του 2010, καθώς είχαν θεμελιωθεί με το προϋπάρχον καθεστώς.
Μεγάλες οι εκροές καταθέσων - Αισιοδοξία αν υπάρξει συμφωνία
"Καμπανάκι" για την εκροή καταθέσεων κρούει ο κ. Στουρνάρας. Όπως αναφέρεται την περίοδο ∆εκέμβριος 2014 - Απρίλιος 2015, παρατηρήθηκαν και πάλι υψηλές μηνιαίες εκροές συνολικού ύψους 29,4 δισ. ευρώ. Στο τέλος Απριλίου 2015 το υπόλοιπο των καταθέσεων αυτών στο εγχώριο τραπεζικό σύστημα ανερχόταν σε 128,0 δισ. ευρώ, έναντι 232,8 δισ. ευρώ το Σεπτέμβριο του 2009. Στη διάρκεια των πέντε τελευταίων μηνών, οι εκροές καταθέσεων από τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις ανήλθαν σε 7,2 δισ. ευρώ. Οι εκροές από λογαριασμούς των νοικοκυριών έφθασαν τα 22,3 δισ. ευρώ. Ως προς την ποσοστιαία μεταβολή παρατηρείται ότι κατά την πρώτη φάση των εκροών η ποσοστιαία εκροή από τις επιχειρήσεις ήταν σημαντικά υψηλότερη (σ.σ.: δεν αναφέρει ποια ήταν η αιτία πάντως).
Σύμφωνα με την ΤτΕ, από τις εκροές αυτές 4,4 δισ. ευρώ έχουν μεταφερθεί σε τράπεζες του εξωτερικού και 5 δισ. ευρώ έχουν τοποθετηθεί σε Αμοιβαία Κεφάλαια εξωτερικού, ενώ τα υπόλοιπα βρίσκονται στην ελληνική αγορά (σπίτια, σεντούκια κ.λπ.), γεγονός που ενθαρρύνει την εκτίμηση πως, αν υπάρξει συμφωνία μεταξύ της Ελλάδας και των πιστωτών, θα αρθεί σταδιακά η αβεβαιότητα και οι καταθέσεις που βρίσκονται εντός των τειχών θα επιστρέψουν τους επόμενους μήνες στις ελληνικές τράπεζες.
Κόκκινα δάνεια
Το «βουνό» των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων (Non - Performing Exposures - NPEs) παραμένει το βασικό πρόβλημα στο εγχώριο τραπεζικό σύστημα, σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, και θα αποτελέσει τροχοπέδη για την επιστροφή της χώρας στην ανάπτυξη, στην περίπτωση που υπογραφεί συμφωνία μεταξύ κυβέρνησης και εταίρων. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, δύο στα πέντε δάνεια εμφανίζουν, πλέον, καθυστέρηση μεγαλύτερη των 90 ημερών.
Πτώση τιμών κατοικιών το 2015
Περαιτέρω πτώση στις τιμές των κατοικιών προβλέπει για το υπόλοιπο του 2015 η Τράπεζα της Ελλάδος, αλλά με σχετικά πιο συγκρατημένους ρυθμούς, καθώς οι υψηλοί ρυθμοί μείωσης των τιμών που είχαν καταγραφεί το 2012 και το 2013 αμβλύνονται συνεχώς όλα τα επόμενα τρίμηνα.
