Ξεκίνησε τις εργασίες της η Επιτροπή Αλήθειας Δημόσιου Χρέους, που συστήθηκε με πρωτοβουλία της προέδρου της Βουλής Ζ. Κωνσταντοπούλου. Την έναρξη των εργασιών της Επιτροπής τίμησαν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Πρ. Παυλόπουλος και ο πρωθυπουργός Αλ. Τσίπρας. Μάλιστα ο Πρ. Παυλόπουλος επισήμανε ότι η συγκρότηση της Επιτροπής αποτελεί δικαίωμα της χώρας, χωρίς να συνδέεται με την τήρηση των υποχρεώσεών της προς τους εταίρους.
Τον λόγο πήραν πολλοί υπουργοί, που δεσμεύτηκαν να παράσχουν βοήθεια στην Επιτροπή για να επιτελέσει επαρκώς το έργο της, ενώ δεν παρέλειψαν να αναδείξουν και τα ζητήματα της διαφθοράς, που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στη διόγκωση του χρέους, αλλά έχουν και διεθνή διάσταση, καθώς στην πλειονότητά τους σχετίζονται με μεγάλες εταιρείες του εξωτερικού που επωφελήθηκαν από πράξεις διαφθοράς.
Πολλοί σημαντικοί επιστήμονες και ειδικοί σε θέματα δημόσιου χρέους θα μετάσχουν στην Επιτροπή Αλήθειας Δημόσιου Χρέους, τόσο από το εσωτερικό όσο κι από το εξωτερικό. Κοινή συνισταμένη πολλών από τις παρεμβάσεις των επιστημόνων αυτών είναι η παραδοχή ότι οι διεθνείς συνθήκες ορίζουν πως η αποπληρωμή του χρέους δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να οδηγεί σε παραβίαση των υποχρεώσεων του κράτους να σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα, μεταξύ των οποίων και το δικαίωμα στην παιδεία, στην υγειονομική περίθαλψη κ.τ.λ.
Ενδιαφέρουσα πτυχή της συγκρότησης της Επιτροπής Αλήθειας Δημόσιου Χρέους είναι ότι αποτελεί υποχρέωση της χώρας με βάση διατάξεις του ευρωπαϊκού κανονισμού 472/2013, ο οποίος και ορίζει ότι τα κράτη που υπόκεινται σε διαρθρωτικές προσαρμογές «θα πρέπει να διενεργήσουν πλήρη λογιστικό έλεγχο του δημοσίου χρέους προκειμένου να επεξηγήσουν γιατί αυξάνεται το χρέος τόσο απότομα», όπως επισήμανε χαρακτηριστικά ο Er. Toussaint, ειδικός σε θέματα δημόσιου χρέους και συντονιστής της επιστημονικής επιτροπής της Επιτροπής.
Πρ. Παυλόπουλος: Χρέος απέναντι στον τόπο και στις γενιές που έρχονται το έργο της Επιτροπής
Κατά τον σύντομο χαιρετισμό του, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Πρ. Παυλόπουλος χαρακτήρισε το έργο της Επιτροπής «χρέος απέναντι στον τόπο και στις γενιές που έρχονται» ώστε οι προϋποθέσεις της δημιουργίας του χρέους να διερευνηθούν και «να μην επαναληφθούν». Ο Πρ. Παυλόπουλος επισήμανε ότι ο έλεγχος των αιτιών που δημιούργησαν το δημόσιο χρέος αποτελεί δικαίωμα της Ελλάδας που όχι μόνο δεν θίγει τις ευρωπαϊκές υποχρεώσεις της χώρας μας, αλλά αντίθετα «υπερασπίζεται τις αρχές και τις αξίες της Ε.Ε.».
Μάλιστα ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αναφέρθηκε στην περίπτωση του Γερμανικού Συνταγματικού Δικαστηρίου, που απεύθυνε προδικαστικό ερώτημα στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο σχετικά με την απόφαση του προέδρου της ΕΚΤ Μ. Ντράγκι για αγορά κρατικών ομολόγων από την ΕΚΤ στη δευτερογενή αγορά. Κατά τον Πρ. Παυλόπουλο, η ενέργεια αυτή του Γερμανικού Συνταγματικού Δικαστηρίου έγινε με βάση την εκτίμηση ότι η δημοσιονομική πολιτική παραμένει στον σκληρό πυρήνα της εθνικής κυριαρχίας.
