Του Κώστα Καλλωνιάτη
Η μαύρη δυσφημιστική προπαγάνδα κατά του ΣΥΡΙΖΑ (βλ. επιθέσεις Σπυράκη, Σταμάτη) και η άμετρη κινδυνολογία κατά των Ελλήνων ψηφοφόρων καλά κρατούν με την αρωγή του επίσημου κράτους. Στην προχθεσινή (11.1.2015) διαβεβαίωση του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ στην εφημερίδα Real News ότι τα ομόλογα που λήγουν τον Μάρτιο θα πληρωθούν κανονικά με βραχυχρόνιο δανεισμό (π.χ. έκδοση εντόκων γραμματίων) εφόσον εκλεγεί ο ΣΥΡΙΖΑ, ακόμα και αν η διαπραγμάτευση με τους δανειστές είναι σε εξέλιξη, το υπουργείο Οικονομικών, σε μια καταφανή παρέμβαση του στις πολιτικές εξελίξεις, παρενέβη για να διευκρινίσει πως «η έκδοση εντόκων γραμματίων δεν θα είναι απλή διαδικασία ρουτίνας και υπάρχουν δύο σοβαροί περιορισμοί στην χρήση των εντόκων γραμματίων, που αν δεν τους υπερβεί η τότε κυβέρνηση, θα βρεθεί αντιμέτωπη με έλλειψη χρημάτων και ανήμπορη να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της απέναντι στους πολίτες».
Συγκεκριμένα, το ΥΠΟΙΚ τονίζει πως: α) Το Ελληνικό Δημόσιο, σε συνεννόηση με τους δανειστές του, έχει τη δυνατότητα έκδοσης εντόκων γραμματίων συνολικού ποσού το πολύ έως 15 δισ. ευρώ, ποσό που έχει ήδη καλυφθεί πλήρως από τον Δεκέμβριο και του οποίου η υπέρβαση απαιτεί τη σύμφωνη γνώμη των εταίρων και δανειστών. β) Στις σημερινές συνθήκες αβεβαιότητας οι μόνοι ενδιαφερόμενοι δανειστές του Ελληνικού Δημοσίου με αγορές νέων εντόκων γραμματίων είναι οι ελληνικές τράπεζες, των οποίων, ωστόσο, τη ρευστότητα περιορίζει η επίσημη αναγγελία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (από την προηγούμενη εβδομάδα) ότι θα διακόψει τη ρευστότητα που παρέχει προς τις ελληνικές τράπεζες αν η χώρα δεν βρίσκεται σε πρόγραμμα (είτε με την αξιολόγηση του υπάρχοντος είτε λαμβάνοντας παράταση πέραν της 28/2), αν δηλαδή η τότε κυβέρνηση προχωρήσει σε μονομερή καταγγελία των προηγούμενων δεσμεύσεων της χώρας. Βεβαίως, σε πρωινή εκπομπή, ο κ. Χρ. Λαζαρίδης, πρόσθεσε πως, μολονότι οι τράπεζες μπορεί να προσφύγουν στον μηχανισμό χρηματοδότησης ELA, θα καταβάλουν εντούτοις υψηλότατο κι ασύμφορο επιτόκιο (4,75%) που θα προκαλέσει ασφυξία στην εγχώρια αγορά. Τα παραπάνω αποτελούν κατάφωρη όσο κι απαράδεκτη πενταπλή στρέβλωση της πραγματικότητας για τους εξής λόγους:
Πρώτο, το όριο των 15 δισ. ετήσιου δανεισμού μέσω εντόκων γραμματίων έχει καλυφθεί για το 2014 κι όχι για το 2015, που μόλις ξεκίνησε.
Δεύτερο, ο περιορισμός των 15 δισ. αφορά το ποσό που απομένει στο τέλος του έτους κι όχι το σύνολο του στη διάρκεια του έτους βραχυχρόνιου κι ανακυκλούμενου δανεισμού, που μπορεί να είναι πολλαπλάσιο (βλ. εκδόσεις τρίμηνων εντόκων που λήγουν μέσα στο έτος και ανανεώνονται). Απόδειξη είναι το γεγονός ότι ο προϋπολογισμός του 2014 (Πιν. 4.7) προέβλεπε εξοφλήσεις εντόκων γραμματίων ύψους 40 δισ. ευρώ παρ' όλο που το όριο παρέμενε στα 15 δισ.
