Η «Εταιρία Διάσωσης Ιστορικών Αρχείων (ΕΔΙΑ) 1940-‘74 Κ-Δ Μακεδονίας» την Παρασκευή 29 Αυγούστου πραγματοποίησε με μεγάλη συμμετοχή την 7η ετήσια θεματική της εκδήλωση στο κτήριο του ιστορικού Γυμνασίου Τσοτυλίου, η οποία ήταν αφιερωμένη στην Εθνική Αντίσταση στο Βόιο, την «ελεύθερη Ελλάδα» της Κατοχής στη Β. Ελλάδα. Η εκδήλωση ήταν αφιερωμένη στον αείμνηστο εκπαιδευτικό και αγωνιστή της αντιδικτατορικής αντίστασης Νίκο Καλογερόπουλο, ιδρυτή της ΕΔΙΑ 1940 -‘74 Κ-Δ Μακεδονίας, με καταγωγή από το Ροδοχώρι Βοΐου.
Στην εκδήλωση, που χαιρέτησε θερμά ο νέος δήμαρχος Βοΐου Δ. Λαμπρόπουλος, συμμετείχαν επιζώντες και παιδιά αγωνιστών του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ Ε. Ουζουνίδου και Β. Διαμαντόπουλος από Κοζάνη και Καστοριά αντίστοιχα, κληρικοί - εκπρόσωποι της Μητρόπολης Σισανίου - Σιατίστης και μέλη των κομματικών οργανώσεων του ΣΥΡΙΖΑ Κοζάνης, Καστοριάς, Γρεβενών, καθώς και αρκετοί Θεσσαλονικείς.
Ομιλητές στην εκδήλωση ήταν ο ομότιμος καθηγητής Ιστορίας της Παντείου Προκόπης Παπαστράτης, ο διδάκτωρ Ιστορίας Μιχάλης Λυμπεράτος, ο συγγραφέας - εκδότης Γιώργος Γιαννόπουλος, ο φιλόλογος Ανδρέας Τακαλιός και ο Βασίλης Γκαντάσιος (καπετάν - Χείμαρρος), επικεφαλής του ΕΛΑΣ Γρεβενών.
Το Βόιο, βρέθηκε πολλές φορές στο επίκεντρο της Ιστορίας, της έρευνας και του διαλόγου για την καταγραφή - ανάδειξη της ιστορικής αλήθειας για την κρίσιμη δεκαετία του '40.
Η μεγάλη συμμετοχή του πληθυσμού του Βοΐου στην Αντίσταση με υψηλό αντιστασιακό φρόνημα, συνέβαλε αποφασιστικά στη νικηφόρα έκβαση της ιστορικής μάχης του Φαρδύκαμπου (4-6 Μαρτίου 1943), που σήμανε και την απελευθέρωση της περιοχής. Παράλληλα κατάφερε μεγάλο χτύπημα στις θεωρίες για το «αήττητο» των στρατευμάτων Κατοχής και ώθησε στην ανάπτυξη του απελευθερωτικού αγώνα σε όλη την Ελλάδα.
Η δεύτερη ημέρα της εκδήλωσης, Σάββατο 30 Αυγούστου, περιελάμβανε ξενάγηση στο πεδίο - μνημείο της μάχης του Φαρδύκαμπου. Εκεί, δύο αντιστασιακοί, ο Β. Γκανάτσιος και ο Γ. Ρέτζης, ξαναζωντάνεψαν τη μάχη του Φαρδύκαμπου, στην οποία συμμετείχαν, δίνοντας την ευκαιρία στους επισκέπτες να μάθουν από πρώτο χέρι γι' αυτή και στους ιστορικούς να καταγράψουν αυθεντικά στοιχεία και πληροφορίες που δεν υπάρχουν σε αρχειακή μορφή.
"Οι Ιταλοί διαβαίνουν, φρατέλοι έρχονται.
Στη Σιάτιστα πηγαίνουν να πάρουν τα παιδιά.
Πού πάτε βρε φρατέλια πού πάτε βρε σκυλιά.
Εδώ το λένε Σιάτστα, το λένε τα παιδιά.
Και εξακόσιοι τρεις πιαστήκαν παρευθύς
και σύρε στο Ζουπάνι (Πεντάλοφο) να τους δεις"
Με αυτούς τους στίχους απαθανάτισε η λαϊκή μούσα την ιστορική μάχη του Φαρδύκαμπου, όπου οι αντιστασιακές δυνάμεις, μαζί με τους κατοίκους της Σιάτιστας και των περιχώρων, αιχμαλώτισαν ολόκληρο ιταλικό τάγμα που είχε ξεκινήσει από τα Γρεβενά για να καταλάβει τη Σιάτιστα.
Ακολούθησε στη συνέχεια ξενάγηση στο Μουσείο Τοπικής Ιστορίας του Δήμου Κοζάνης, όπου λειτουργεί μουσείο της Εθνικής Αντίστασης που ιδρύθηκε από την ΕΔΙΑ.