Ζ. Κωνσταντοπούλου: Άκυρος ο εξωδικαστικός συμβιβασμός με τη Siemens
Η Πρόεδρος της Βουλής Ζ. Κωνσταντοπούλου προέδρευσε στις εργασίες της Επιτροπής Αλήθειας Δημόσιου Χρέους και, μεταξύ άλλων, αναφέρθηκε στον εξωδικαστικό συμβιβασμό με τη Siemens τονίζοντας ότι αυτός είναι «άκυρος», καθώς οδηγούσε στην παραίτηση του Δημοσίου από αξιώσεις τουλάχιστον 2 δισ. ευρώ, σημειώνοντας ότι «οι αξιώσεις του Ελληνικού Δημοσίου κατά της Siemens είναι ένα κομμάτι που πρέπει να συσχετιστεί και με την αποτίμηση του ποιο πραγματικά είναι το χρέος».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε η Πρόεδρος της Βουλής και στις αυτοκτονίες χιλιάδων πολιτών λόγω της κρίσης και της πολιτικής των Μνημονίων, μνημονεύοντας την «πολιτική αυτοκτονία» του Δημήτρη Χριστούλα στην πλατεία Συντάγματος, αλλά και τους τρεις θανάτους νέων παιδιών που πέθαναν από αναθυμιάσεις μαγκαλιού και τον θάνατο του 19χρονου που έχασε τη ζωή του προσπαθώντας να αποφύγει τον έλεγχο εισιτηρίου σε λεωφορείο.
Γ. Βαρουφάκης: Ο υπερδανεισμός δεν ήταν «ατύχημα»
Ο υπουργός Οικονομικών Γ. Βαρουφάκης υπογράμμισε ότι ο υπερδανεισμός δεν ήταν «ατύχημα», αλλά ήταν απαραίτητος για να λειτουργήσει η Ευρωζώνη με βάση την αρχιτεκτονική της. Ο υπουργός Οικονομικών χαρακτήρισε το Μνημόνιο μια «κυνική, μισανθρωπική μεταφορά» των βαρών από τα βιβλία των βορειοευρωπαϊκών τραπεζών στους ώμους των λαών του Νότου υπογραμμίζοντας ότι «αυτό το έγκλημα πρέπει να αναδειχθεί» κι αυτό αποτελεί αποστολή της Επιτροπής.
Ο Γ. Βαρουφάκης σχολίασε ότι η Ευρωζώνη δομήθηκε χωρίς μηχανισμούς απορρόφησης των κραδασμών, λόγω της κυριαρχίας της αντίληψης ότι ο κατακερματισμός του χρέους θα οδηγήσει σε συνεχή ανάπτυξη κι ότι ο δανεισμός ήταν αυτός που λειτούργησε ως «αμορτισέρ», με τα χρήματα αυτά να μετατρέπονται κατά βάση σε «φούσκες», όπως η εμπλοκή της Goldman Sachs με τα μελλοντικά έσοδα από διόδια. Ο υπουργός Οικονομικών επισήμανε ότι είναι δυστυχές που «η αποτυχία του πολιτικού συστήματος υποκαθίσταται από μια Επιτροπή» κι ότι σε μια ευνομούμενη δημοκρατία το έργο της Επιτροπής θα έπρεπε να είναι έργο της Δικαιοσύνης εδώ και χρόνια.