Τρίτο, εκτός από τον βραχυχρόνιο δανεισμό μέσω έκδοσης εντόκων γραμματίων, η κυβέρνηση Ν.Δ. - ΠΑΣΟΚ ξεπέρασε κάθε προηγούμενο τέτοιου δανεισμού προσφεύγοντας συμπληρωματικά σε βραχυπρόθεσμες ταμειακές διευκολύνσεις (δηλ. δανειακή αξιοποίηση διαθεσίμων ΔΕΚΟ) με συνέπεια στον προϋπολογισμό του 2015 να έχουν προστεθεί για το 2014 άλλα 79,4 δισ. βραχυχρόνιου δανεισμού με τη μορφή των διευκολύνσεων ανεβάζοντας το σύνολο του βραχυχρόνιου δανεισμού σε 120 δισ.! Για ποιο απαγορευτικό όριο μιλά λοιπόν το ΥΠΟΙΚ; Αν και γνωρίζει πολύ καλά τι πράττει το ίδιο δανειζόμενο βραχυχρονίως 120 δισ. στη διάρκεια του έτους με στόχο να κλείσει το έτος με υπόλοιπο μόνο 15 δισ., εντούτοις κινδυνολογεί για τους λίγους μήνες που θα χρειαστεί ανάλογο δανεισμό μια κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ το 2015 μέχρι να κλείσει τη διαπραγμάτευση με την Ε.Ε.
Τέταρτο, ακόμη κι αν διακόψει η ΕΚΤ τη ρευστότητα που παρέχει στις ελληνικές τράπεζες με ενέχυρο κρατικά ομόλογα (ή μετά τις 28/2 με άλλα περιουσιακά στοιχεία τους -βλ. απόθεμα ελληνικών τραπεζών 18 δισ. σε ομόλογα του ΤΧΣ- όπως θα ισχύει τότε για όλες τις ευρωπαϊκές τράπεζες), επειδή δεν θα είναι ακόμη σε κάποια νέα συμφωνία ή πρόγραμμα, ρευστότητα για τις τράπεζες θα εξακολουθεί να υπάρχει μέσω του έκτακτου μηχανισμού χρηματοδότησης ELA που τροφοδοτούν οι εθνικές κεντρικές τράπεζες της Ευρωζώνης. Η πρόσβαση και βραχυχρόνια χρήση του ΕLA δεν αντιμετωπίζει κανένα πρόβλημα, δεδομένου ότι η εξάρτηση των ελληνικών τραπεζών από τον μηχανισμό αυτό είναι σήμερα μηδενική, ενώ αυτές έχουν συγχρόνως ανακεφαλαιοποιηθεί και περάσει με επιτυχία τα στρες τεστ ώστε να μην τίθεται επίσημα ζήτημα φερεγγυότητάς τους.
Πέμπτο, είναι τουλάχιστον αστείο το επιχείρημα ότι ο προσωρινός δανεισμός από τον ELA θα προκαλέσει ασφυξία στην αγορά λόγω του υψηλότατου επιτοκίου. Η ασφυξία στην αγορά ήδη υπάρχει χρόνια τώρα, με την πιστωτική επέκταση να παραμένει αρνητική. Ακόμη, ο δανεισμός αυτός θα είναι ολίγων μηνών μέχρι να καταλήξει η διαπραγμάτευση. Τέλος, το επιτόκιο με το οποίο δανείζονται οι τράπεζες από τον ELA έχει ως βάση το overnight δανειστικό επιτόκιο της ΕΚΤ (σήμερα 0,30%) συν 100-150 μονάδες βάσης, δηλαδή κινείται μεταξύ 1,3% και 1,8% και δεν έχει καμία σχέση με το 4,75% που προβάλλεται στην αγορά ως ασφυξιογόνο αέριο.