Π. Καμμένος: Ποιοι κέρδισαν, ποντάροντας στην πτώχευση της χώρας;
Ο Π. Καμμένος αναφέρθηκε εκτενώς στα παρασκήνια της προσφυγής της χώρας στο Μνημόνιο επισημαίνοντας τις αρχικές διαβεβαιώσεις του τότε πρωθυπουργού Γ. Παπανδρέου ότι δεν υπάρχει πρόβλημα με το δημόσιο χρέος και τη συνακόλουθη συνάντησή του με διεθνείς κερδοσκόπους σε συνδυασμό με την πώληση των cds. «Ποιοι κέρδισαν, ποντάροντας στην πτώχευση της χώρας; Ποιοι πούλησαν, ενώ είχαν προσυμφωνήσει την ένταξη της χώρας στον μηχανισμό στήριξης;» αναρωτήθηκε ο υπουργός Εθν. Άμυνας υπογραμμίζοντας ότι η ελληνική Δικαιοσύνη διεξάγει ακόμη προκαταρκτική έρευνα, ενώ η Τράπεζα της Ελλάδος αρνείται να δώσει τα στοιχεία στην Δικαιοσύνη.
Ν. Παρασκευόπουλος: Έχουμε δουλειά στο υπ. Δικαιοσύνης
Σε σοβαρές υποθέσεις που, κατά τη γνώμη του, εμπίπτουν στην αρμοδιότητα της Δικαιοσύνης αναφέρθηκε ο Ν. Παρασκευόπουλος. Ο υπουργός Δικαιοσύνης επισήμανε την υπόθεση της πώλησης από το ΤΑΙΠΕΔ ακινήτων του Δημόσιου, που στη συνέχεια νοικιάστηκαν από το ίδιο το Δημόσιο, αλλά και τα προγράμματα του ΕΣΠΑ που δεν αξιοποιήθηκαν επαρκώς.
Στα πολιτικά κίνητρα των αποφάσεων που πάρθηκαν από τα ευρωπαϊκά όργανα για τα θέματα του χρέους αναφέρθηκε ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Ν. Χουντής, ενώ ο αναπληρωτής υπουργός Εθν. Άμυνας Κ. Ήσυχος επισήμανε τις συμβάσεις οπλικών συστημάτων που αφορούσαν όπλα ακατάλληλα ή ατελή, τη στιγμή που οι αγορές αυτών των συστημάτων χρηματοδοτούνταν κυρίως από εξωτερικό δανεισμό. Ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών και Υποδομών Χρ. Σπίρτζης σχολίασε ότι μέχρι σήμερα δεν έχει γίνει σοβαρή προσπάθεια αλλαγής του συστήματος προϋπολογισμού και τιμολόγησης των δημόσιων έργων.
Ο αναπληρωτής υπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης Γ. Κατρούγκαλος, από τους πρωτεργάτες της συγκρότησης Επιτροπής Λογιστικού Ελέγχου του Χρέους, επισήμανε τη σημασία της δυνατότητας που έχει πια η Επιτροπή να έχει πρόσβαση στα δημόσια έγγραφα.
Σε λεπτομερή περιγραφή της κατάστασης της ανθρωπιστικής κρίσης προχώρησε η αναπληρώτρια υπουργός Κοινωνικής Αλληλεγγύης Θ. Φωτίου, ενώ στις κοινωνικές επιπτώσεις της μεγάλης ανεργίας αναφέρθηκε η αναπληρώτρια υπουργός Εργασίας Ρ. Αντωνοπούλου. Τη δημοκρατική απονομιμοποίηση της Ε.Ε. στα μάτια των πολιτών επισήμανε ο αναπληρωτής υπουργός Περιβάλλοντος Γ. Τσιρώνης.
Ο Γ. Μουρμούρας, υποδιοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας, σχολίασε ότι η Επιτροπή αυτή μαζί με την Εξεταστική για τα Μνημόνια θα είναι χρήσιμες «και στο άμεσο μέλλον για τη χώρα μας, μετά τη λεγόμενη 'συμφωνία - γέφυρα'. Τον λόγο πήραν ακόμη ο αναπληρωτής υπουργός Πολιτισμού Ν. Ξυδάκης και οι υφυπουργοί Επικρατείας Τ. Κουΐκ, Αγροτικής Ανάπτυξης Π. Σγουρίδης και Εθν. Άμυνας Ν. Τσόσκας.
Σ. Σακοράφα: Αποκάλυψη της αλήθειας για την καταστροφή
Η ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Σ. Σακοράφα, που έχει αναλάβει να επικοινωνήσει στην ευρωπαϊκή κοινή γνώμη τα ευρήματα της Επιτροπής Αλήθειας Δημόσιου Χρέους, τόνισε ότι «η νέα κυβέρνηση απαντά στο λαϊκό κίνημα με το μόνο τρόπο που μια αριστερή κυβέρνηση μπορεί να υπάρξει και να πολιτευτεί, με την αποκάλυψη της αλήθειας», επισημαίνοντας ότι «θα εξετάσουμε πράξεις, σκοπιμότητες, πολιτικές επιλογές, παραλείψεις, λεόντειες συμβάσεις που μας οδήγησαν στη καταστροφή». Η Σ. Σακοράφα έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο γεγονός ότι η Επιτροπή θα είναι ανοιχτή και δημόσια, όπως ζητούσε το κίνημα που επιδίωκε τη συγκρότησή της.
Er. Toussaint: Το ΔΝΤ γνώριζε πως είχε να σώσει τις γαλλικές και γερμανικές τράπεζες κι όχι την Ελλάδα
Ο Er. Toussaint επισήμανε ότι ανάμεσα στα ερωτήματα στα οποία θα κληθεί να απαντήσει η Επιτροπή Αλήθειας Δημόσιου Χρέους είναι αν έχουν υπάρξει παρατυπίες στην υπερβολική αύξηση του χρέους, αν τηρήθηκε η νομιμότητα στη διαδικασία του Μνημονίου κι αν έχουν γίνει παραβιάσεις των ευρωπαϊκών συνθηκών. Σύμφωνα με τον Er. Toussaint, «ένας άλλος στόχος της Επιτροπής είναι να γίνει λογιστικός έλεγχος των δράσεων του ΔΝΤ», παρατηρώντας ότι είναι πια γνωστό πως πολλά από τα μέλη του Εκτελεστικού Συμβουλίου του ΔΝΤ είχαν εκφράσει αρκετές επιφυλάξεις σχετικά με το δάνειο, καθώς «γνώριζαν πως είχε να σώσει στην ουσία τις γαλλικές και γερμανικές τράπεζες και όχι την Ελλάδα».
Σημαντικές προσωπικότητες από το εξωτερικό και το εσωτερικό συμμετείχαν στη συζήτηση
Στις συνεδριάσεις της Επιτροπής Αλήθειας Δημόσιου Χρέους μίλησαν οι εξής: Γ. Κασιμάτης, καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου, Γ. Παντελής, επικεφαλής της Αρχής για την Καταπολέμηση του «μαύρου» χρήματος, Π. Μηλιαράκης, δικηγόρος που έχει επίσης γράψει για θέματα χρέους, Σ. Κουκούλη - Σπηλιωτοπούλου, μέλος Εθνικής Επιτροπής Δικαιωμάτων Ανθρώπου, Αρ. Καζάκος, καθηγητής Εργατικού Δίκαιου, Στ. Τομπάζος, καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας, Χρ. Θεοδωρόπουλος, εκπρόσωπος του Παρατηρητηρίου Διεθνών Οργανισμών και Παγκοσμιοποίησης.
Ακόμα ο Π. Λιαργκόβας, συντονιστής του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, ο Αστ. Πλιάκος, από το Επιστημονικό Συμβούλιο της Βουλής, Θ. Κονταργύρης, ιδρυτικό μέλος της ATTAC Ελλάδας, ο Ν. Αλιπράντης, πρώην αντιπρόεδρος της Δημοκρατικής Επιτροπής Κοινωνικών Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης, ο Π. Σκλιας, καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής Οικονομίας, ο Ν. Στρόμπλος, πρώην διευθυντής Εθνικών Λογαριασμών της ΕΛΣΤΑΤ από το 2006 ώς το 2010. Επίσης τα μέλη της Επιτροπής Διεκδίκησης για Επιτροπή Λογιστικού Ελέγχου Γ. Μητραλιάς, Λ. Βατικιώτης, Σπ. Μαρκέτος, Δ. Σπανού, Στ. Παπαϊωάννου, Χρ. Λασκαρίδη, καθώς και ο αντιπρόεδρος της Βουλής Αλ. Μητρόπουλος κι η βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Ρ. Μακρή.
Μεταξύ των προσωπικοτήτων από το εξωτερικό που μίλησαν στη συνεδρίαση ήταν η Ozl. On. Stockhammer, καθηγήτρια Εργατικού Δυναμικού και Οικονομικής Ανάπτυξης, ο Ol. De Schutter, πρώην ειδικός απεσταλμένος του ΟΗΕ για το δικαίωμα στην τροφή, ο D. Albaraccin, οικονομολόγος της GUE, η M. Salomon, διευθύντρια του Κέντρου Μελέτης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, η M. L. Fattorelli Carneiro, μέλος της Επιτροπής Λογιστικού Ελέγχου του Χρέους των Πολιτών στη Βραζιλία.
Επίσης ο S. Cutillas Marquez, οικονομολόγος και ερευνητής στο Παρατηρητήριο για το χρέος στην εποχή της παγκοσμιοποίησης, ο P. Saurin, μέλος της Επιτροπής για λογιστικό έλεγχο από πολίτες στην Γαλλία, ο R. Vivien, ειδικός της Επιτροπής για τη διαγραφή του χρέους του Τρίτου Κόσμου, ο M. Husson, συντονιστής της Γαλλικής Επιτροπής Λογιστικού Ελέγχου του Χρέους της Γαλλίας, και ο Ol. Bonfond, οικονομικός σύμβουλος στη Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Βελγίου.
D. Borja: Χρήσιμος για καλή επαναδιαπραγμάτευση του εξωτερικού χρέους ο λογιστικός έλεγχος
Από τις παρεμβάσεις που ξεχώρισαν ήταν αυτή του D. Borja, πρώην υπουργού Οικονομίας και Οικονομικής Πολιτικής και πρώην πρόεδρου της Κεντρικής Τράπεζας του Ισημερινού, ο οποίος αναφέρθηκε στην περίπτωση του λογιστικού ελέγχου του χρέους του Ισημερινού, που ήταν «μεγάλο εργαλείο οικονομικής πολιτικής, χρήσιμο για να επιτύχουμε μια καλή επαναδιαπραγμάτευση μεγάλου μέρους του εξωτερικού χρέους».
Ο C. K. Lumina, πρώην εισηγητής της ύπατης αρμοστείας του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα, επισήμανε ότι στο θέμα της βιωσιμότητας ενός χρέους «θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η δυνατότητα που έχει μια κυβέρνηση να έχει πόρους που θα επιτρέψουν να εκπληροί πάντοτε και να σέβεται τις υποχρεώσεις της απέναντι στους πολίτες της».
Κόμματα της αντιπολίτευσης: Δεν προσκληθήκαμε
Τα κόμματα της αντιπολίτευσης διαμαρτυρήθηκαν έντονα ισχυριζόμενα ότι δεν κλήθηκαν να παρευρεθούν στη συνεδρίαση της Επιτροπής Αλήθειας Δημόσιου Χρέους. Η Ν.Δ. μίλησε για «ένα ακόμη θεσμικό ατόπημα» που ενέπλεξε τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ενώ το Ποτάμι σημείωσε κι αυτό ότι πρόκειται για «νέο αντιδημοκρατικό ολίσθημα» της Προέδρου της Βουλής, η οποία «εμπλέκει στα προσωπικά της παιχνίδια και τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας».
Η Ζ. Κωνσταντοπούλου μίλησε από έδρας κατά την έναρξη της συζήτησης για τη σύσταση εξεταστικής επιτροπής για τα Μνημόνιο και υπογράμμισε ότι είχε ανακοινωθεί με δελτίο Τύπου η συνεδρίαση της Επιτροπής, στην οποία παραβρέθηκαν μέλη του προεδρείου που προέρχονται κι από τα κόμματα που διαμαρτυρήθηκαν ότι δεν προσκλήθηκαν.
Κώστας Παπαγιάννης
